اخراج کارگر

قانون کار،اگر چه برای احقاق حقوق کارگر و کارفرما وضع شده است اما چه در قانون و چه در مرجع رسیدگی نفع کارگر به عنوان قشر ضعیف تر ملاک عمل است و سعی بر این است که به نفع کارگر قانون را تفسیر کرد. اما در برخی موارد هم قانون از کارفرما حمایت های خود را قرارداده است از جمله این موارد، زمانی است که قانون به کارفرما این اجازه را میدهد که بتواند با دلایل موجه برای اخراج کارگر اقدام کند.تا بتواند فردی را استخدام نماید که کار مورد نظر وی را بتواند به درستی انجام دهد.

دلایل موجه اخراج کارگر

قانونگذار در ماده ۲۷ قانون کار  در باب اخراج کارگران چنین بیان نموده است:

“هرگاه کارگر در انجام وظایف محوله قصور ورزد و یا آئین نامه های انضباطی را پس از تذکرات کتبی نقض نماید ، …”

در بند اول ماده ۲۷ قانون کار به دو مورد از موارد مجاز اخراج کارگران توسظ کارفرما اشاره کرده است .

  • قصور کارگر:  قصور به صورت عام به کار رفته است، به عبارتی شرح وظایف کارگر در قرارداد مشخص است و حال اگر کارگر برخلاف مفاد قرارداد عمل نماید یا در انجام امر مورد نظر کوتاهی ورزد قصور محسوب می شود.
  • عدم رعایت آئین نامه های انضباطی کارگاه : هر کارگاه و محیط کاری دارای یک سری آئین نامه های انضباطی مختص خود است که کارگری که در آنجا کار می کند موظف است به آن ها عمل نماید .و عدم رعایت آن ها باعث می شود که در وهله اول به او تذکر کتبی داده شود و اگر باز هم توجهی به این امر صورت نگیرد ، کافرما حق اخراج کارگر را دارد.

دلایل موجه برای اخراج کارگر

در ادامه ماده مزبور قانونگذار ، چنین بیان نموده است که:

“کارفرما حق دارد در صورت اعلام نظر مثبت شورای کار ، علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر را به عنوان ( حق سنوات )به وی پرداخت و قرارداد کار را فسخ کند.”

چه مراجعی به موضوع موجه بودن یا غیر موجه بودن اخراج کارگران رسیدگی می کنند؟

شورای کار :شورای کار در برخی از کارگاه ها جهت تصمیم های این چنینی در مورد کارگر و اختلافات احتمالی در نظر گرفته شده است.حتی الامکان سعی بر این است که اختلافات کارگر و کارفرما در همین شورا حل و فصل شود.

در مورد قصور کارگر و عدم انجام وظایف طبق آئین نامه هم در صورتی که کارگاه دارای چنین شورای باشد موضوع در شورا مطرح می شود. و در صورت موافقت اعضا ، مطالبات حقوق و معوقه و سایر مزایای کارگری به او اعطا می گردد و قرارداد او فسخ می شود.

لازم به ذکر است که ….

اگر هم در کارگاهی شورای کار نباشد ، نظر مثبت انجمن صنفی نیاز است.

هیات تشخیص اداره کار: چنانچه اختلاف در شورای مذبور حل نشود ،موضوع در هیات تشخیص اداره کار مطرح می شود.و در صورت مثبت بودن نظر هیات تشخیص مبنی بر موضوعات فوق الذکر،کارفرما مجاز به فسخ قرارداد با کارگر می باشد.

بیشتر بخوانید :  پرداخت حق سنوات کارگران پس ازانقضای مدت قرارداد کار

هیات حل اختلاف اداره کار: در صورتی که در مرحله بدوی (هیات تشخیص اداره کار ) اختلاف کارگر و کارفرما حل نشود، کارگر میتوانداز رای هیات تشخیص ، تجدیدنظر نماید و پرونده به هیات حل اختلاف اداره کار جهت بررسی ارجاع می گردد.

فلذا مشاهده می شود حتی با وجود دلایل، باز هم اخراج کارگر توسط کارفرما به سهولت امکان پذیر نیست و نیازمند اثبات قصور و عدم رعایت ضوابط توسط کارگر است. که در برخی از موارد این موضوع هم سختی های خاص خود را دارد. از این رو توصیه می شود،  چنانچه شما به عنوان کارفرمایی قصد اخراج کارگری را که با عدم انجام وظایفش به شما و کارتان ضرری را وارد  نموده است را دارید می تواند از راه صحیح و با ادله مکفی در این راه گام بردارید تا بتوانید نتیجه مطلوب را از آن خود کنید.فلذا مشورت و راهنمایی وکیل اداره کار را جز برنامه های خویش قرار دهیذ.

دلایل غیر موجه اخراج کارگر

به وسیله قرارداد کاری که بین کارگر و کارفرما بسته می شود کارگر موظف می گردد که امر مورد نظر کارفرما را طبق قررارداد انجام دهد. کارفرما هم موظف است بر طبق قرارداد فی مابین خودش و کارگر حقوق و مزایای او را پرداخت کند.

از جمله حقوق کارگر ، دستمزد، بیمه وحق مسکن و … است که اغلب افراد با آن ها آشنا هستند. اما یکی از اصلی ترین حقوقی که کارگر باید از آن برخوردار باشد امنیت شغلی است.بدین معنا که کارفرما نتواند بنا به هر دلیلی و هر زمان که خواست با کارگر قطع همکاری کند.بدین جهت قانون تدابیری را اندیشیده است تا حتی الامکان از این امر جلوگیری نماید.

 

 هر چند قانون به دنبال حمایت از کارگر می باشد اما کارفرمایان هم به دنبال سود و منافع خود هستند. و برای کوتاه کردن دست کارگران از اعتراض و شکایت معمولا قراردادهای کاری طولانی مدت منعقد نمی نمایند و قراردادهای یک ماهه ، دو ماهه ، سه ماهه منعقد می کنند تا هر زمان که صلاح دیچنچ بتوانند با کارگر قطع همکاری کنند ، بدون اینکه پیگرد قانونی جهت قطع همکاری خود داشته باشند.

دلایل غیر موجه جهت اخراج کارگر

دلایل غیر موجه جهت اخراج کارگر

در چه مواردی کارفرما حق اخراج کارگران را ندارد؟

قانون گذار در قانون کار موادی را لحاظ کرده است که در این مواد وضعیت کار کارگر به صورت تعلیق در می آید و کارفرما حق اخراج وی ر ا به این دلیل ندارد.

  • در صورت وقوع حوادث قهری و خارج از اراده طرفین که تمام یا قسمتی از کارگاه تعطیل گرددو انجام تعهدات کارگر و کارفرما در آن مدت غیر ممکن شود.قرارداد کار در این حالت به صورت معلق در می آید و کارفرما حق اخراج کارگر را بدین دلیل ندارد . البته تشخیص قهری بودن حادثه و عدم انجام وظایف هم با وزارت کار و امور اجتماعی است .
  • کارگرانی که مطابق قانون کار از مرخصی تحصیلی و یا دیگر مرخصی های بدون حقوق استفاده می نمایند در مدت مرخصی و به مدت ۲ سال قرارداد آن ها به حالت تعلیق در می آید و کارفرما حق اخراج کارگر را بدین سبب ندارد .
  • گاهی ممکن است کارگری توقیف گرددو البته توقیف وی منجر به حکم محکومیت نگردد.در این صورت کارفرما نمی تواند بدین دلیل او را از کار اخراج کند بلکه در مدت توقیف ، کار کارگر به حالت تعلیق در می آید.
  • دردوران نظام وظیفه هم قرارداد کار به حالت معلق در می آید اما کارگر باید حداکثر ۲ سال پس از اتمام خدمت خود به کار برگردد و اگر هم شغل او حذف شده باشد به شغلی مشابه شغل سابق مشغول می شود و کارفرما به دلیل حذف شغل یا خدمت نظام وظیفه نمی تواند مانع کار کارگر شود.
بیشتر بخوانید :  وکیل اداره کار و دفاع از حقوق کارگر و کارفرما - مشاوره با وکیل متخصص اداره کار

پس از احراز هرکدام از موارد فوق قانون گذار کارفرما را مسئول می داند و اخراج غیر قانونی قلمداد می کند.

چنانچه موارد اخراج غیر قانونی مذکور در قانون و مواد ۱6،۱5 ، ۱۷ ، ۱۹ قانون کار رخ دهد عمل کارفرما در حکم اخراج غیر قانونی می باشد. و کارگر در صورت مشاهده هر کدام از موارد اخراج غیر قانونی حق دارد ظرف مدت ۳۰ روز به هیات تشخیص مراجعه نماید. و کارفرما در هیات مذکور حضور پیدا می کند و اگر نتواند اثبات کند که اخراج کارگر توسط او موجه بوده است ، به تشخیص هیات مزبور موظف است کارگر را به کار بازگرداند و حقوق و مزایای او را هم از تاریخ مراجعه به کارگاه باید محاسبه کند.

اما در صورتی که کارفرما عذر موجه خود را برای نپذیرفتن کارگر بتواند اثبات کند به ازای هرسال سابقه کار کارگر ۴۵ روز آخرین مزد به کارگر پرداخت می شود.

 اگر چه بسیاری از کارگران به دلیل کمبود تقاضای کار از حق و حقوق خود به سهولت می گذرند و گاها دیده می شود به انجام اموری هم می پردازند که خارج از قرارداد کاری است اما از بیم اخراج از کار سکوت می نمایند، اما سکوت همیشه هم راه حل منطقی نیست بلکه به وفور مشاهده شده است که با سکوت چه حق ها که از افراد محق ضایع شده است.

فلذا بدانید که…

کارفرما اگر چه صاحب کار کارگر است اما حق هر نوع برخوردی از جمله اخراج بی دلیل کارگر را ندارد و از این رو اگر چنین اتفاقی بیفتد قانون حامی کارگر است.

توصیه می شود برای به دست آوردن نتیجه مطلوب و بهتر پیش رفتن روند دعاوی حتما با وکیل اداره کار در این زمینه هم فکری های لازم و مشورت داشته باشید .گروه وکلای موسسه حقوق یبین المللی دادپویان حامی با دارا  بودن کادر متخصص در دعاوی کارگر و کارفرما در خدمت شماست.

بیشتر بخوانید :  تعطیلات کارگران در قانون کار
به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سلام . خسته نباشید . من در فروشگاه کاشی ۲ ساله که کار میکنم بیمه من از روزی که اومدم سر کار رد شده و قرارداد کار هم ندارم الان هم به دلیل تعدیل نیرو میخان منو اخراج کنن من باید برگه ای برای اخراجم بگیرم که اداره کار مدارکم کافی باشه؟

    پاسخ
    • سلام . با سپاس از همراهی شما

      اگر بنا به دلایل موجه شما تعدیل نیرو شده باشید ،باید کارفرما تمام حقوق شما را پرداخت نماید . اما از آنجا که مرز میان اخراج و تعدیل نیرو در مورد شماکاملا مشخص نیست و باید برای دادگاه محرز گردد که به دلیل تعدیل نیرو شما از کار برکنار می شوید ، میتوانید نهایتا تا 30 روز پس از اخراج به اداره کار مراجعه نمایید و از کارفرما به دلیل اخراج غیر قانونی و بازگشت به کار شکایت کنید .در اینصورت کارفرما ملزم به بازگرداندن شما به کار خواهد شد و در صورت عدم موافقت به بازگردانی شما ، باید 1.5 برابر سنوات به شما پرداخت نماید. اما اگر بیش از 30 روز از اخراج شما بگذرد، دادخواست بازگشت به کار برای شما اعمال نخواهد شد و سنوات را هم به صورت معمول دریافت می نمایید.
      در حال حاضر نیازی به اخذ مدرکی یا نامه ای از سوی کارفرما نیست.

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست