ابطال رای داور

اگر چه طرفین با درج شرط داوری در قرارداد ، به داور اختیار رسیدگی داده و باید به نتایج آن پایبند باشند اما این رضایت به معنی آن نیست که حکم به هر صورتی که صادر گردد ، قابل اعتراض نباشد ؛ بنابراین با وجود قطعیت رای داور ،جهت اطمینان از رعایت بی طرفی ، انصاف و عدالت در صدور رای داور لازم است امکان درخواست ابطال رای داوری در موارد محدود وجود داشته باشد.

نحوه تقاضای ابطال رای داوری

بر اساس نظریه اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص لزوم درخواست ابطال ، هر چند رای داوری از موارد قابل ابطال باشد ، مادام که شخص ذینفع درخواست ابطال آن را نکرده است باید نسبت به اجرای آن اقدام شود .

ابطال رای داوری

ابطال رای داوری

در خصوص اینکه آیا  تقاضای ابطال رای داوری الزاما نیازی به تقدیم دادخواست دارد و یا صرف درخواست کافی است ، با توجه به اینکه بر اساس مفاد ق.آ.د.م هدف قانونگذار جهت تشویق و ترغیب مردم به ارجاع موضوع اختلافشان به داوری بوده و در این راستا تسهیلات لازم از جمله عدم وجود قواعد و دست و پا گیر آیین دادرسی را از ابتدای درخواست تعیین داور تا انتها و درخواست ابطال رای برای اصحاب دعوا فراهم نموده است و با توجه  به صراحت مواد 490 و 492  ق.آ.د.م صرف درخواست جهت ابطال رای داوری کافی است و نیازی به تقدیم دادخواست نمی باشد ؛ چنانچه تقاضای مزبور در فرم دادخواست تنظیم شود ، همچنان در خواست تلقی و به هیچ وجه آثار دادخواست بر آن بار نخواهد شد .

بیشتر بخوانید :  تعیین داور

موجبات ابطال رای داوری

بر اساس ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی ، رای داوری در موارد زیر باطل است و قابلیت اجرایی ندارد :

۱ – رای صادره مخالف با قوانین موجد حق باشد

منظور از قوانین ، قوانین کلی ، ماهوی ، آمره و تکمیلی می باشد ؛ برای مثال  تقسیم مساوی ارث بین دختران و پسران بدون توافق و رضایت تمامی وراث مخالف با قوانین موجد حق می باشد.

۲ داور نسبت به مطلبی که موضوع داوری نبوده رای صادر کرده است

برای مثال موضوع خواسته مطالبه اجرت المثل یک دستگاه آپارتمان بوده اما داور حکم به خلع ید آن صادر نماید.

۳ – داور خارج ازحدود اختیارات خود رای صادر نموده باشد

اصل بر عدم صلاحیت داور است و داور حق رسیدگی به هیچ اختلافی را ندارد مگر آنکه طرفین این صلاحیت را برای او ایجاد نمایند ؛ درصورت خروج  داور از حدود اختیارات خود فقط آن قسمت از رای که خارج از اختیارات داور بوده ابطال می گردد؛ مانند موارد مندرج در مواد 495 و 496 ق.آ.د.م .

۴-  رای داور پس از انقضای مدت داوری صادر و تسلیم شده باشد

مگر اینکه طرفین آن را پذیرفته و با آن موافق باشند.

۵ رای داور با انچه در دفتر املاک یا دفتر اسناد رسمی ثبت شده و دارای اعتبار قانونی است مخالف باشد

منظور از این بند آن است که داور مفاد سند رسمی را انکار کند ، لکن به موجب رای داور، امکان ابطال سند رسمی وجود دارد به این معنی که داور می تواند به استناد قرارداد و یا بیع نامه فی ما بین اصحاب دعوا ، حکم به الزام مالک رسمی (فروشنده) به تنظیم سند رسمی انتقال به خریدار را صادر نماید . بنابراین ارجاع دعوای ابطال سند رسمی به داوری بلامانع است.

۶رای به وسیله داورانی صادرشده که مجاز به صدور رای نبوده اند

داور غیر مجاز، شخصی است که یکی از ممنوعیت های مقرر در قانون برای انتخاب وی وجود داشته باشد ؛ در این خصوص فرقی نمی کند که ممنوعیت داور نسبی یا مطلق باشد.

بیشتر بخوانید :  داوری تجاری بین المللی

۷قرارداد رجوع به داوری بی اعتبار بوده باشد

مانند موارد مندرج در مواد 454، 456 ، 457 و 496 قانون آیین دادرسی مدنی، همچنین در صورتی که اظهارت طرفین از سوی داور نادیده گرفته شود و از این طریق یکی از طرفین متضرر گشته و یا اینکه حکم داوری درسایه اعمال متقلبانه تحصیل شده باشد ، رای داوری قابل ابطال است.

اعتراض ثالث نسبت به رای داور

داوری یک امر استثنایی است و داور تعهد به رسیدگی به اعتراض شخص ثالث نسبت به رای صادره را ندارد ، ضمن اینکه ثالث نیز الزامی به مراجعه به داوری ندارد.

به موجب ماده 417 ق.آد.م هرگاه رای صادره به حقوق شخص ثالث خللی وارد آورد،  آن شخص و یا نماینده او در داوری ، حق دارد نسبت به رای قطعی داور اعتراض نماید ؛ همچنین بر اساس ماده 425 ق.آ.د.م در صورتی که اعتراض ثالث به رای داور وارد تشخیص داده شود ، تنها آن قسمت از رای که مورد اعتراض قرار گرفته و به حقوق شخص ثالث خلل وارد کرده است نقض خواهد شد.

مرجع صالح جهت درخواست ابطال رای داوری

الف. چنانچه دادگاه دعوا را به داوری ارجاع کرده باشد ، دادگاه ارجاع کننده به عنوان تنها مرجع صالح به اعتراض و رسیدگی به دعوای ابطال رای داوری می باشد و اگر موضوع دعوا در مرحله تجدید نظر به داوری ارجاع شود همان دادگاه  صالح به رسیدگی خواهد بود .

ب. در صورتی که دادگاه دخالتی در ارجاع دعوا به داوری نداشته باشد مرجع صالح به رسیدگی به دعوای ابطال رای داوری دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد .

***

از نظر صلاحیت محلی نیز به عنوان یک اصل پذیرفته شده ،تنها دادگاه محل صدور رای داوری صلاحیت ابطال آن را دارد .

مهلت  درخواست ابطال رای داوری

زمان اعتراض و درخواست ابطال رای داوری برای اشخاص مقیم کشور 20 روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ رای داوری می باشد ؛ در صورت وجود عذر های مندرج در ماده 306 ق.آ.د.م مهلت های مذکور از زمان رفع عذر محاسبه خواهند شد.

بیشتر بخوانید :  اعاده دادرسی نسبت به رای داور

 مالی یا غیر مالی بودن دعوای ابطال رای داوری

بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و مستنبط ازباب هشتم از قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 666این قانون ، دعوای ابطال رای داور غیر مالی است ؛ بنابراین هزینه دادرسی  نیز بر اساس مقررات راجع به دعاوی غیر مالی دریافت می گردد.

اثر ابطال رای داوری

چنانچه طرف معترض بتواند در  دادگاه صالح از عهده اثبات این امر بر آید که رای دست کم به یکی از جهات مصرح در قانون بی اعتبار است ؛ دادگاه رای داور را ابطال می کند و یا از اجرای آن امتناع می ورزد ؛ اما این اتفاق موجب بطلان و بی اعتباری قرارداد داوری نمی شود.

تفاوت ابطال رای داور با ابطال قرارداد داوری

تفاوت ابطال یا بطلان رای داور با قرارداد داوری در این است که وقتی رای داوری ابطال شود ، با اعتبار قرارداد داوری چنانچه اختلافی در موضوع دیگر بین طرفین ایجاد شود ، به شرط موسع بودن موضوع قرارداد داوری ؛ می توانند مجددا به داور مراجعه نمایند اما اگر قرداد داوری باطل باشد دیگر امکان مراجعه به داور وجود نخواهد داشت.

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری و حقوقدانان و کارشناسان متخصص آماده ارائه خدمات مشاوره ای و  تهیه و تنظیم قراردادهای داوری داخلی و داوری بین المللی ، انجام داوری داخلی و بین المللی و وکالت در دعاوی ناشی از اختلافات مربوط می باشد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 15 امتیاز: 4)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست