بازداشت اموال منقول محکوم علیه

یکی از موارد بسیار شایع در علم حقوق که محکوم له میتواند برای دست یابی به حق خویش  (جبران خسارت وارده از سوی محکوم علیه)بدان تمسک جوید بازداشت اموال محکوم علیه است.اموال محکوم علیه زمانی بازداشت می شود که حکم توقیف علیه او صادر شده باشد.توقیف خود بر دو نوع است : توقیف اموال منقول محکوم علیه و توقیف اموال غیر منقول محکوم علیه، که در ادامه به بررسی توقیف اموال منقول محکوم علیه می پردازیم .

طرفین قرار بازداشت اموال منقول محکوم علیه

هر دعوای حقوقی که اقامه می شود، پس از صدور حکم ، چنانچه قطعی گردد دارای محکوم له (فردی که قانون به نفع او فرد یا افرادی را به انجام کاری محکوم کرده است)و محکوم علیه (فردی که به شخص دیگری خسارت وارد نموده است) می گردد. و با صدور اجرائیه محکوم علیه موظف می گردد که آنچه را که بدان محکوم گردیده است اجرا نماید.که این امر پس از صدور اجرائیه و ابلاغ آن به محکوم علیه حاصل می گردد.

ابلاغ اجرائیه به محکوم علیه

قانون گذار در وهله ی اول حق انتخاب به محکوم علیه داده است. و فرض را بر این نهاده است که محکوم علیه با میل و رضای خود در برابر حکم قانون سر تعظیم فرود می آورد. و آنچه را که بدان محکوم شده است انجام می دهد. ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی نیز همین امر را مقرر داشته است:

̎  همین که اجرائیه به محکوم علیه ابلاغ شد محکوم علیه مکلف است ظرف ده روز مفاد آن را به موقع اجرا بگذارد.  یا مالی معرفی کند که اجرای حکم و استیفای محکوم به،از آن میسر باشد… ̎

 در این ماده قانونگذار ۱۰ روز پس از ابلاغ به محکوم علیه فرصت داده است تا خود جهت آنچه که محکوم شده است اقداماتی را انجام دهد. بنابراین ، قرار توقیف به دو نوع  قرار توقیف تامینی (جهت جلوگیری از سوءاستفاده های احتمالی که محکوم علیه ممکن است دراین زمان انجام دهد مانند اینکه اموال ودارای خود را انتقال دهد) و قرار توقیف اجرایی (درخواستی از سوی محکوم له برای توقیف اموال محکوم علیه تا معادل محکوم به، به دلیل عدم رعایت مفاد حکم اجرائیه) قابل تقسیم است.و چنانچه محکوم علیه از این امر سرباز زند قانون از روش اجبار استفاده می نماید.

بیشتر بخوانید :  دعوای اعتراض ثالث اجرایی

ماده فوق،اموال محکوم علیه را به صورت کلی بیان کرده است .که هم شامل اموال منقول و هم اموال غیر منقول محکوم علیه می گردد.

توقیف مال منقول

مال منقول همان طور که از معنای تحت الفظی آن بر می آید مالی است که قابل نقل و انتقال باشد. و با جا به جایی آن بدان آسیبی وارد نشود .لازم به ذکر است یکی از اموال محکوم علیه که می توان معرفی و در جهت توقیف آن اقدام نمود وجوه نقدی است که در شمار اموال منقول قرار می گیرد . مواد12و19قانون مدنی انواع اموال غیر منقول و منقول را بیان نموده است.

توقیف مال منقول مشاع

وفق ماده 137 و 140 قانون اجرای احکام مدنی مصوب سال 1356 ،توقیف و مزایده اموال منقول مشاع بلا اشکال است .در اینصورت جهت حفظ حقوق خریدار و شرکا ملک مشاع ، مامور اجرا باید هم مشاع بودن مال و هم میزان سهم محکوم علیه که به فروش میرسد را در آگهی مزایده بیان نماید.

تلف عین مال محکوم به و چگونگی وصول آن

هرگاه محکوم به  (آنچه در مورد آن حکم صادر شده است ) عین معین باشد ، اما بنا به دلایلی مال مورد حکم قابل دسترسی نباشد یا از بین رفته باشد و مامور اجرا از توقیف مال مورد حکم عاجز ماند ، در اینصورت طرفین می توانند با تراضی، قیمت مال مورد حکم را تعیین کنند و در صورت عدم تراضی آنها ، خود دادگاه قیمت گذاری می نماید . در صورتی که قابل تقویم (ارزش گذاری )نباشد ، محکوم له می تواند دعوای خسارت اقامه نماید.

جهات بازداشت مال منقول

  • بازداشت مال منقول و فروش آن جهت تودیع محکوم به، از محل فروش اموال : در بسیاری از موارد محکوم له با معرفی اموال محکوم علیه قصد استیلای  طلب خود را از فروش اموال مزبور دارد. و بدین جهت اموال او را توقیف می نماید تا بتواند با فروش آن اموال به طلب خود دست یابد .که البته روش های فروش و تشریفات خاص خود را هم دارا می باشد
  • بازداشت مال منقول بدان جهت که عین معین مورد مطالبه محکوم له می باشد : گاهی آنچه که محکوم له برای توقیف معرفی می نماید همان خواسته ی احراز اقامه دعواست .که به عبارتی در علم حقوق با عنوان عین معین از آن یاد می شود .عین معین می تواند مجسمه ای گرانبها باشد که نزد محکوم علیه موجود است .دراین صورت هدف محکوم له از اقامه ی دعوا و محکوم نمودن خوانده دستیابی به عین مجسمه می باشد.بنابراین برای گرفتن مال توقیفی  از محکوم علیه و دادن آن به محکوم له ، باید تقاضای توقیف عین مال را بنمایند .
بیشتر بخوانید :  ابطال مزایده و عملیات اجرایی آن

اما همیشه بدین منوال نیست. چرا که ممکن است به هر علتی تسلیم عین محکوم به ، به محکوم له میسر نباشد.در چنین مواقعی عین محکوم به از محکوم علیه گرفته شده و بازداشت می شود. تا پس از فراهم شدن شرایط تسلیم به محکوم له ، به وی تحویل داده شود.

مراحل بازداشت مال منقول

  1. ارائه و معرفی مال منقول جهت بازداشت: از شیوه های توقیف مال که البته شاید بتوان جزء سهل ترین شیوه های توقیف از آن نام برد ، زمانی است که محکوم له ، اموالی را از محکوم علیه می شناسد و همان اموال را جهت توقیف معرفی می نماید. و مامور اجرا را به محل اموال مزبور راهنمایی می نماید.در این بین مامور اجرا با شناسایی اموال مزبور جهت توقیف آن ها اقدامات مقتضی را انجام می دهد.این شیوه معمول در مواردی کاربرد دارد که محل مال برای محکوم له محرز است.
  2. ابلاغ اخطاریه جهت بازداشت اموال : یکی از روش هایی که برای بازداشت اموال محکوم علیه به کار گرفته میشود،توقیف اموال با ابلاغ اخطاریه میباشد. اما لازم به ذکر است که این شیوه مربوط به زمانی است که اموال مورد بازداشت در تصرف خود محکوم علیه نباشد. و نزد فرد دیگری باشد.در این باره ماده ۸۷ قانون اجرای احکام مدنی مقرر می دارد ” هر گاه مال متعلق به محکوم علیه نزد شخص ثالث اعم از حقوقی یا حقیقی باشد یا مورد درخواست توقیف ، طلبی باشد که محکوم علیه از شخص ثالث دارد اخطاری درباب توقیف مال یا طلب و میزان آن به پیوست رونوشت اجرائیه به شخص ثالث ابلاغ و رسید دریافت می شود و مراتب فورا به محکوم علیه نیز ابلاغ می شود.”

مواردی که بدان اشاره کردیم از مصادیق اموال منقول ملموس و عینی بود. که محکوم علیه  در محل مشخصی ارائه می نمود. و جهت توقیف این اموال با روش هایی که عنوان نمودیم اقدام صورت می گرفت. اما گاهی ممکن است مال منقولی که جهت توقیف معرفی می شود عینی و ملموس نباشد.همچون بازداشت حقوق محکوم علیه در شرکت ها ، «سهم و سهم الشرکه» که بازداشت این اموال دارای ویژگی ها و روش های خاص خود می باشد. که جهت جلوگیری از اطاله کلام از شرح آن خودداری می نمایم. اما چنانچه در این باره به توضیحات بیشتری نیازمند بودید،گروه وکلای موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با کادر متخصص خود در این زمینه مشاوره های لازم را جهت ارائه به شما عزیزان خواهد داشت.

بیشتر بخوانید :  بازداشت اموال محکوم علیه نزد  شخص ثالث

مامور اجرا و توقیف اموال

توقیف اموال چه منقول و چه غیر منقول از وظایف مامور اجرا می باشد. مامور اجرا کارمندی از رده اداری است که برای توقیف اموال اقدامات لازم را انجام می دهد. پس از معرفی اموال توسط محکوم له و یا صدور اجرائیه به سود وی ، مامور اجرا وظیفه اجرای مفاد اجرائیه را بر عهده دارد. و البته محکوم له بایستی اموال را به مامور اجرا معرفی نماید.

البته قبل از توقیف اموال ، چنانچه اموال منقول باشد مامور اجرا موظف است وصف کامل اموال از عدد ، وزن و اندازه و … که با حروف و اعداد باشد را تنظیم کند. و بسته به نوع مال منقول توقیفی ویژگی های خاص آن باید قید شود. به طوری که خصوصیات مزبور معرف کامل مال باشد.

مامور اجرا جهت دست یابی به اموال منقول بازداشتی نیازمند دو عمل می باشد:

نخست ورود به محل اموال منقول معرفی شده بازداشتی و سپس استرداد اموال از محکوم علیه و تحویل به محکوم له .که در این باره چنانچه در ورود به محل جهت بازداشت اموال و چه در تحویل آن ها به مامور اجرا مقاومتی از سوی متصرف محل و یا محکوم علیه ایجاد شود با کمک مامورین نیروی انتظامی این مورد حل و فصل می شود.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست