دعوای خلع ید

خلع ید در لغت به معنی چیزی را از دست کسی درآوردن ،به سلطه کسی بر چیزی خاتمه دادن می باشد و در اصطلاح حقوقی دعوای خلع ید به عنوان دعوایی اطلاق می شود که مالک مال غیرمنقول ذاتی (اعم از زمین ،باغ و مغازه …) علیه شخصی که به طور  غیر قانونی و به نحو عدوانی مال او را تصرف کرده (که اصطلاحا غاصب شناخته می شود) اقامه می نماید جهت رفع تصرف غیرمجاز متصرف و تحویل ملک.

 دعوای خلع ید به معنی اعم

خلع ید به معنی اعم شامل سه موضوع است :

  1.  شامل خلع ید به معنی اخص : یک نوع دعوای مالکیت (عین و منفعت) است که در آن مالک ملک تقاضای خاتمه دادن به تصرفات غاصب از ملک  خود را دارد و منشا آن غصب است و هیچ گونه قراردادی بین مالک و متصرف وجود ندارد.
  2. تخلیه ید  : یک نوع دعوای مالکیت (منفعت) است که در آن خواهان تقاضای خاتمه دادن به ادامه تصرفات خوانده را دارد .تصرفی که برمبنای قرارداد بوده و مدت آن به اتمام رسیده است.
  3. تصرف که خود شامل تصرف عدوانی ( ادعایی از سوی متصرف سابق مال غیرمنقول علیه متصرف فعلی بر مال غیرمنقول)ممانعت از حق و مزاحمت می شود.
بیشتر بخوانید :  راهکارهای پیشگیری از مشکلات حقوقی معاملات در مشاورین املاک

شرط استماع دعوای خلع ید

برای رسیدگی به دعوای خلع ید ابتدائا باید مالکیت صاحب ملک ثابت شود چراکه اگر اصل مالکیت خواهان دعوای خلع ید ،مورد نزاع باشد و دلایل کافی برای اثبات مالکیت (همچون ارائه سند ،شاهد و …) وجود نداشته باشد بدین صورت که اظهارات وی (خواهان) صرفا حاکی از یک ادعا (ادعای مالکیت) باشد که احراز آن نیاز به رسیدگی مستقل داشته باشد.در اینجا دعوای خلع ید قابلیت استماع ندارد .و دادگاه به استناد ماده2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوا صادر می نماید .دوما باید تصرف خوانده برخلاف قانون یا قرارداد و بدون رضایت مالک یا قائم مقام وی باشد.درغیراینصورت طرح دعوای خلع ید با ایراد قانونی مواجه می گردد.سوما موضوع دعوا از اموال غیرمنقول ذاتی باشد (مانند خانه ،مغازه و باغ و …).

دعوای خلع ید

دعوای خلع ید

آیا تقاضای خلع ید از ملکی که مشاع باشد(چند شریک داشته باشد) امکان پذیر است؟

امکان طرح دعوای خلع ید از سوی یکی از شرکاء علیه شریک دیگر در ملک مشاع امکانپذیر است و هریک از وراث و مالکین می توانند علیه سایر وراث یا سایر مالکین تقاضای خلع ید از تمام ملک مشاع را بنماید در این صورت بنا به ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی از تمام ملک مشاع خلع ید می شود اما به تصرف محکوم له داده نمی شود .مگر سایر شرکاء رضایت دهند درغیراینصورت بنا به ماده ۵۸۲ قانون مدنی، متصرف (محکوم له) ضامن است .چراکه تصرف هر شریک در ملک مشاع منوط به اذن سایر شرکاء است.(ماده ۵76 قانون مدنی)

دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوای خلع ید

برای تشخیص مرجع قضایی صالح ابتدا باید به موضوع دعوا توجه کرد و از آنجا که موضوع دعوای خلع ید مربوط به اموال غیرمنقول است بنابراین رسیدگی به آن در دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول می باشد حتی اگر خوانده در آنجا مقیم نباشد.

بیشتر بخوانید :  معامله فضولی و بررسی آن از منظر قانونگذار

 

اجرای حکم خلع ید

اجرای حکم خلع ید

اجرای حکم خلع ید

 اجرای حکم خلع ید که از شش دانگ ملک صورت می گیرد ،بلافاصله بعد از قطعیت آراء اجرا می شود بنابراین نیازمند صدور اجرائیه است برای صدور اجرائیه باید:

  1. حکم ابلاغ شده باشد.
  2. تقاضای صدور اجرائیه شود.
  3. حکم قطعیت پیدا کند.

استثنائات اجرای حکم خلع ید

از جمله مواردی که حکم خلع ید اجرا نمی شود:

  1. فوت و حجر محکوم علیه.
  2. ممانعت محکوم علیه در برابر مامور اجرا.
  3. بسته بودن درب ورود به محل .
  4. اجازه قبلی شرکاء به تصرف.

خلع ید از شخص متصرف

هرگاه حکم خلع ید صادر شود و متصرف ملک ، شخص خوانده باشد، خلع ید از او به عمل می آید اما اگر شخصی غیر از خوانده ،ملک را به صورت غاصبانه تصرف کرده باشد اجرای حکم به تاخیر نمی افتد. مگر شخص مذکور دلایلی دال بر اذن در تصرف ارائه دهد. یا ظرف هفته ای که به او مهلت داده شده است، اعتراض خود را به دادگاه تقدیم کند و گواهی تقدیم اعتراض خود را به دادورز ارائه دهد. در غیراینصورت عملیات اجرایی ادامه خواهد یافت.

 آیا حکم خلع ید قابل تجدیدنظر است؟

حکم خلع ید ظرف مدت ۲۰ روز قابل تجدیدنظرخواهی است و از آنجا که قابلیت تجدیدنظرخواهی رای صادره براساس تقویم خواسته (مبلغی که خواهان معین می کند) تعیین می شود، بنابراین دعوی از حیث معیار صلاحیت و قابلیت تجدیدنظرخواهی همان است که خواهان در دادخواست خود به عنوان مبلغ خواسته تعیین می کند یعنی مبلغ خواسته بالاتر از سه میلیون ریال باشد، قابل تجدیدی نظر است . اما اگر خواهان خواسته خود را کمتر از سه میلیون ریال تقویم نماید رای صادره قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است.

بیشتر بخوانید :  معامله معارض

تصرف مجدد محکوم علیه در ملک بعد از اجرای حکم خلع ید

چنانچه محکوم علیه بعد از اینکه حکم خلع ید اجرا شد مجدد بر ملک تصرف نماید، تصرف او مصداق بزه تصرف عدوانی می باشد.براساس ماده ۶۹۳ قانون مجازات اسلامی، اگر کسی که به موجب حکم قطعی، محکوم به خلع ید از مال غیرمنقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق شده باشد،بعد از اجرای حکم ،مجددا مورد حکم را عدوانا تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق نماید علاوه بر رفع تجاوز به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

 

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بیش از یک دهه سابقه درخشان در زمینه حل و فصل دعاوی ملکی، آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان می باشد . کافیست با ما تماس بگیرید.

م

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 4 امتیاز: 3.5)

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست