دعوای صدور حکم بر منع استفاده غیر مستقیم از طرح صنعتی ثبت شده

گاه ممکن است مواردی رخ دهد که اشخاص با اعمالشان به طور غیر مستقیم مبادرت به نقض حقوق فردی که مالک طرح صنعتی ثبت شده می باشند، می گردند؛ مانند اینکه شخصی اقدام به ساخت غلطک چاپ به تقلید از طرح ثبت شده به منظور تولید پوشاک نماید و یا اینکه شخصی اقدام به ساخت قطعاتی می نماید که با روی هم قرار گرفتن آنها زمینه ساخت کالای حاوی طرح ثبت شده را فراهم می نماید. در قانون مصوب 1386 به صراحت به این مورد اشاره نموده و برای مالک طرح صنعتی ثبت شده این حق را قائل شده که بتواند این اشخاص را مورد تعقیب قرار دهد. بر اساس بند ( ج) ماده 28 قانون سال 86 مالک طرح صنعتی می تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت مرتکب عملی شود که موجبات تجاوز آینده را فراهم آورد در دادگاه اقامه دعوی نماید. بنابراین در دعوی صدور حکم بر منع استفاده غیر مستقیم از طرح صنعتی ثبت شده نیز بایستی به این نکته توجه شود که استفاده غیر مستقیم بدون رضایت مالک طرح صنعتی باشد.

منظورمان از طرح های صنعتی چیست؟

مطابق مفاد ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ایران مصوب 1386، هر گونه ترکیب خطوط یا رنگ ها و هر گونه شکل سه بعدی با خطوط، رنگ ها و یا بدون آن، به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد طرح صنعتی است. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی باشد؛ به بیانی دیگر، طرح صنعتی به معنای ویژگی های مربوط به شکل، ساختار، نقش و تزیینات به کار رفته در یک کالا به واسطه یک فرایند صنعتی است به نحوی که در کالای نهایی و خاتمه یافته ( کالایی که مراحل ساختش به اتمام رسیده است ) ایجاد چشم اندازی و جذابیت نماید.

حق طراح طرح صنعتی بر آن

همانند سایر اشکال اموال که برای فرد مالکیت معنوی ایجاد میکند، مثل اختراعات، چنانچه طرح های صنعتی مطابق قانون در کشور به ثبت برسد، صاحب آن این حق را بدست می آورد که اشخاص ثالث را از نسخه برداری و یا کپی غیرمجاز یا تقلید طرح ثبت شده منع کند. در واقع، حمایت از یک طرح در قالب ثبت آن می تواند از تقلید و نسخه برداری غیرمجاز آن توسط رقبا جلوگیری کند و این امر باعث می شود که موضع رقابتی طراح یا صاحب محصول تقویت گردد و بدین طریق بتواند از بازگشت مالی سرمایه گذاری انجام شده اطمینان حاصل کند؛ همچنین موجب می شود که بدین ترتیب، طراح که طرح صنعتی را مطابق قانون به ثبت می رساند از حق انحصاری جلوگیری از نسخه برداری غیرمجاز یا تقلید توسط اشخاص ثالث برخوردار می شود و به استناد آن می تواند علیه ناقضین حقوق خود به مراجع ذیصلاح قضایی اعلام شکایت کند.

حقوق انحصاری ناشی از ثبت طرح صنعتی

نمونه هایی از حقوق انحصاری ناشی از ثبت طرح صنعتی در قوانین ملی کشورها پیش بینی شده است، به طور مثال در قانون ایران همانطور که در بند (ب) ماده 28 قانون قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ایران مصوب 1386آمده است، حقوق انحصاری ناشی از ثبت طرح صنعتی عبارتند از:

  • ساخت: صاحب طرح صنعتی ثبت شده می تواند سایرین را از ساخت هر محصولی که طرح وی در آن به کار رفته یا گنجانده شده است جلوگیری کند.
  • فروش: حق فروش نیاز به کسب اجازه از صاحب طرح دارد.
  • حق واردات: با توجه به حق یاد شده صاحب طرح می تواند مانع ورود کالاهایی شود که بدون اجازه او و با استفاده از طرح او ساخته شده و به کشور وارد شده است.

بنابراین اگر کسی بدون اجازه مالک طرح صنعتی هر کدام از افعال فوق را انجام دهد یا مرتکب عملی شود که عادتاَ موجبات تجاوز آینده را فراهم آورد، قابل تعقیب در دادگاه صالح است.
شایان ذکر است، قانون قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ایران مصوب 1386 ایران همانند قوانین ملی خیلی از کشورها در کنار حقوق مالی طراح برای وی حقوق معنوی که همانا حق ذکر نام وی در گواهینامه طرح صنعتی است پیش بینی کرده است؛ که به لحاظ اینکه این قبیل حقوق معرف و تجلی شخصیت پدید آورنده است و وابستگی شدیدی با شخصیت طراح دارد، غیرقابل انتقال و دائمی معرفی شده است.

نقض غیرمستقیم حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی

علاوه بر اشخاصی که مستقیماً اقدام به ساخت ، تولید و فروش و وارد کردن اقلام حاوی طرح صنعتی می نمایند، اشخاصی هم که مرتکب اعمالی شوند که عادتاً موجبات تجاوز آینده را فراهم آورند نیز به عنوان ناقض حق، قابل تعقیب می باشند. بنابراین اگر شخص اقدام به ساخت غلطک چاپ با اقتباس از طرح ثبت شده به منظور تولید پوشاک نماید به طور غیرمستقیم به حقوق انحصاری دارنده حق طرح تجاوز کرده است؛ زیرا زمینه تولید پارچه حاوی نقش های به کار رفته در طرح او را فراهم کرده است و یا شخصی که اقدام به ساخت قطعاتی می کند که با روی هم قرار گرفتن آن ها زمینه ساخت کالاهای حاوی طرح ثبت شده فراهم می گردد نیز به طور غیرمستقیم حقوق مالک طرح را نقض کرده است، فلذا به مالک طرح در اکثر نظام های ملی اجازه داده شده است قبل از تولید طرحی مشابه طرح او اقدام به توقیف عملیات تجاوزکارانه نماید.
در قانون قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ایران مصوب 1386 ایران نیز به صراحت حق طراح برای تعقیب کسی که مرتکب عملی شود که عادتاَ موجبات تجاوز آینده را فراهم آورده، پیش بینی شده است. بر اساس بند ( ج ) ماده 28 قانون قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ایران مصوب 1386، مالک طرح صنعتی ثبت شده، می تواند علیه هر شخصی که بدون موافقت او افعال مذکور در بند ( ب ) این ماده را انجام دهد یا مرتکب عملی شود که عادتاَ موجبات تجاوز آینده را فراهم آورد، در دادگاه اقامه دعوی نماید.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست