قرارداد فروش اقساطی

خرید و فروش (بیع)،عبارت است از این که فروشنده در مقابل مبلغی (ثمن)که از خریدار دریافت می کند ،مال خود(مبیع )را به دیگری تملیک کند و او نیز به تملیک خود درآورد.اعطای تسهیلات در قرارداد فروش اقساطی در زمینه های زیر صورت می گیرد:

به منظور ایجاد تسهیلات لازم در گسترش امر مسکن (واحدهای مسکونی ارزان قیمت )تسهیلات مالی از طریق عقد فروش اقساطی مسکن قابل پرداخت می باشد.

به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امور صنعت و معدن ،کشاورزی و خدمات ،بانک می تواند اموال منقول را بنا به تقاضای مشتری و تعهد او مبنی بر خرید و مصرف و یا استفاده مستقیم مال و یا اموال مورد درخواست ،خریداری نموده و با اخذ تامین به صورت اقساطی به مشتری بفروشد.

به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی ،بانک می تواند مواد اولیه و لوازم یدکی مورد نیاز واحدهای تولیدی را بنا به درخواست این واحدها و تعهد آن ها مبنی بر خرید و مصرف مواد اولیه و لوازم یدکی مورد درخواست ،خریداری و به صورت نسیه به واحدهای مذکور بفروشد.

قرارداد فروش اقساطی

بر اساس قانون عملیات بانکی بدون ربا قرارداد فروش اقساطی بارت است از واگذاری عین ،به بهای معلوم به غیر ؛به ترتیبی که تمام یا قسمتی از بهای مزبور به اقساط مساوی یا غیر مساوی در سررسید یا سررسیدهای معینی دریات گردد. بدین ترتیب فروش اقساطی ،بیع نسیه می باشد.

مدت قرارداد فروش اقساطی

مدت فروش اقساطی مواد اولیه نباید از یک دوره تولید و حداکثر از یک سال تجاوز نماید این مدت در موارد استثنایی با موافقت بانک مرکزی قابل افزایش خواهد بود .در صورتی که فروش اقساطی به منظور تامین سرمایه در گردش طرح های تولیدی جدید صورت گیرد مدت وصول برای بیش از یک سال حسب مورد توسط بانک ذیربط تعیین و مشخص خواهد شد .

انواع قرارداد فروش اقساطی

الف)فروش اقساطی مواد اولیه،لوازم یدکی و ابزار کار

بانک ها می توانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی ،مواد اولیه ،لوازم یدکی و ابزار کار مصرفی و سایر نیازهای اولیه مورد احتیاج این واحدها را منحصرا بنا به درخواست کتبی و تعهد متقاضیان ،مبنی بر خرید و مصرف عوامل مذکور خریداری و به صورت اقساطی به متقاضی به فروش برسانند.در برآورد میزان نیاز واحدهای تولیدی ،حجم مواد اولیه متناسب با تولید برای نیاز یک دوره تولید باید در نظر گرفته شود .قیمت فروش اقساطی مواد اولیه ،یدکی و ابزار کار با توجه به قیمت تمام شده و سود مورد نظر بانک ،طبق ضوابط تعیین می گردد.

تعریف مواد اولیه

“مواد اولیه ” عبارت است از هر نوع مواد خام ،نیمه ساخت ،ساخته شده واسطه ای و مواد بسته بندی که در تولید یک محصول معین به کار می روند.

تعریف لوازم یدکی و ابزار کار :

قطعات و وسایلی که برای جایگزینی قسمتی از ماشین آلات تولیدی به کار می رود “لوازم یدکی ” و ادوات و وسایلی نیز که عمر مفید آن ها حدود یک سال و با دست غیر مجهز قابل حمل بوده و به عنوان وسایل کمکی در تولید به کار گرفته می شوند “ابزار کار”محسوب می گردند .

ضوابط خرید و فروش مواد اولیه ،لوازم یدکی و ابزار کار:

-بانک صرفا بنابر تقاضای کتبی یک واحد تولیدی ،اقداکم به خرید مواد اولیه ،لوازم یدکی و ابزار کار می نماید؛لذا متقاضی باید خود مصرف کننده اموال درخواستی باشد و در تقاضای خود نوع،مقدار،مشخصات فروشنده ،قیمت و شرایط پرداخت و تحویل اموال مورد درخواست را تعیین نموده و مسئولیت مستقیم هر گونه فسادی را که ممکن است در جریان معامله بروز نماید و همچنین مسئولیت هر نقص و اشکالی در کیفیت یا کمیت کالا را به عهده گیرد .آماده تحویل و موجر بودن اموال مورد معامله شرط اساسی عقد قرار دارد فروش اقساطی است و در مواردی که اموال مورد نظر موجود و قابل تحویل نباشد بانک باید ابتدا مبادرت به خرید آن نموده و پس از آماده شدن اموال آن را به متقاضی واگذار نماید .

-در بررسی تقاضاهای مشتریان توسط بانک باید دقت شود که کالای مورد نظر ،متناسب با حجم یک دوره تولید و یا حداکثر معادل مصرف یکسال مشتری باشد.

تعریف دوره تولید:

مدت زمان لازم برای طی مراحل مختلف تولید،فروش و برگشت  وجه اقلام مورد معامله را دوره تولید گویند.

خرید اموال موضوع فروش اقساطی توسط بانک باید از منابع معتبر و در مقابل اخذ فاکتور صادره و از افرادی که در خصوص فروش کالای مورد معامله شناخته شده اند صورت پذیرد.

-در خریدهای داخلی ،بانک معمولا فقط بهای کالای خریداری را پرداخت می نماید و بقیه هزینه ها شامل بسته بندی،بارگیری،حمل،بیمه،تخلیه به عهده مشتری می باشد ،مگر اینکه مصوبه پرداخت تسهیلات شرط دیگری را پذیرفته باشد.

-خریدهای خارجی بانک از طریق گشایش اعتبارات اسنادی صورت میگیرد و اخذ کلیه مجوزها و تاییدیه های لازم برای ورود کالاهای مورد نظر به عهده خود متقاضی است.

-در فروش اقساطی اعلام قیمت فروش نقدی و نسیه به خریدار الزامی بوده و از این رو لازم است عقد قرارداد قطعی فروش اقساطی موکول به زمانی شود که قیمت های مربوط تعیین شده باشند.

-قیمت فروش نسیه بانک برابر است با مجموع وجوه پرداختی جهت ابتیاع و تهیه کالای مورد نظر (قیمت تمام شده )به علاوه سود دوران بازگشت سرمایه طبق ضوابط مربوط،بدیهی است مبلغ پیش پرداخت از میزان بدهی مشتری کسر خواهد شد .

-دریافت پیش دریافت از مشتری در خصوص فروش مواد اولیه،لوازم یدکی و ابزار کار از متقاضی ضرورتی ندارد.

-وصول قیمت فروش نسیه بانک از مشتری دفعه واحده یا به اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسیدهای متوالی یا غیر متوالی مجاز می باشد و مدت بازپرداخت قسط یا اقساط نباید از یک دوره تولید و حداکثر از یک سال تجاوز نماید.

-چنانچه در بازپرداخت هر یک از اقساط ،وقفه ای حاصل شود باید چگونگی امر،بلافاصله از طریق بانک مورد بررسی و پیگیری لازم قرارگرفته و حسب نیاز از محل کار مشتری و نحوه استفاده از کالای مورد معامله بازید به عمل آمده و تدابیر مقتضی جهت حفظ مصالخ بانک اتخاذ شود .

ب)فروش اقساطی وسایل تولید،ماشین آلات و تاسیسات:

به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امور صنعت و معدن،کشاورزی و خدمات،بانک می تواند اموال منقول را بنابر درخواست متقاضی و تعهد اومبنی بر خرید و مصرف و یا استفاده مستقیم مال و اموال مورد درخواست ،خریداری نموده و با اخذ پشتوانه به صورت اقساطی به مشتری بفروشد .اموال موضوع این تسهیلات شامل وسایل تولید و متاشین آلات و تاسیساتی می باشد که عمر مفید آن ها بیش از یکس ال است.منظور از طول عمر مفید ماشین آلات ،تاسیسات و وسایل کار عبارت است از حداقل مدت زمان بازدهی اقتصادی از ان ها و به عبارت دیگر حداقل مدت زمانی که طی ان استفاده مطلوب از موارد مذکور به عمل آید.

بدیهی است که دارایی های مورد اشاره به مرور فرسوده شده و ارزش اقتصادی آن ها کاسته می شود.لذا تسهیلات اعطایی که جهت تهیه و تدارک انها در اختیار متقاضیان قرار می گیرد باید به گونه ای باز پرداخت شوند که حداکثر طول عمر مفید ان ها تجاوز ننماید.

تعریف ماشین آلات:تجهیزاتی که از ان ها در تولید انواع محصولات استفاده می شود،”وسایل تولید”و دستگاهها و ابزاری که به وسیله نیروی محرکه کار می کنند”ماشین آلات ” گویند.

تعریف تاسیسات :وسایلی را که برای استفاده مطلوب از ماشین آلات و یا انجام فعالیت های خدماتی مورد نیاز می باشند،به عنوان “تاسیسات در نظر گرفته می شوند.

ضوابط خرید و فروش وسایل تولید،ماشین آلات و تاسیسات

شرایط این نوع از معاملات عینا مانند فروش اقساطی مواد اولیه ،لوازم یدکی و ابزار کار بوده و سایر شرایط به شرح ذیل می باشد:

-مدت وصول قیمت فروش اقساطی وسایل تولید ،ماشین آلات و تاسیسات ،نباید از طول عمر مفید این قبیل اموال تجاوز نماید.مبدا محاسبه طول عمر مفید تاریخ شروع بهره برداری به تشخیص بانک خواهد بود.

-جهت اعطای تسهیلات از طریق فروش اقساطی وسایل تولید،ماشین آلات و تاسیسات برای طرح های تولیدی،کشاورزی ،صنعتی و معدنی و خدمات لازم است طرح مزبور از لحاظ فنی ،مالی،و اقتصادی در حد نیاز بررسی و ارزیابی شده و در صورت موجه بودن نتیجه امر ،مبادرت به عقد قرارداد شود.

-هنگام انجام معامله فروش اقساطی موضوع این بند،دریافت قسمتی از بهای مورد معامله از مشتری به عنوان پیش پرداخت نقدی الزامی است.

به منظور حصول اطمینان از حسن اجرای قرارداد  و وصول مطالبات ،اموال موضوع این معاملا می باید در وثیقه بانک قرارگیرد .لذا نظر به لازم الاجرا بودن قراردادهای فروش اقساطی ،امضاقراردادهای مزبور به منزله ترهین اموال مورد معامله محسوب شده و نیازی به انجام تشریفات خاص نمی باشد.مگر در مورد فروش اقساطی وسائط نقلیه موتوری و یا مواردی که قانونا ترهین آن ها به موجب قوانین جاری فقط از طریق تنظیم سند رسمی ممکن است.

در صورتی که خریدار قبل از سررسید و یا سرررسید های مقرر،مبادرت به واریز تمام بدهی خود نماید،بانک ها مکلفند خفیف لازم را از مل سود متعلقه ،متناسب با مدت باقی مانده تا سررسید قسط یا اقساط واریز شده ،به خریدار اعطاء  نمایند.تخفیف مذکور لزوما متناسب با سود دریافتی نبوده بلکه می تواند کمتر از آن نیز باشد .

بانک ها باید ترتیبی اتخاذ نمایند تا عنداللزوم اموال موضوع فروش اقساطی (وسایل تولید،ماشین آلات و تاسیسات)و وثایق متعلقه ،همه ساله و در طول مدت اجرای قراردادهای مربوط،حداقل به میزان مانده طلب بانک به نفع بیمه شود

ج)فروش اقساطی مسکن:

بانک ها می توانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امر مسکن واحدهای مسکونی ارزان قیمت را که مستقیما یا از طریق اعطای هریک از انواع تسهیلات بانکی توسط آن ها احداث شده باشد،منحصرا بنا به در خواست کتبی و تهعد متقاضایان مبنی بر خرید اینگونه واحدها ،به صورت اقساطی به انان بفروشندضمنا بانک ها موظفند قبل از اقدام به احداث طرح های ساختمانی ،طرح های مذکور را از لحاظ فنی ،مالی،و اقتصادی (در حد نیاز بانک)بررسی و ارزیابی نمایند .اجرای طرح های مزبور از محل منابع بانک و سپرده های سرمایه گذاری در این قبیل طرح ها در صورتی مجاز است که نتیجه بررسی و ارزیابی طرح،قابل توجیه باشد

بانکها مکلفند قبل از انعقاد قرارداد فروش اقساطی مسکن ،مبلغی از متقاضیان واحدهای مسکونی به عنوان “پیش دریافت” نقدا دریافت نمایند

وصول قیمت فروش اقساطی واحدهای مسکونی توسط بانک ها به اقساط مساوی در سررسید های معین صورت خواهد گرفت

حداقل یا حداکثر نرخ سود واگذاری واحدهای مسکونی توسط شورای پول و اعتبار تعیین می شود.

بانک ها مکلفند به منظور اخذ تامین کافی جهت ایفای تعهدات خریدار ،شش دانگ واحد مسکونی را تا وصول کلیه مطالبات بانک دراین مورد به وثیقه بگیرند.

بانک ها مکلفند ترتیبی اتخاذ نمایند تا واحدهایمسکونی فروخته شده همه ساله حداقل به یزان مانده مطالبات به نفع بانک بیمه شوند.

در صورتی که خریدار قبل از سررسیدهای مقرر مبادرت به واریز تمام بدهی خود نماید،بانک ها مکلفند تخفیف لازم را از محل سود متعلقه متناسب با مدت باقیمانده به خریدار اعطا نمایند.

ویژگی های قرارداد فروش اقساطی

۱ـ فروش اقساطی جزو عقود لازم و تابع احکام و مقررات مربوط به عقود لازم می باشد.

۲ـ در معاملات فروش اقساطی،تمدید سررسید قرارداد مجاز نبوده و اقساط مقرر باید طبق قرارداد وصول شود.

۳ـ قرارداد فروش اقساطی قراردادی است لازم الاجرا و تابع احکام و مقررات مربوط به عقود لازمه.

۴ـ در معاملات فروش اقساطی ،عامل مهم تعهد متقاضی بر خرید و مصرف اموال مورد تقاضا می باشد و بانک ها مطلقا از خرید اموال بدون وجود متقاضی و تعهد او به قصد فروش و یا نگهداری آن ها منع شده اند،لذا بلافاصله پس از خرید ،باید اموال خریداری شده در اختیار متقاضی قرارگیرد تا نقش اصلی بانک به عنوان “واسطه وجوه بودن”محفوظ بماند.

۵ـ فروش اقساطی،ابزاری کوتاه مدت جهت رفع نیازهای سرمایه در گردش واحدهای تولیدی از لحاظ مواد اولیه،لوازم یدکی و ابزار کار بوده و به صورت ابزاری میان مدت و بلند مدت برای رفع نیازهای سرمایه ای واحدهای تولیدی و خدماتی از لحاظ وسایل تولید،ماشین آلات،تاسیسات و ابزاری بلند مدت جهت رفع نیاز متقاضیان در زمینه مسکن می باشد.

۶ـ مورد استفاده و کاربرد فروش اقساطی در امور تولیدی (صنعتی ،معدنی و کشاورزی )و خدماتی است و استفاده از آن در امور بازرگانی و شخصی و نظایر آن مجاز نمی باشد.

۷ـ در فروش اقساطی مالکیت کالا بلافاصله پس از انعقاد قرارداد به مالکیت خریدار در ی آید.

۸ـ میزان پشتوانه در قراردادهای فروش اقساطی،معادل اصل تسهیلات به علاوه سود متعلقه اخذ می گردد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست