داوری تجاری بین المللی

داوری دعاوی تجاری بین المللی ، از مهم ترین بخشهای حقوق تجارت بین الملل و از طرق حل و فصل اختلافات تجاری می باشد و بسیاری از نهاد های مربوط به حقوق تجارت بین الملل از طریق داوری توسعه پیدا کرده اند.

طبق بند الف ماده۱ قانون داوری تجاری بین المللی ایران، داوری عبارتست از رفع اختلاف بین متداعیین در خارج از دادگاه به وسیله شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی مرضی الطرفین و یا انتصابی.

تفاوت داوری بین المللی و داوری داخلی

برخی کشورها از جمله ایران، دو رژیم حقوقی متفاوت و مجزا برای داوری داخلی و خارجی قائل شده اند. تفاوتی که داوری بین الملل با داوری داخلی دارد در این است که اولا به دلیل تفاوت های ملی و نظامهای حقوقی مقررات منعطف تر هستند و نیز ممکن است مقر داوری ارتباط معنا داری با دعوای مورد نظر نداشته باشدو البته، در داوری بین المللی احترام به اصل آزادی در قراردادها بیشتر و گسترده تر از داوری داخلی است.

داوری تجاری بین المللی

داوری تجاری بین المللی

طبق بند ۳ ماده ۱ قانون نمونه داوری آنسیترال، صرف وجود یکی از موارد زیر، منجر به بین المللی شدن داوری خواهد شد:

  • اگر محل انعقاد موافقتنامه داوری، متفاوت از کشور طرفین باشد.
  • هرگاه محل تجاری طرفین در کشور واحدی باشد.
  • محل تجاری طرفین و مرکز داوری در کشور واحد باشد و محل اجرای بخشی از تعهدات مذکور در قرارداد در کشور دیگری باشد یا موضوع اختلاف مرتبط با کشور دیگری باشد.
  • هیچ یک از موارد فوق نباشد اما در متن صراحتا موافقت کرده باشند.
بیشتر بخوانید :  اعتراض شخص ثالث به رای داوری

قوانین داوری بین المللی

با اینکه قوانین موجود در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 1397داوری خارج از کشور بین اتباع ایرانی را استثنا نکرده اما به دلیل اینکه قوانین داوری اصولا از جمله قوانین سرزمینی هستند، برای اجرای آن باید مقر داوری در ایران باشد. به همین دلیل و همچنین نیاز فعالان اقتصادی بین المللی، با توجه به قانون نمونه داوری آنسیترال 1958، قانون داوری تجاری بین المللی در سال 1376 وضع شد.

علاوه بر این موارد جهت حل و فصل اختلافات تجاری بین المللی، کنوانسیون 1958 نیویورک، معاهده تاسیس مرکز داوری منطقه ای تهران و قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران نیز از قوانین موجود جهت این نوع اختلافات هستند.

مزایای داوری نسبت به سایر روش های حل و فصل اختلافات داوری

جدای از اینکه دادگاه ها برای مسایل داخلی تعبیه شده اند و دادگاه های ملی مقررات خشک و غیر منعطفی دارند، گاه خود دادگاه هم ممکن است برای رسیدگی یه دعوا با طرفینی که تابعیت های گوناگون دارند، خود را صالح ندانند و اینکه طبق اصل مصونیت قضایی دولتها، هیچ دادگاه ملی نمیتواند علیه دولت دیگری رای صادر نماید. اما داوری ریشه در نظام حقوقی داخلی خاصی ندارد و صلاحیت آن به توافق طرفین بستگی دارد، علاوه بر آن بر خلاف آرای قضایی، اجرای رای داوری در سایر گشور ها از پذیرش بیشتری نسبت به آرای دادگاه ها برخوردار است.

موافقتنامه داوری

طبق بند۱ ماده۱ قانون داوری تجاری بین المللی ایران، موافقتنامه داوری توافقی است بین طرفین که به موجب آن تمام یا بعضی از اختلافاتی که در مورد یک یا چند رابطه حقوقی معین اعم از قراردادی یا غیر قراردادی بوجود آمده یا ممکن است پیش آید، به داوری ارجاع شود.

همچنین بند(ج) ماده۱ قانون داوری تجاری بین المللی ایران، قرارداد موافقتنامه داوری ممکن است به صورت مستقل و یا ضمن عقد شرط شود.

قانون حاکم در داوری تجاری بین المللی ایران

به دلیل خصیصه بین المللی بودن دعوا، در داوری تجاری بین المللی بحث قانون حاکم در داوری مطرح می شود.

بیشتر بخوانید :  اجرای رای داوری ( درخواست صدور اجرائیه )

در بند(ب) ماده 1-33 قانون داوری تجاری بین المللی ایران ذکر شده که در صورت سکوت طرفین نسبت به قانون حاکم بر موافقتنامه داوری، موافقتنامه باطل نیست، اما رای صادره قابل ابطال است. در کل اینگونه میتوان استنباط کرد که با توجه به قانون داوری طاری بین المللی، کلیه داوری هایی که در خاک ایران واقع میشوند، قانون شکلی حاکم بر داوری قانون ایران هم به عنوان قانون مقر داوری است.

ادله در داوری تجاری بین المللی

در قانون داوری تجاری بین المللی، ادله منحصر به موارد خاصی نیستند، اما برخی از آنها که در قانون مذکور به آنها اشاره شده عبارتند از:

اسناد و مدارک، گواهی(شهادت)، کارشناسی، بازرسی اموال یا اسناد.

انواع رای داوری

  • رای نهایی که طبق ماده ۳۱ قانون داوری تجاری بین المللی، آخرین تصمیم داوری در رابطه با ماهیت دعوا و اختلاف را می گویند.
  • رای جزیی که در قوانین داوری تجاری بین المللی ایران، صراحتا چنین چیزی ذکر نشده، فلذا باید ابتدا به خود موافقتانامه داوری رجوع کرد که کدام قانون به عنوان قانون حاکم انتخاب شده، چون که برخلاف سکوت قانون داوری تجاری بین المللی، در برخی قوانین دیگر مانند مقررات داور آنسیترال و یا مقررات داوری اتاق بازرگانی بین المللی چنین مسئله ای ذکر شده است.

اجرای آراء داوری بین المللی در دادگاه های ایران

منظور از آرای داوری خارجی نیز آرایی است که مطابق مقررات کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸ درباره شناسایی و اجرای احکام داوری خارجی به اجرا در می آید ، صرفنظر از قانون حاکم بر جریان داوری. اجرای آراء داوری بین المللی از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که معمولاً تجار کشورهای دیگر، در صورتی که از اجرای آراء داوری در کشور محکوم علیه مطمئن نباشند، نسبت به معامله با اینگونه اشخاص راقب نخواهند بود.

در ایران، با توجه به پیوستن ایران به کنوانسیون شناسایی و اجرای آراء داوری بین المللی، آراء صادره از کشورهای متعاهد این کنوانسیون در ایران قابل شناسایی و اجرا هستند. اما در مورد آراء داوری بین المللی صادره از کشورهای غیر از کشورهای عضو کنوانسیون، به دلیل نبود قوانین شناسایی و اجرا مختص آراء داوری بین المللی در ایران، مشکلاتی وجود دارد. در مورد این دسته از آراء، برای مرحله ی شناسایی که قبل از اجرای رأی باید صورت پذیرد، ناچاراً باید به قواعد مربوط به شناسایی احکام خارجی مراجعه نمود که طبق ماده ی 169 قانون اجرای احکام مدنی هیچ رأی داوری بین المللی قبل از اینکه مورد شناسایی محکمه ی مقر داوری قرار بگیرد، قابلیت اجرا ندارد، همچنین آرایی قابل اجرا در ایران هستند که از سوی کشوری صادر شده باشند که در مورد ایران از اصل رفتار متقابل پیروی کند، خلاف قواعد آمره و اخلاق حسنه ایران و معاهدات بین المللی که ایران بدان پایبند است نباشد.

بیشتر بخوانید :  شرایط و موارد ابطال رای داور

بعد از شناسایی این دسته از آرا، نوبت به اجرا می رسد که طبق ماده ی 35 قانون داوری تجاری بین المللی ایران مرجعی که برای درخواست صدور اجرائیه رأی داور بین المللی باید به آن مراجعه نمود، مرجع نظارتی موضوع ماده 6 همین قانون است. هر چند که این ماده، با توجه به تصریح به اینکه تنها آراء مورد قبول این قانون قابل اجراء هستند، باز هم مشکلاتی را برای اجرای آراء داوری بین المللی صادره از کشورهای غیر عضو کنوانسیون نیویورک ایجاد می کند. بنابراین ناچاراً باید سایر قواعد موجود در زمینه ی شناسایی و اجرای احکام خارجی در ایران، (اجرای احکام مدنی و آیین دادرسی مدنی مواد 482 ، 485،488 تا 493، 665 و 675) عمل نمود.

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری و حقوقدانان و کارشناسان متخصص آماده ارائه خدمات مشاوره ای و تهیه و تنظیم قراردادهای داوری داخلی و داوری بین المللی ، انجام داوری داخلی و بین المللی و وکالت در دعاوی ناشی از اختلافات مربوط می باشد.

 

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 2 امتیاز: 4)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست