اثبات حق ارتفاق

دعوای اثبات حق ارتفاق زمانی مطرح می شود که بین مالک ملک و صاحب حق ارتفاق اختلاف رخ دهد , در این دعوا ,مدعی حق ارتفاق باید ادعای خود را در دادگاه اثبات نماید .

اثبات حق ارتفاق
اثبات حق ارتفاق

حق ارتفاق چیست ؟

ارتفاق حقی است که  شخص در ملک دیگری دارد . برای مثال تصور کنید دو زمین در مجاورت هم قرار دارند و یکی از مالکان  برای رفت و آمد نیاز به عبور از ملک مجاور دارد .

اوصاف حق اتفاق

1-حق ارتفاق فقط در مورد املاک غیر منقول می باشد .در نتیجه در مورد اموال منقول مانند کتاب , لباس  و غیر منقول حکمی و تبعی وجود ندارد .

2-حق ارتفاق معمولا در مورد دو ملک مجاور می باشد. برا مثال حق عبور دو زمین کشاورزی . حق مجری آب .

3-حق ارتفاق را نمی توان جدای از ملک به دیگری منتقل کرد . این بدین معنی است که برای مثال صاحب ملک نمی تواند ,  حق ارتفاق را به تنهایی  به دیگری بفروشد .

اقسام حق ارتفاق

حق ارتفاق مثبت , حقی است که صاحب آن به طور مستقیم در ملک دیگری دارد, مانند حق مجری . در مقابل حق ارتفاق منفی به صورت ترک فعل اعمال میشود و صاحب حق ارتفاق حق اعمال بعضی کارها را ندارد مانند حق حریم املاک .

حق ارتفاق مداوم ,حقی است که دائما در حال انجام است و نیاز به تکرار ندارد مثل داشتن حق مجری . در مقابل حق ارتفاق متناوب , حقی است که انجام آن نیاز به تکرار دارد مانند حق عبور .

حق ارتفاق نمایان , حقی است که اجرای آن قابل رویت باشد مانند حق داشتن حق روزنه در مقابل حق ارتفاق پنهان , حقی است که اجرای آن قابل رویت نیست . مانند عدم امکان احداث چاه در محل .

منشاء حق ارتفاق

1-به وسیله عقد به وجود می آید . گاهی صاحب ملک با قرارداد حق ارتفاق ملک خود را به دیگری واگذار می نماید . این قرارداد می تواند مجانی یا معوض باشد .

طبق بند 9 ماده 50 قانون بودجه سال 51 اراضی واقع در خارج از محدوده شهرها که در مسیر راه های اصلی یا فرعی و یا خطوط مواصلاتی و برق و مجاری آب و لوله و گاز و نفت قرار می گیرد با رعایت حریم مورد لزوم که از طرف هئیت وزیران تعیین خواهد شد , از طرف دولت مورد استفاده قرار می گیرد و از بابت این حقوق وجهی پرداخت نخواهد شد.

2-گاهی ممکن است منشاء حق ارتفاق , قانون یا وضع طبیعی املاک باشد همچون خانه ای که مجرای فاضلاب خانه دیگری است .

3- گاهی منشاء حق ارتفاق , اذن صاحب ملک  می باشد و صاحب ملک می تواند هرزمان بخواهد از اذن خود رجوع کند . که بدان اذن در انتفاع می گویند .

تکالیف مالک

مالک ملکی که حق ارتفاق در آن اعمال شده است , نمی تواند عملی را در ملک خود انجام دهد که باعث از بین رفتن حق ارتفاق شود مگر اینکه صاحب حق اجازه داهد .

برای مثال اگر تغییر مجرای آب باعث تضییع حقوق همسایه باشئ , مشارالیه می تواند مانع شده و جلوگیری از تغییر مجرای آب خانه خود بنماید و در غیر این صورت حق جلوگیری ندارد بنابراین دادگاه نباید قبل از احراز ضرر او مبادرت به صدور حکم نماید .

تکالیف صاحب حق ارتفاق

  1. صاحب حق ارتفاق اجازه ندارد برخلاف آن چه در قرارداد یا عرف اجازه داده است از این حق استفاده نماید .
  2. کسی که حق ارتفاق دارد, الزاما اجازه استفاده از وسائل انتفاع  مورد نیاز حق مزبور را نیز دارد .
  3. مخارج مورد نیاز برای استفاده از حق ارتفاق برعهده صاحب حق می باشد .

حق ارتفاق در مورد انتقال ملک

در صورت فروش ملک , از آن جا که حق ارتفاق قائم به ملک می باشد به مالک جدید منتقل می شود مگر این که در قرارداد شرط خلاف آن مقرر شده باشد .

مانند اینکه شخصی زمین کشاورزی خود را که دارای حق مجری و حق عبور می باشد , بفروشد , در صورت این حقوق مذکور نیز به فروشنده منتقل می شود .

حق ارتفاق در مورد تقسیم ملک

صاحب حق ارتفاق نمی تواند مانع از تقسیم ملک شود و حق ارتفاق بعد از تقسیم به حال خود باقی می ماند .

برای مثال اگر دو شریک,  تصمیم به تقسیم زمین زراعی خود بگیرند , صاحب حق ارتفاق نمی تواند مانع تقسیم ملک شود و حق ارتفاق به حال خود باقی می ماند .

نحوه طرح دعوای حق ارتفاق

برای طرح دعوی حق ارتفاق سه فرض قابل بیان می باشد :

  1. در صورتی که بین مالک ملک و صاحب حق ارتفاق سند رسمی باشد . در این صورت مدعی می تواند الزام خوانده را به توافقات خود بخواهد.
  2. در صورتی که بین مالک ملک و صاحب حق ارتفاق سند عادی باشد . در این صورت مدعی می تواند  به استناد سند عادی در دادگاه طرح دعوا نماید .
  3. در صورتی که بین طرفین دعوا قراردادی وجود نداشته باشد , مدعی می تواند به استناد شهادت شهود , اماره تصرف و تحقیق محلی طرح دعوا نماید .

عدم اثبات طرح دعوی برای اثبات حق ارتفاق در آپارتمان

حق ارتفاق ایجاد شده در آپارتمان ها به علت وضع طبیعی املاک می باشد و به علت اینکه در قرارداد درج نمی شود , اثبات آن نیاز به طرح دعوی در دادگاه ندارد . و مشمول قانون تملک آپارتمان ها می باشد .

دادگاه صالح برای طرح دعوی حق ارتفاق

از آن جا که دعوی حق ارتفاق فقط در مورد املاک غیرمنقول می باشد, مدعی می بایست دعوای  خود را دادگاه محل وقوع مال مطرح نماید و مشمول قانون تملک آپارتمان ها می باشد .

نحوه اجرای حکم اثبات دعوای حق ارتفاق

از آن جا که دعوای حق ارتفاق جنبه اعلامی دارد , پس از قطعیت اجرا می شود و نیاز به اجراییه ندارد . لیکن چنانچه محکوم علیه از اعمال حق ارتفاق توسط محکوم علیه ممانعت به عمل آورد می بایست حسب مورد دعوی رفع تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق را مطرح نمود .

 

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 0 امتیاز: 0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست