نکات مهم در تنظیم قرارداد فروش (خرید و فروش)

قرارداد فروش ، قراردادی است که از منظر فروشنده تنظیم شده باشد ، بنابراین الزاما بایستی متن آن در سربرگ رسمی فروشنده تنظیم شود. از منظر خریدار ، این قرارداد یک قرارداد خرید محسوب می شود.

قرارداد فروش ممکن است مکتوب و یا به صورت شفاهی باشد.

موضوع قرارداد فروش

در ماده موضوع قرارداد فروش ،  نیاز به معرفی دقیق کالا از قبیل ؛ دل، کد شناسه ، رنگ، اندازه و….نیست و بهتر است این موارد را در ماده جداگانه ای مطرح کنید که تمامی این اوصاف به طور دقیق و به دور از ابهامی نوشته شوند و حتی می توان اوصاف مورد معامله را در پیوست مربوطه توضیح داد.

زمان انتقال مالکیت در قرارداد فروش

اهمیت تعیین زمان انتقال مالکیت تنها  در تعیین طرفی که در بیع تجاری باید متحمل پیامد تلف شود ، نیست ؛ بلکه هنگامی که یکی از طرفین در حالیکه مالکیت مبیع به وی انتقال داده شده ورشکسته شود و هنوز ثمن معامله را پرداخت نکرده باشد ، بر اهمیت تعیین زمان انتقال مالکیت افزوده می شود ؛ زیرا در مورد اخیرمالکیت به مشتری منتقل می گردد و فروشنده به دلیل ورشکستگی خریدار نمی تواند مبیع را از مشتری ورشکسته پس بگیرد و مجبور است وارد صف طلبکاران مشتری شود.. برای پرهیز از این مشکل ، فروشنده انتقال مالکیت را منوط به پرداخت ثمن می کند، که این امر به چند شکل صورت می گیرد . برای مثال می توان  در قرارداد فروش ، شرط صریح در این باره وضع کرد.

بیشتر بخوانید :  داوری در قراردادهای مشارکت در ساخت

تکالیف مشتری در قرارداد فروش  

در قرارداد فروش ، مشتری ملزم به پرداخت ثمن توافق شده در قرارداد می باشد . مشتری باید ثمن را در موعد و در محل توافق شده و بر طبق شرایطی که در قرارداد فروش  مقرر گردیده است ، پرداخت نماید. در صورت عدم پرداخت مبلغ توسط مشتری در تاریخ توافق شده ، بر اساس ماده 377 ق.م ،  فروشنده حق دارد از تسلیم مبیع خودداری کند تا طرف دیگر حاضر به تسلیم شود .

همچنین مطابق با ماده 376 ق.م در صورت تاخیر در پرداخت ثمن ، مشتری اجبار به تسلیم می شود ؛ کما اینکه ماده 395 مقرر می دارد که اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر پرداخت نکند ، فروشنده حق خواهد داشت که بر طبق مقررات با استناد به خیار تاخیر ثمن ، معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به پرداخت ثمن بخواهد .

تکالیف فروشنده در قرارداد فروش

تکالیف فروشنده در قرارداد فروش به محض بستن قرارداد به مشتری منتقل می گردد ؛ در ماده 362 قانون مدنی تصریح شده است که “از آثار بیعی که صحیحا واقع شده باشد این است که به مجرد وقوع بیع ، مشتری مالک کالا می شود.”

تسلیم کالای فروخته شده  به مشتری تکلیف دیگر فروشنده است که تا این عمل صورت نگیرد، پیامد تلف آن بر دوش فروشنده می باشد.

محل و موعد تحویل کالا در قرارداد فروش

چنانچه طرفین قرارداد بر روی محل تحویل کالا توافق کرده باشند ، کالا باید در محل توافق شده تسلیم شود. لکن اگر توافقی در مورد محل تسلیم کالا صورت نگرفته باشد ، مطابق ماده 375 قانون مدنی کالا در محلی تسلیم می شود که قرارداد در آنجا واقع شده است ، مگر اینکه عرف و عادت مقتضی تسلیم در محل دیگری باشد .

مبیع باید در موعد مقرر تحویل مشتری شود . طبق ماده 370 قانون مدنی اگر طرفین معامله برای تسلیم کالا زمان مشخصی را تعیین کرده باشند،  قدرت بر تسلیم در آن موعد شرط است ، نه در زمان قرارداد.

بیشتر بخوانید :  مطالبه خسارت تاخیر در تادیه

طرفین می توانند مقرر کنند که هر یک از این سه مسئله ” زمان، مکان و چگونگی تحویل ” در ماده جداگانه ای مورد توافق قرار گیرد یا اینکه ممکن است آنها را به همراه سایر تعهدات فروشنده ذکر نمایند. “

ولی چنانچه زمان ، مکان و چگونگی تحویل دارای شرایط خاص و طی تشریفات اداری و اجرایی مخصوصی باشد ، بهتر است در مواد جداگانه به آن پرداخته شود.

محل و موعد پرداخت ثمن

اصولا پس از انجام هر قرارداد فروشی  مشتری موظف است که بلافاصله نسبت به تحویل ثمن اقدام کند. با توجه به بند 4 ماده 362 قانون مدنی “عقد بیع مشتری را به تادیه ثمن ملزم می کند. لکن مشتری می تواند تادیه ثمن را منوط به انقضا مدت معینی نماید.”

در حقوق ایران با عنایت به بند 3 و 4 ماده 362 و تصریح ماده 394 قانون مدنی مشتری باید ثمن را در موعد و محل و بر طبق شرایطی که در قرارداد فروش مقرر شده  است پرداخت نماید .  اگر مشتری از انجام این تعهد سر باز زند ، فروشنده با رجوع به محکمه می تواند وی را اجبار نماید..

همچنین بر اساس ماده 341 قانون مدنی ممکن است که برای پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن مهلتی قرار داده شود . اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر پرداخت نکند ، فروشنده حق خواهد داشت که بر طبق مقررات مربوط به خیار ثمن معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را بخواهد.

 حمل ونقل کالا در قرارداد فروش

بارگیری و تخلیه و حمل و نقل از مبدا تا مقصد و مراحل حمل و نقل و هزینه های آن و مجوز هایی که باید برای حمل و نقل اخذ گردند نیز یکی دیگر از موارد با اهمیت در قرارداد فروش می باشد و ارائه آن از سوی فروشنده به خریدار نیز ضروری است زیرا چنانچه به هر دلیلی کالای مورد معامله آسیب ببیند یا به طور کلی از بین برود ، اثبات اینکه این کالا با چه مجوز هایی ، چگونه و تا کجا آمده صرفا با ارائه مدارک و مستندات امکان پذیر است .

بیشتر بخوانید :  فسخ و تنفیذ فسخ قرارداد

خسارات در قرارداد فروش

خسارات ناشی از تاخیر یا عدم تحویل تمام یا بخشی از مبیع نیز با توجه به نوع و اهمیت زمان تحویل ، باید به درستی مشخص و مورد توافق قرار گیرد . درج این نکته می تواند مطالبه خسارت از سوی خریدار و تصمیم مرجع رسیدگی را سرعت بخشد زیرا با توجه به توافق طرفین بر اساس ماده 10 ق.م صورت گرفته ، مرجع رسیدگی بی نیاز از ارجاع موضوع به کارشناس رسمی می شود.

نکات مهم در تنظیم  قرارداد فروش

  1. در صورتی که کالا مورد معاله از روی نمونه فروخته شده و قرارداد بر اساس نمونه تنظیم گردیده است ، بهتر است همان نمونه با مدارک و مستندات احتمالی تا زمان تحویل گیری تمامی مبیع مستند سازی و حفظ شود.
  2. اگر تسلیم مبیع تابع رعایت شرایط قانونی است، باید مشخص شود که اولا مدت عرفی برای تحویل چقدر است و ثانیا هزینه های آن بر عهده کدام یک از طرفین قرارداد است.
  3. باید در ماده تحویل دهی نوشته شودکه فروشنده اقرار و ادعا می کند نسبت به تسلیم تمامی کالای مورد معامله قدرت تسلیم دارد ؛ درج این نکته جهت رعایت ماده 372 قانون مدنی می باشد ، زیرا اگر فروشنده نسبت به مقداری از مبیع قدرت تسلیم نداشته باشد، قرارداد نسبت آن مقدار باطل و لذا خریدار با استناد به همین ماده و متنی که پیشنهاد شد، می تواند ثمن این قسمت از قرارداد را به سهولت مطالبه کرده و پس بگیرد.
  4. اینکه تحویل گیری الزاما می بایست با تست و آزمایش همراه باشد یا رویت تحویل گیرنده کفایت می کند نیز حائز اهمیت است.

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با ده سال سابقه در حوزه دعاوی و تنظیم قراردادهای داخلی و بین المللی آماده ارائه مشاوره حقوقی تخصصی در زمینه انواع قراردادها می باشد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

4 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سلام روز بخیر من ماشینم رو فروختم قرار شد نصف مبلغ رو نقد بگیرم بقیه رو در سه قسط . یک قسط پرداخته شده تا الان اما دیگه بقیه پول رو ندادن . میتونم قرارداد رو فسخ کنم بدون اینکه شرط فسخ در قراردادم اومده باشه یا باید کار دیگه ای بکنم ؟

    پاسخ
    • سلام. اگرحق فسخ در قرارداد تعیین نشده، می توانید با ارسال اظهارنامه و سپس تقدیم دادخواست مابقی وجه را مطالبه نمایید.

      پاسخ
  • عذر میخوام در صورتی که مشکلی پیش بیاد در قرارداد فروش بین المللی به کجا باید شکایت کرد ?

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست