تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

  1. صفحه اصلی
  2. اراضی و املاک
  3. اراضی ملی -منابع طبیعی و موات
  4. تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

تشخیص، حاکمیت، حفاظت و بهره برداری از منابع طبیعی به عنوان اصول منابع طبیعی شناخته می شوند که در این میان اصل تشخیص، مهم ترین این اصول است. تشخیص اراضی ملی از مستثنیات از این جهت حائز اهمیت است که هر گونه اعمال مالکیت بر اراضی ملی مستلزم اجرای فرآیند قانونی تشخیص است. به عبارت دیگر گام اول در حفاظت اراضی ملی و جلوگیری از اتلاف و تغییر کاربری آنها، تشخیص و تفکیک این قبیل اراضی از مستثنیات است و پس از این مرحله است که دولت می تواند جهت ابطال سند رسمی مالکیت سابق و اخذ سند رسمی مالکیت اراضی ملی اقدام نماید.

تشخیص اراضی ملی از مستثنیات
تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

مفهوم قانونی تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

اراضی ملی شامل جنگل ها، مراتع، بیشه های طبیعی و اراضی جنگلی می شود. برای محافظت از این منابع طبیعی ارزنده و استقرار حاکمیت دولت بر آنها لازم است ابتدا اراضی ملی از مستثنیات منفک شود. هر آنچه که بخشی از اراضی ملی نباشد، داخل در مفهوم مستثنیات است؛ از جمله املاک خصوصی که متعلق به مالک خاص است. فرآیند تفکیک اراضی ملی از مستثنیات را تشخیص می نامند. این فرآیند شامل مراحل متعددی است که باید طبق قانون به مرحله اجرا گذاشته شود و مجموعه این مراحل که منجر به جداسازی اراضی ملی از مستثنیات می شود، تشخیص نامیده می شود.

در نتیجه امر تشخیص، مرز دقیق میان اراضی ملی و مستثنیات شناخته می شود و حاکمیت دولت بر این اراضی استقرار خواهد یافت. پس از طی مراحلی که داخل در فرآیند تشخیص است، نظر مرجع صالح مبنی بر ملی یا مستثنیات بودن زمین در قالب برگ تشخیص، تنظیم و اعلام می شود.

مفهوم اراضی ملی و مستثنیات

مطابق ماده 1 تصویب نامه قانونی ملی شدن جنگل ها و مراتع، عرصه و اعیان کلیه جنگل ها، مراتع، بیشه های طبیعی و اراضی جنگلی کشور در زمره اراضی ملی قرار دارد و هر آنچه که از شمول اراضی ملی خارج باشد، مستثنیات نام دارد. مصادیق مستثنیات که در قوانین مربوطه مورد تصریح قانون گذار قرار گرفته از قرار ذیل است :

  • توده های جنگلی محاط در زمین های زراعی که در اراضی جنگلی جلگه های شمال کشور و در محدوده اسناد مالکیت رسمی اشخاص واقع شده باشند مشمول ماده 1 از تصویب نامه قانونی مارالذکر نیستند ولی بهره برداری از آنها تابع مقررات عمومی قانون جنگلها و مراتع است.
  • عرصه و محاوط تاسیسات و خانه های روستایی و همچنین زمین های زراعی و باغات واقعه در محدوده اسناد مالکیت جنگل ها و مراتع که تا تاریخ تصویب قانون ملی شدن جنگل ها و مراتع احداث شده اند، مشمول ماده یک این قانون نخواهند بود. ادارات ثبت مجازند با تشخیص و گواهی مراجع ذی صلاح، اسناد مالکیت عرصه و اعیانی جداگانه برای مالکین آنها صادر نمایند.

وفق ماده 63 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، این حکم شامل اراضی جنگلی و بیشه های طبیعی نیز بوده و مساحت محوطه‌ ها و ساختمان ها و ‌تاسیسات در منابع ملی شده که تا قبل از تصویب قانون ملی شدن جنگل ها احداث شده‌اند تا بیست برابر مساحت زیر بنا محسوب خواهد شد.

در مورد این بند مامور مجری تشخیص باید اطمینان حاصل نماید که اعیان و تاسیسات فوق الذکر پیش از تاریخ تصویب قانون ملی شدن جنگل ها و مراتع ایجاد شده اند و اعیانی که تاریخ احداث آن ها موخر بر تاریخ تصویب این قانون باشد، داخل در مستثنیات نیستند.

  • مراتع غیر مشجری که با توجه به قانون اصلاحات ارضی مصوب سال 40 در سهم اشخاص قرار گرفته و همچنین مراتع غیر مشجری که در تاریخ تصویب این قانون یا بعدا به موجب اسناد مالکیت با آراء قطعی محاکم قضائی یا هیات های رسیدگی با ملاک واگذاری درمحدوده املاک مزروعی قرار گرفته یا بگیرند، مشمول مقررات این قانون نخواهد بود.

بنابر ماده 64 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، مساحت مراتع مذکور در این بند حداکثر تا دو برابر مساحت اراضی مزروعی و آیش و باغات و قلمستان‌خواهد بود.

هرچند موارد مذکور در این بند جزء مستثنیات محسوب شده و مالکیت خصوصی اشخاص بر آنها از بین نمی رود اما مالک تنها می تواند در جهت چرای دام ها از این مراتع بهره ببرد و حق تبدیل یا تغییر ندارد. در صورتی که مالک بدون دریافت مجوز از مراجع قانونی از این مقرره تخطی نماید، مالکیت وی از بین می رود.

مرجع صالح جهت تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

به حکم ماده 20 آیین نامه اجرایی قانون ملی شدن جنگل ها که در سال 1342 به تصویب رسیده است، تشخیص منابع ملی موضوع قانون مذکور با جنگلدار بوده است. البته نظر جنگلدار از سوی اشخاص ذی نفع و همچنین سازمان جنگلبانی قابل اعتراض بوده و رسیدگی به اعتراضات واصله با کمیسیونی مرکب از رئیس کل کشاورزی استان، سرجنگلدار و بازرس سرجنگلداری بود.

با تصویب قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع و اصلاح آن در سال 1348، امر تشخیص اراضی ملی از مستثنیات به وزارت منابع طبیعی واگذار شد و بر اساس ماده 56 این قانون، تشخیص وزارت منابع طبیعی در کمیسیون موضوع همین ماده قابل اعتراض بود.

پس از انحلال وزارت منابع طبیعی، وظایف آن به وزارت کشاورزی تفویض شد. این وزارتخانه به منظور انجام وظیفه خود در خصوص تشخیص اراضی ملی، سازمان جنگل ها و مراتع را ایجاد کرد و کار تشخیص به این سازمان واگذار شد.

طبق قانون تفکیک وظایف وزارتخانه های جهاد سازندگی و کشاورزی، امور مربوط به حفظ، احیاء، گسترش و بهره برداری از منابع طبیعی برعهده وزارت جهاد سازندگی قرار گرفت. ماده 2 قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور نیز بر این امر تاکید کرد. برابر ماده قانونی اخیرالذکر، تشخیص منابع ملی و مستثنیات موضوع ماده 2 قانون ملی شدن جنگلها و مراتع با وزارت جهاد سازندگی است که شش ماه پس از اخطار کتبی یا آگهی به وسیله روزنامه ‌های کثیرالانتشار مرکز و یکی از روزنامه‌ های ‌محلی و سایر وسایل معمول و مناسب محلی، ادارات ثبت موظفند پس از انقضای مهلت مقرر در صورت نبودن معترض حسب اعلام وزارت جهاد‌ سازندگی نسبت به صدور سند مالکیت به نام دولت جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند.

مطابق ماده 1 آیین نامه اجرایی قانون تفکیک وظایف وزارتخانه های جهاد سازندگی و کشاورزی، وزارتخانه جهاد سازندگی از طریق سازمان جنگل ها و مراتع، اقدامات راجع به تشخیص را به انجام می رساند. در حال حاضر کمیته فنی و ممیزی اراضی ادارات منابع طبیعی استان ها عهده دار امر تشخیص اراضی ملی از مستثنیات است. این کمیته پس از انجام تشریفات قانونی راجع به ملی بودن ملک، اقدام به تنظیم برگ تشخیص می نماید.

تشریفات قانونی تشخیص اراضی ملی از مستثنیات

مامور تشخیص که از سوی مرجع صالح، مجوز اقدام راجع به امر تشخیص را دارد، به عنوان اولین مرحله از محل وقوع ملک بازدید به عمل آورده و نسبت به آن پلاک ثبتی تشکیل پرونده می دهد. در صورتی که ملک موضوع تشخیص فاقد پلاک ثبتی باشد، پرونده بر اساس معیارهای دیگر از جمله حوزه آبخیز یا حفاظت تشکیل خواهد شد. کلیه اسناد و مدارک راجع به ملک باید در این پرونده ثبت و ضبط شود.

مامور مجری تشخیص مکلف است نسبت به استعلام وضعیت ملک در خصوص شمول یا عدم شمول مقررات راجع به اصلاحات ارضی اقدام نماید. مرجع پاسخگویی به این استعلام واحد مدیریت امور اراضی در اداره جهاد کشاورزی شهرستان مربوطه است. نتیجه این استعلام و سایر مشخصات ثبتی ملک و هم چنین وضعیت مالکیت ملک از نظر مشاع یا مفروز بودن باید در پرونده قید شود.

مامور تشخیص موظف است با حضور در محل وقوع ملک درمورد وضعیت ملک، سابقه احداث اعیان و … کسب اطلاع نماید. در صورتی که مامور تشخیص مطلع شود که در محل ملک موضوع تشخیص، به هر نحو به اراضی ملی تجاوز شده، گزارش موضوع باید توسط مامور تشخیص در پرونده ذکر شود.

در این مرحله نقشه ملک موضوع تشخیص با توجه به ضوابط و مقررات حاکم توسط مامور ترسیم خواهد شد. اگر به هر دلیلی از جمله صعب العبور بودن منطقه یا نبود امکانات کافی، امکان ترسیم نقشه وجود نداشته باشد، کروکی ترسیم خواهد شد. کروکی ترسیم شده بعدا بنا بر دستورالعمل های صادره به نقشه تبدیل می شود.

نهایتا و پس از انجام مراحل فوق مامور مجری تشخیص، نظر خود را مبنی بر ملی یا مستثنیات بودن ملک در قالب برگ تشخیص اعلام می کند. مامور تشخیص ضمن ارائه گزارش از اقدامات صورت گرفته توسط وی در پایان باید اعلام کند تمام یا بخشی از محدوده موضوع تشخیص با ذکر مساحت آن در زمره اراضی ملی یا مستثنیات قرار دارد. برگ تشخیص که پس از طی مراحل قانونی فوق الذکر توسط مامور تشخیص تنظیم می شود، یک سند رسمی است.

اقسام برگ تشخیص

با توجه به تعداد مالکین و مساحت ملک موضوع تشخیص، برگ تشخیص به دو نوع تقسیم خواهد شد. اگر مساحت محدوده مورد تشخیص، معین و محدود باشد و یا مالکان ملک معین باشند، برگ تشخیص به نام مالک یا مالکان شناخته شده و یا ملک معین صادر می شود که چنین برگ تشخیصی را برگ تشخیص جزئی می نامند. در مقابل اگر ملکی که به عنوان اراضی ملی شناخته شده بسیار وسیع بوده و یا مالکان آن نامحدود یا غیرقابل شناسایی باشند، برگ تشخیص بدون ذکر نام مالک صادر خواهد شد که این برگ تشخیص، برگ تشخیص کلی نام دراد.

ابلاغ و انتشار برگ تشخیص

تشخیص کمیته فنی و ممیزی اراضی ادارات منابع طبیعی استان ها مبنی بر ملی بودن اراضی پس از انجام تشریفات قانونی در قالب برگ تشخیص، تنظیم و از طریق انتشار آگهی تشخیص به اشخاص ذی نفع ابلاغ می شود. انتشار آگهی تشخیص ممکن است از طریق ارسال اخطار کتبی، انتشار آگهی تشخیص در روزنامه های کثیرالانتشار مرکز و یکی از روزنامه های محلی باشد. البته بهره مندی از سایر طرق ابلاغ نیز که عرفا مناسب و معمول باشد، بلامانع است. بدیهی است ابلاغ برگ تشخیص از طریق اخطار کتبی تنها در مورد برگ تشخیص جزئی امکانپذیر است. آگهی تشخیص جهت اطلاع اهالی محل توسط مامورین انتظامی در معابر و اماکن عمومی محل وقوع ملک الصاق خواهد شد.

مندرجات ضروری برگ تشخیص

برگ تشخیص و همچنین آگهی تشخیص باید متضمن موقعیت دقیق ملک باشد. در صورتی که ملک موضوع برگ تشخیص دارای سابقه ثبتی باشد، ذکر مشخصات ثبتی ملک به طور دقیق الزامی است. مساحت و حدود ملک مورد تشخیص نیز باید در آگهی و برگ تشخیص درج شود. در صورت وجود مستثنیات، مساحت این محدوده نیز باید قید شود.

عدول از برگ تشخیص

چنانچه مرجع صالح جهت تشخیص اراضی ملی از مستثنیات به هر دلیلی تصمیم خود را نادرست بداند، حق عدول از تشخیص را نخواهد داشت. علاوه بر این که نسبت به جواز عدول از تشخیص، تصریحی در قانون وجود ندارد، خود سازمان جنگل ها و مراتع این امکان را دارد که به تشخیص صورت گرفته معترض باشد. بنابراین اگر از نظر قانون گذار عدول از تشخیص امکان داشت، نیازی نبود تا سازمان جنگل ها و مراتع بتواند به امر تشخیص معترض شود. در دستورالعمل چگونگی اجرای مقررات ملی شدن و تغییرات ناشی از تبدیل کروکی به نقشه نیز تاکیده شده است که سازمان جنگل ها و مراتع حق ندارد راسا از برگ تشخیص صادر شده عدول نماید.

نتیجه آنکه در صورت بروز هرگونه اشکال در برگ تشخیص، عدول از آن و اجرای مجدد تشریفات قانونی تشخیص راجع به همان ملک فاقد وجاهت قانونی است و سازمان جنگل ها و مراتع تنها می تواند با توجه به اشکالات پیش آمده نسبت به برگ تشخیص مزبور اعتراض کند.

اصلاح برگ تشخیص

در صورت بروز سهو قلم و اشتباه در نگارش مندرجات برگ تشخیص، مامور مجری تشخیص می تواند جهت اصلاح برگ تشخیص اقدام نماید؛ مشروط بر این که اشتباهات مذکور تاثیری در ماهیت برگ تشخیص نداشته و آن را از درجه اعتبار ساقط نکند و همچنین منجر به کاهش یا افزایش محدوده منابع طبیعی یا مستثنیات نشود. در واقع پس از اصلاح برگ تشخیص، تشخیص صورت گررفته به قوت خود باقی است و خللی به اعتبار آن وارد نخواهد شد.

در دستورالعمل چگونگی اجرای مقررات ملی شدن و  تغییرات ناشی از تبدیل کروکی به نقشه، دو مورد از موارد اصلاح برگ تشخیص مورد اشاره قرار گرفته است. این موارد از مصادیق سهو قلم محسوب می شوند و منجر به افزایش یا کاهش منابع طبیعی یا مستثنیات دین نخواهند شد.

مطابق این دستورالعمل، در مواردی که مشخصات ابعاد و حدود نقشه و کروکی با هم مطابقت دارند اما متراژ و مساحت قید شده برای کل پلاک و یا محدوده مستثنیات قانونی و منابع طبیعی با هم مغایرت داشته باشند، چون ملاک تشخیص، حدود معین است و متراژ تاثیری در ماهیت امر ندارد، لذا تشخیص انجام شده به قوت خود باقی است؛ اما ارقام اصلاح شده صرفا جهت آگاهی دستگاه های مربوطه و افراد یکبار آگهی و یا اعلام می شود. از آنجا که آگهی و اعلامیه صادره هیچ تاثیری در حقوق مردم و حقوق عمومی ایجاد ننموده، نیازی به تایید سایر مراجع جهت اعلام و انتشار ندارد.

همچنین در صورتی که به لحاظ بررسی سوابق ثبتی و نقشه برداری از محدوده پلاکی که در کروکی منضم به برگ تشخیص آمده، مشخص شود که کروکی تهیه شده شامل بخشی از پلاک و یا شامل دو یا چند پلاک ثبتی بوده است؛ اما در برگ تشخیص نام پلاک های واقع در محدوده تشخیص داده شده قید نگردیده باشد، ضمن مشخص نمودن مرز پلاک های مزبور در نقشه بر اساس سوابق ثبتی با تبعیت از کروکی منضم به برگ تشخیص اولیه، تغییرات نام و شماره پلاک با قید میزان مستثنیات و منابع ملی باید از طریق آگهی اصلاحی به اطلاع عموم برسد.

اعتبار تشخیص بدون رعایت تشریفات قانونی

همانطور که به اختصار گفته شد، تشخیص اراضی ملی از مستثنیات مستلزم رعایت کامل قوانین و مقرراتی است که در این زمینه وضع شده است. درمورد اعتبار برگ تشخیصی که بدون رعایت این قوانین و مقررات تنظیم شود، باید دو حالت را از یکدیگر تفکیک کنیم. ضمانت اجرای تخلف از برخی از تشریفات راجع به تشخیص اراضی ملی، بطلان برگ تشخیص است. از جمله این موارد می توان به عدم صدور برگ تشخیص یا عدم انتشار آگهی مطابق قانون اشاره کرد. در چنین مواردی عمل تشخیص از درجه اعتبار ساقط است و برگ تشخیص تنظیم شده نیز ابطال می شود. در مقابل، تخلف از سایر تشریفات قانونی از جمله لزوم تشکیل پرونده یا تحقیق از مطلعین نمی تواند سبب بی اعتباری تشخیص باشد.

در صورتی که ذی نفع نسبت به عدم رعایت تشریفات قانونی معترض باشد، موضوع در دادگاه های عمومی قابل طرح و رسیدگی است.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 17 امتیاز: 3.4)

31 پرسش و پاسخ. ارسال پرسش و پاسخ جدید

  • محمدحسین گلیج
    جولای 11, 2021 9:54 ب.ظ

    سلام و عرض ادب ، لطفاً بفرمایید چگونه میتوانم بدانم یه نقطه خاصی از ییلاق نوشا در شهرستان تنکابن منابع ملی هست یا نه؟بنده بومی آنجا هستم لطفاً راهنمایی بفرمایید،ممنون

    پاسخ
    • سلام میتوانید به اداره منابع طبیعی مراجعه نمایید البته چنانچه مالک نباشید به شما پاسخ داده نمی شود

      پاسخ
      • مسعود اله یاری
        نوامبر 16, 2021 9:35 ق.ظ

        سلام.در مورد یک قطعه زمین کشاورزی حکم دادگاه مبنی بر خروج از اراضی ملی گرفته ام ولی حالا برای تنظیم سند در استعلام منابع طبیعی دوباره اراضی ملی اعلام شده و میگن این زمین در اختیار جهاد کشاورزی هست و تداخل نقشه داریم وجهاد باید جواب بده.خواستم بپرسم مگر حکم قضایی بطور کلی نمیباشد؟ ایا باید برای هر ارگان حکم جداگانه گرفته شود؟

        پاسخ
    • محمدمازاراتابکی
      سپتامبر 22, 2021 11:30 ق.ظ

      ممنون از مقاله مفیدتان.

      پاسخ
  • سلام ، برگ تشخیص توسط مأمور بر استناد چه معیارهایی تکمیل میشود . اراضی مستثنیات و اراضی چه تفاوتهایی با هم دارند. مثلا آزمایش خاک انجام میدهد یا خاک را مزه مزه میکند . زمین ثبتی کنار رودخانه را به استناد کدام معیار ملی تشخیص میدهد.

    پاسخ
    • سلام تشخیص مستثنیات از اراضی ملی بر اساس کارشناسان مربوطه بواسطه مشاهدات میدانی اعم از وجود نهر آب یا چاه یا دیوار و بقای درختان و زراعت و شیارهای زمین و نقشه های هوایی و عوامل دیگر صورت می‌پذیرد.
      مستثنیات ، اراضی خارج از اراضی ملی را می گویند.

      پاسخ
    • باسلام زمینی ک دران ملکی قراردارد را خریده ام ک نسق ثبتی مربوط به سال ۱۳۴۹ رادارد ودارای پلاک ثبتی و انشعابات است جهت اخذ سند استعلام بنیاد مسکن راگرفتم اما منابع طبیعی ادعای مالکیت دارد
      ایا امان پذیر است باوجود خانه دران و نامه بنیاد؟چه باید بکنم

      پاسخ
    • اگر مالکیت اراضی در دو پلاک باشد و یکی از وارث در یک پلاک و دیگر ی در پلاک دیگر باشد چرا منابع طبیعی برای دو نفر در یک پلاک مثتثنیات صادر می کند چون سند بنجق قدیمی است هردو یک روستا است اما نصفش در پلاک دیگر است

      پاسخ
      • دادپویان حامی
        می 7, 2022 4:39 ب.ظ

        سلام شما بفرمایید زمین به صورت قانونی افراز شده هست یا خیر؟

        پاسخ
  • بسیار مفید بود و ممنونیم از شما ، مطالب بسیار آموزنده بود .

    پاسخ
  • سلام وقت بخیر
    وقتی زمینی سند ماده ۲۲ دارد ؛ آیا امکان دارد جز اراضی ملی باشد؟

    پاسخ
  • محمدرضا افق
    دسامبر 24, 2021 5:51 ب.ظ

    مقاله خوبی بود
    از آن بهره بردم

    پاسخ
  • بسیار مفید بود ممنون از شما ، همه ی سایت ها شرایط مستثنیات بودن زمین رو نوشتن ولی هیچ کاربردی نیست ، شما کاملا کاربردی توضیح دادین ، سپاس

    پاسخ
  • سلام وقتتان بخیر
    من یک قطعه باغ قدیمی مستثنیات و نزدیک حومه شهر دارم که به علت خشکسالی و نبود آب، درختان آن در حال خشک شدن هستند و ارزش ندارد که در آن باغبانی انجام دهم لذا ناچار رهایش کرده ام. آیا امکان دارد پس از مدتی که باغ از بین رفت، دولت این باغ را که در حال حاضر مستثنیات است؛ به منابع طبیعی تبدیل کند؟

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      ژانویه 28, 2022 8:26 ب.ظ

      سلام بله کاملا امکان پذیر هست.

      پاسخ
      • باعرض سلام
        بنده یه قطعه زمین در محدوده روستا، شهرستان تالش خریداری کردم ،صاحب ملک از بنیاد مسکن نامه گرفته در اون نامه زده طرح هادی و کاربری مسکونی می باشد برای پیگیری با ماده ۴ باید اقدام کنید.
        آیا به این زمین پروانه ساخت میدن یانه ؟
        منظورش پیگیری با ماده ۴ چی هست؟

        درود سپاس

        پاسخ
  • با سلام
    آیا امکان دارد سندی که دارای سند مالکیت رسمی است جزء منابع طبیعی باشد؟ آیا پیش از صدور سند در اداره ثبت استعلامی مبنی بر منابع طبیعی بودن یا نبودن گرفته نمی شود؟

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      ژانویه 28, 2022 8:07 ب.ظ

      سلام بله کاملا امکان پذیر هست.
      بله استعلام می‌شود لیکن در صورت حدوث شما نیز می‌توانید ابطال رای ملی بودن در رقبه ادعاییدرا در دادگاه طرح کنید.

      پاسخ
  • جواد محمد پور
    ژانویه 27, 2022 2:34 ب.ظ

    سلام متشکر از مطالب مفید تان می خواستم بدانم که می شود به جای اعتراض خودبرگ تشخیص ابطال کرد ، مثلا برگ تشخیص در سال 64 صادر شده که گفته شنزار و جنگل است اما عکس هوایی سال 1361 و 1362 نشان می دهد که زراعت و مسکونی بوده ….
    در واقع جنگلدار گزارش کذب داده متشکر 09192439213 محمد پور

    پاسخ
  • سلام – نقشه هوایی که نشان دهنده زمین های مستثنیات باشه آیا وجود داره که بشه دید ؟

    پاسخ
  • سلیمان آریافر
    فوریه 24, 2022 12:25 ق.ظ

    با سلام عرض کنم چندین ملک داریم که من ۵۰ سالمه زراعی میبینم افراد بزرگتر از من هم نظرشان همینه پس از تقصیم اموال پدر فوت شده ما اداره منابع طبیعی ادعای ملی بودن دارد دادگاه ویژه هم به عکس هوایی استناد میکند مثلا شاید دو سه سال بعد از ۴۱ بوده یا بعلت مرزی بودن عکس هوایی نداره چاره چیس لطفا راهنمایی فرمایید

    پاسخ

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست