قرارداد داوری

اساس و مبنای داوری توافقی است که طرفین به موجب آن صلاحیت رسیدگی به اختلاف را به داور یا داوران واگذار می نمایند و بدون قرارداد داوری ، داور صلاحیت رسیدگی به هیچ اختلافی را نخواهد داشت. قرارداد داوری را به اشکال گوناگون می توان تنظیم کرد .

انواع قرارداد داوری

موافقت نامه ارجاع به داوری به صورت کلی در دو قالب تنظیم می شود :

  1. قرارداد داوری مستقل
  2. شرط داوری ضمن قرارداد
قرارداد داوری
قرارداد داوری

ویژگی های موافقت نامه یا قرارداد داوری

  1. حل اختلاف از طریق داوری امری استثنایی بوده ،چرا که اصل بر رسیدگی در محاکم دادگستری است.
  2. موافقت نامه داوری ، عقدی لازم است زیرا به نحو یک طرفه قابل فسخ نیست.
  3. موافقت نامه داوری مانند سایر عقود، تنها نسبت به طرفین مؤثر است، یعنی اختلافات اشخاص ثالث با طرفین موافقت نامه داوری، به داوری ارجاع نمی شود ؛ مگر آنکه آن شخص ثالث با طرفین اختلاف ، نسبت به داوری توافق و تراضی نماید.

قرارداد مستقل داوری

در این روش طرفین به موجب یک عقد مستقل با یکدیگر توافق می نمایند که برای حل اختلافات ناشی از قرارداد که ممکن است در زمان حال موجود بوده یا در آینده ایجاد گردد به داوری مراجعه نمایند. این قرارداد بر اساس ماده 10 قانون مدنی قراردادی لازم است.

شرط داوری

در این روش طرفین هنگام انعقاد یک قرارداد ، بندی را در آن به داوری اختصاص داده و مقرر می دارند که به اختلافات ناشی از این قرارداد در محکمه داوری رسیدگی شود. در شرط داوری طرفین اختلافاتی را به داوری ارجاع می دهند که وقوع آنها در آینده محتمل است و در حال حاضر وجود خارجی ندارند.همچنین هرگاه اصل قرارداد با اقاله منحل گردد به تبع آن شرط داوری نیز از بین خواهد رفت ؛ بنابراین موجبی برای رجوع طرفین به داوری  جهت  حل اختلاف بعد از اقاله وجود نخواهد داشت.

قرارداد ارجاعی داوری

در این حالت که به آن شرط داوری با ارجاع می گویند طرفین با ارجاع به سندی دیگر که در آن حل و فصل اختلافات از طریق داوری پیش بینی شده است ، به شکل غیر مستقیم و ضمنی ارجاع اختلافشان را به داوری می پذیرند . این امر غالبا در قرارداد مبنا صورت می گیرد اما از آنجا که صریح نبوده و به طور غیر مستقیم بیان می شود به آن “ارجاعی”  می گویند.

توافق عملی به ارجاع اختلاف به داوری

ممکن است طرفین توافق قبلی بر ارجاع اختلاف به داوری نداشته باشند.در این حالت نیز یکی از طرفین می تواند به داوری مراجعه  نموده و چنانچه طرف مقابل نزد داور حاضر شده و دفاع نماید بدون اینکه به صلاحیت داور ایراد نماید ، رضایت خود را به طور عملی به صلاحیت داور اعلام نموده .

داوری مقید یا مشروط

ممکن است توافق طرفین مبنی بر ارجاع به داوری دارای شرایطی باشد برای مثال  طرفین توافق نمایند که  در صورت بروز اختلاف ، سعی در سازش با یکدیگر نمایند و چنانچه موفق به سازش نشدند از طریق میانجی سعی بر حل اختلاف خود نمایند و در نهایت چنانچه اختلاف همچنان حل نشده باقی ماند به داوری مراجعه شود به این نوع شرط داوری شرط داوری چند لایه می گویند و در این صورت چنانچه مراحل  قبل از داوری انجام نگردد ، داور صلاحیت رسیدگی به اختلاف را نخواهد داشت.

لزوم کتبی بودن قرارداد داوری

قانون به طور مطلق اختیار انعقاد قرارداد داوری را به طرفین داده و طرفین می توانند به هر صورت که بخواهند با یکدیگر توافق نموده و محدودیتی از حیث کتبی بودن قرارداد وجود ندارد اما در صورت وجود قرارداد کتبی ، طرفین به استناد آن به راحتی می توانند وجود توافق را اثبات نمایند.

عدم لزوم تعیین داور در قرارداد داوری

در قرارداد ارجاع اختلاف به داوری، تعیین اینکه چه کسی به اختلاف رسیدگی کند لزومی نداشته و طرفین می توانند در زمان  ارجاع اختلاف به داوری ، داور را تعیین نمایند.  در صورت بروز اختلاف در تعیین داور نیز طرفین باید به دادگاه مراجعه نمایند.

دادگاه صالح برای تعیین داور دادگاهی است که در فرض عدم وجود قرارداد داوری ، صلاحیت رسیدگی به اصل اختلاف را دارد ؛ یعنی دادگاه محل انعقاد قرارداد ؛  اما طرفین می توانند دادگاه دیگری را نیز برای تعیین داور انتخاب نمایند ؛ البته طرفین نمی توانند از صلاحیت ذاتی دادگاه صالح عدول نمایند و تنها می توانند صلاحیت محلی دادگاه صالح را تغییر دهند.

تصریح به اختیار نماینده برای مراجعه به داوری

هنگامی که شخصی نخواهد یا نتواند شخصا اقامه دعوا نماید و بنا بر این باشد که توسط نماینده اقدام به طرح دعوا شود ، بر اساس بند 5 ماده 35 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی لازم است ارجاع دعوا به داوری و تعیین داور صراحتا در اختیارات نماینده ذکر شده باشد.

آثار قرارداد داوری

الف.رای داور لازم الاجرا بوده و در صورت عدم اجرای توافقی رای داور ، با تقدیم دادخواست ذینفع ، اجراییه توسط دادگاه صادر می گردد.

ب.توافق به داوری چه به صورت قرارداد و چه به صورت شرط ضمن عقد فقط نسبت به اشخاصی که آن را تنظیم نموده اند موثر است و نسبت به اشخاص ثالث اثری ندارد .

ج.فوت یا حجر داور نیز علی القاعده اثری در اعتبار عقد داوری ندارد مگر اینکه طرفین داوری، داوری شخص معینی را شرط نموده باشند و آن شخص فوت نموده یا محجور شود و طرفین به داوری شخص دیگری تراضی ننمایند.

تفسیر قرارداد داوری

در صورت نیاز به تفسیر یا تبین قوانین و مقررات داوری، لازم است این تفسیر بر اساس اراده طرفین که اساس و مبنای داوری است صورت گیرد .

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری و حقوقدانان و کارشناسان متخصص آماده ارائه خدمات مشاوره ای و  تهیه و تنظیم قراردادهای داوری داخلی و داوری بین المللی ، انجام داوری داخلی و بین المللی و وکالت در دعاوی ناشی از اختلافات مربوط می باشد.

 

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 5 امتیاز: 4)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست