ضوابط واگذاری اراضی ملی

  1. صفحه اصلی
  2. اراضی و املاک
  3. اراضی ملی -منابع طبیعی و موات
  4. دعاوی اراضی ملی
  5. ضوابط واگذاری اراضی ملی

جهت ایجاد و توسعه طرح های مصوب واحدهای دامداری، پرورش طیور و آبزیان و … اراضی ملی برای طرح های کشاورزی واگذار گردیده است. درخواست اشخاص جهت واگذاری اراضی برای طرح های کشاورزی در کمیسیونی به نام «کمیسیون طرح های کشاورزی» که متشکل از افراد زیر است بررسی می گردد:
1- رئیس سازمان جهاد کشاورزی (رئیس کمیسیون) 2- رئیس سازمان امور اقتصاد و دارایی 3- نماینده استاندار 4- مدیر کل منابع طبیعی 5- مدیر سازمان امور اراضی (دبیر کمیسیون) 6- رئیس سازمان ذیربط متناسب با نوع طرح 7- یک نفر کارشناس به تشخیص رئیس کمیسیون.

شرایط درخواست اشخاص برای واگذاری

درخواست های واصله از سوی متقاضیان واگذاری اراضی باید دارای شرایط مشخصی باشد تا در کمیسیون فوق بررسی گردد به موجب «دستورالعمل اصلاحی ضوابط واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی برای طرح های کشاورزی وغیر کشاورزی» این شرایط عبارتند از :
1- درخواست کتبی متقاضی 2- جواز تأسیس یا موافقت اصولی از سوی مراجع ذیربط 3- طرح مصوب و یا مدرن دارای برنامه زمانبندی برای اجرای طرح 4- اساسنامه شرکت و مسئولیتها در صورتی که تشکلات حقوقی باشد. 5- تعهدنامه محضری مبنی بر عدم اشتغال در مشاغل دولتی. 6- گواهی امکان تأمین آب کافی صادره از واحدهای ذیربط وزارت نیرو (طرح های توسعه باغات دیم در اراضی شیب دار از این بند معاف هستند).

طرق واگذاری اراضی به اشخاص

واگذاری اراضی ملی جهت طرحهای کشاورزی به سه طریق صورت می گیرد: الف) در قالب عقد بیع: مهمترین اثر این نوع واگذاری خروج اراضی ملی از ید دولت است. ب) واگذاری در قالب اجاره که در زیر مفصلاً توضیح داده می شود. ج) به صورت رایگان: این طریق واگذاری که به صورت قطعی نیز صورت می گیرد. اگرچه هدف مقنن از طرح واگذاری اراضی به صورت رایگان اسکان عشایر و استفاده از مراتع مورد نیاز آنها بود ولیکن این طریق واگذاری اقدام شتابزده قانونگذار بود که آثار سوء بسیاری خواهد داشت.

ممنوعیت های واگذاری

اگرچه واگذاری اراضی علی الخصوص به صورت قطعی نمود عدول مقنن از اراده اولیه خود و برگشت به دوره مالکیت خصوصی این اراضی است اما جواز واگذاری اراضی ملی به صورت مطلق نمی باشد بلکه قانونگذار در ماده 3 دستورالعمل فوق الذکر واگذاری برخی از اراضی را کلاً ممنوع اعلام کرده و به هیچ ارگانی از جمله وزارت کشاورزی و جهاد سازندگی این اجازه را نداده است. اراضی که به موجب ماده 3 دستورالعمل واگذاری آنها به هر یک از 3 طریق قانونی ممنوع است عبارتند از: جنگلها و بیشه های طبیعی، نهالستان های عمومی، پارک های جنگلی و جنگل های دست کاشت عمومی، حریم قانونی تاسیسات دولتی، راه های مسیر ایل کوچ نشینان و مراتع عمومی از حریم روستاها که جهت تعلیف احشام ضروری است.
لازم به ذکر است این ممنوعیت ها به موجب ماده 3 تنها در مورد اراضی منابع ملی و دولتی که در حیطه اختیارات جهادکشاورزی است موضوعیت داشته و قابلیت اجرا دارد و چون اراضی داخل محدوده شهرها به سازمان زمین شهری است این ممنوعیت در محدوده شهرها اعمال نمی گردد.
همچنین ماده 19 دستورالعمل محدودیتی بر این واگذاری ها تحمیل ننموده است ماده مذکور در خصوص واگذاری اراضی با مقیاس های بزرگ بیان کرده که واگذاری اراضی با مقیاس های بالا (بیش از5 هکتار در اراضی شمال و بیش از 150هکتار در سایر مناطق کشور) بایستی به تائید وزیر جهادکشاورزی یا مقام مجاز از سوی ایشان برسد.

اولویت در واگذاری اراضی ملی

بر اساس سیاست های واگذاری قانونگذار اولویت هایی را درمورد اشخاص متقاضی برابر دریافت زمین پیش بینی کرده و اعمال این اولویت ها را الزامی دانسته است و حتی در بین این اولویت ها در صورتی که افراد دارای شرایط مساوی باشند در صورتی که ایثارگر بوده یا تحصیل کرده کشاورزی و ساکن محل باشند نسبت به سایر افراد اولویت دار رجحان دارند. افراد دارای اولویت از نظر قانونگذار عبارتند از:
1- افراد بی زمین، کم زمین و روستائیان بیکار ساکن در محل 2- متخصصان و کارآفرینان بخش کشاورزی با اولویت ساکنین محل 3- افراد باتجربه یا فارغ التحصیلان در رشته های مرتبط با طرح 4- کارمندان دولت مشروط به ترک اشتغال، بازخرید از خدمت یا بازنشستگان دولتی

شرایط قرارداد اجاره در واگذاری اراضی ملی

پس از تصویب تقاضا در کمیسیون طرح های کشاورزی، مراتب توسط مدیریت امور اراضی به دفترخانه اسناد رسمی منعکس می گردد و مدیر امور اراضی نسبت به امضاء قرارداد اجاره اقدام می نماید فی الواقع واگذاری از طریق اجاره بایستی صورت گیرد. اما در برخی موارد که امکان تنظیم اجاره نامه رسمی مقدور نمی باشد قانونگذار امکان واگذاری با اجاره نامه غیر رسمی با رعایت مقرراتی در ماده 11 دستورالعمل را ممکن دانسته است.
پس از تنظیم اجاره نامه اعم از رسمی و غیر رسمی(عادی) محل مورد اجاره طبق نقشه با قید حدود اربعه و مساحت توسط نمایندگان جهاد کشاورزی و منابع طبیعی طی صورتجلسه ای مطابق فرم پیوست به مستاجر تحویل داده می شود. مدت اجاره نیز حداقل 5 سال و حداکثر 30 سال خواهد بود و هر پنج سال یکبار میزان اجاره بها توسط کمیسیون تعدیل می گردد. اجاره بهای اراضی توسط مستاجر به حساب تعیین شده از سوی خزانه واریز و رسید آن تحویل مدیریت امور اراضی می گردد.

ضوابط واگذاری برای طرح های کشاورزی

ماده 29 دستورالعمل رعایت اکثر مقرره های تعیین شده برای طرح های کشاورزی را در طرح های غیر کشاورزی نیز ضروری می داند و صرفاً در مواردی قائل به تفاوت شده از جمله تفاوت این ضوابط اعضای کمیسیون تصویب کننده طرح می باشد به موجب ماده 21 اعضای کمیسیون به این ترتیب هستند: 1- استاندار یا معاون وی به عنوان رئیس کمیسیون 2- رئیس سازمان کشاورزی 3- رئیس سازمان امور اقتصاد و دارائی 4- مدیر کل منابع طبیعی 5- بالاترین مقام مسئول دستگاه مرتبط با طرح در استان 6- مدیر امور اراضی به عنوان دبیر کمیسیون.
مدت اجاره در طرح های غیر کشاورزی نیز متفاوت از طرح های کشاورزی است. در این طرح ها مدت اجاره حداقل یکسال و حداکثر پانزده سال تعیین می گردد و در صورتیکه بعد از اتمام مدت قرارداد کمیسیون تصویب نماید قابل تمدید است.
واگذاری اراضی منابع ملی و دولتی برای مصارف غیر کشاورزی در قالب قرارداد اجاره در مساحت های بیش از سه هکتار در استان های گیلان، مازندران، تهران، گلستان (اراضی خارج از حوزه اترک تا گرگان رود) و شهرهای شیراز، اصفهان، تبریز، اهواز، مشهد، کرج و بیش از یک صد هکتار در سایر استان ها و مناطق و اراضی بایستی به تایید وزیر یا مقام مجاز از سوی ایشان برسد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 0 امتیاز: 0)

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست