حق فسخ در قراردادهای کار

حق فسخ در قراردادهای کار بدین معناست که هریک از طرفین قرارداد کار اعم از کارگر و کارفرما اجازه برهم زدن قراردادکار منعقده را داشته باشند. حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین با حق فسخ درقراردادهای کار دایم متفاوت است.قانون گذار حق فسخ را در قراردادهای موقت یا کار معین برای هر دو طرف قرارداد کار، ممنوع اعلام کرده است اما در قراردادهای دایم کار،کارگرمیتواند در صورت تمایل از کار خویش کناره گیری نماید.

فسخ قرارداد کار توسط هر یک از کارگر و کارفرما چگونه است؟

حق فسخ به معنای اختیار بر هم زدن معامله، (قرارداد) است. یعنی یکی از طرفین مجاز باشد که به صورت یک طرفه قرارداد را ملغی کند و از بین ببرد.
قراردادهای کار ممکن است قراردادهای موقت یا جهت کار معین باشد و یا قرارداد کار دائم باشد که در هر کدام از این نوع از قراردادها حق فسخ متفاوت می باشد که در ادامه هر کدام به اختصار مورد بررسی قرار میگیرد.

حق فسخ در قراردادهای کار
حق فسخ در قراردادهای کار

فسخ قرارداد کار دائم ،توسط کارگر و کارفرما

فسخ قرارداد کار دائم توسط کارگر در قرارداد‌های کار دایم به توجه به بند( و) ماده ۲۱ قانون کار، مجاز اعلام شده است. در این بند مقرر شده است که کارگر در قراردادهای کار دائم میتواند در صورتی که تمایل به قطع همکاری داشته باشد از کار خویش با رعایت قانون کار استعفا دهد.

به عبارت دیگر از عبارت استعفا در ماده ۲۵ قانون کار ،این چنین استنباط میگردد که استعفای کارگر در این ماده، از طرق خاتمه قرارداد کار محسوب شده است و منعی ندارد این امرناظر به قرارداد کار دایم می باشد. درحالیکه در قرارداد‌های موقت، استعفا کارگر بایستی از سوی کارفرما مورد پذیرش واقع شود، تا قرارداد کار منحل شود.

نکته حائز اهمیت….

قرارداد کار دایم نسبت به کارفرما لازم و نسبت به کارگر، جایز میباشد.

فسخ قرارداد کارموقت یا کار معین،توسط کارگر و کارفرما

قانون گذار در قانون مدنی این حق را در برخی از عقود برای هریک از طرفین قرار داده است اما در مورد قراردادهای کار در ماده ۲۵ قانون کار صراحتا اجازه فسخ قرارداد را ازهر دو طرف قرارداد منع کرده است.در مورد حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین ، قانون گذار در ماده مزبور چنین آورده است:
“هرگاه قرارداد کار برای مدت موقت و یا برای انجام کار معین ، منعقد شده باشد ، هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ آن را ندارد.”

هرگاه قراردادی بین دو فرد منعقد شود چه برای مدت معین و چه کار معین هریک از طرفین مختار هستند مدت را مشخص نمایند یا شروطی را که خلاف قانون و شرع نباشد را در قرارداد خود ذکر نمایند. اما شرط اینکه هرکدام بتوانند به صورت یک طرفه قرارداد را فسخ کنند خلاف قانون است.

البته لازم به ذکر است….

قانون گذار در قانون کار مواردی را عنوان کرده است که هر کدام از کارگر و کارفرما می توانند با استفاده از آن ها از کار کناره گیری نمایند. اما این موارد جز گونه هایی نیست که کارگر و کارفرما با موافقت و رضایت خودشان به این امر اقدام نمایند بلکه این اجازه از طرف قانون به افراد اعطا شده است.

درچه صورتی امکان فسخ قرارداد کارموقت یا کار معین وجود دارد؟

دوره های آزمایشی کار: در این مواقع کارگر و کارفرما توافق می نمایند که یک دوره ای را به عنوان آزمایشی  به کار مشغول باشند که برای کارگران ماهر، دوره ۳ ماهه و برای کارگران نیمه ماهر ،۱ماهه است. در این مدت هریک از کارگر و کارفرما می توانند کار و کارگر را محک بزنند که آیا با روحیات و آنچه در طلبش بوده اند هماهنگی دارد یا خیر. در نهایت، اگر با آنچه کارگر و یا کارفرما انتظارش را داشتند، هماهنگ نباشد هر کدام از کارگر و کارفرما می توانند رابطه کاری را خاتمه دهند.
البته با این تفاوت که چنانچه….

  • قطع همکاری در اثنای مدت و از طرف کارفرما باشد ،کارفرما ملزم به پرداخت همه حق و حقوق دوره کارگر است.
  • قطع همکاری به درخواست کارگر باشد،  کارگرفقط مستحق دریافت میزان کار خود است.
    قصور در انجام آیین نامه های انضباطی کارگاه: چنانچه کارگری در انجام وظایف محوله خود قصور کند و یا از آئین نامه های انضباطی کارگاه  تخطی کند کارفرما می تواند با پرداخت حق سنوات به وی قرارداد را با وی فسخ کند.

اگرچه قانون گذار در ماده ۲۵ قانون کار از اجازه فسخ قراردادکار را از طرفین گرفته است. اما لازم به توضیح است که حق بر هم زدن قرارداد کار،به صورت یک طرفه از کارگر و کارفرما گرفته شده است و منع قانونی دارد. و نباید آن را با مواردی که قانون گذار با دلیل این اجازه را به افراد اعطا کرده است خلط کرد .

فلذا چنانچه قرارداد کاری منعقد شود نمی توان به استناد این ماده و حتی در صورت بودن توجیهات قانونی نام برده در مواد آتی چنین عنوان کرد که دیگر به هیچ وجه نمی توان از بند آن رها شد.بلکه در مواد احصایی در قانون چنین حقی به کارگر یا کارفرما داده شده است.  اما از طرفی هم حق فسخ بلاجهت و یک طرفه از آن ها گرفته شده است.

قراردادهای کار جزء عقود لازم هستند .و جز در موارد احصایی قانون قابلیت بر هم زدن ندارند و اگر برخلاف قانون فردی بخواهد قرارداد را یک طرفه بدون لحاظ موارد احصایی قانون و بلاجهت فسخ کند،متخلف است و طرف مقابل می تواند به عمل او معترض شود .

نتیجه ای که حاصل میشود….

قرارداد کار موقت، لازم است و امکان فسخ قرارداد توسط هیچ یک از طرفین وجود ندارد. و قرارداد کار دایم نسبت به کارفرما لازم و نسبت به کارگر، جایز می باشد .
گروه وکلای موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بیش از ۱۰ سال سابقه کاری موفق و دارا بودن کادر متخصص در دعاوی کارگر و کارفرما پاسخ گوی شما عزیزان در زمینه قراردادهای کاری و انواع قراردادکار،سنوات کارگران،حقوق و مزایای کارگران،اختلافات کارگر و کارفرما و … می باشد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 6 امتیاز: 3.7)

46 پرسش و پاسخ. ارسال پرسش و پاسخ جدید

  • سپاس از اطلاعات مفیدی که در اختیار گذاشتید

    پاسخ
  • سلام خیلی عالی بود

    پاسخ
  • قرارداد 3 ماهه با شرکت بستم،بعد 20روز میخام اعلام کنم که حاضر به ادامه همکاری نیستم،آیا دردسری برای من داره؟

    پاسخ
  • سلام. من حدود 15 ماه کار کردم و بیمه تامین اجتماعی دارم. اما الان در یک پست دولتی مشغول به کار هستم و بیمه صندوق بازنشستگی کشوری هستم و به دلایلی قصد انتقال بیمه رو ندارم. آیا می تونم سابقه بیمه تامین اجتماعی را لغو کرده و هزینه اش رو دریافت کنم؟ و اگه امکان این کار هست، چند درصد حقوق پایه رو می تونم دریافت کنم؟ با تشکر.

    پاسخ
  • سلام بنده دو سال در یک شرکتی مشغول به کار بودم بعد از دو سال اخرین قرارداد بنده ۶ماه بود ومن ۱۵روز مانده به قراردادم بدون اعلام قبلی ترک کار کردم و نرفتم در موقع تسویه حساب شرکت پایان کار ۶ماه بنده +۹روز مرخصی بنده رو نداد آیا من میتونم برای اینها از اداره کار شکایت بکنم نتیجه ای میگیرم؟

    پاسخ
  • سلام وقت بخیر اینجانب در کارگاهی مشغول به کار هستم و روی یک برگه قراردادی دستی نوشته شده که بنده به مدت سه سال مشغول به کار باشم بدون توضیحات حقوق و ساعت کاری
    و ۵۰ میلیون سفته از من گرفته شده .
    ولی من به دلالیل زیاد بودن ساعت کاری ۱۱ ساعت و مسائل دیگر قادر به همکاری نیستم یک سال از قرارداد گذشته است
    آیا اون کاغذ دست نوشته اعتبار قانونی دارد و من نمیتوانم از کار خارج شوم ؟
    ممنون از سایت خوبتون

    پاسخ
    • شما دارای حق قانونی استعفا هستید و میتوانید نسبت به‌ مطالبه حقوق و مزایای قانونی خود اقدام نمایید

      پاسخ
      • در قرارداد ساعتی به هریک از کارگر و کارفرما اجاز فسخ با اطلاع یکماهه داده شده، من امکان استعفا دارم؟ با استعفای من موافقت نکردند . آیا اگر بعد از سپری شدن یک ماه علیرغم عدم موافقت با استعفا سر کار نروم. مشکل قانونی دارد؟ در قرارداد نوشته شده که اصلا موید قرارداد استخدامی نیست.

        پاسخ
  • سلام و خسته نباشید. من داخل به اتلیه فقط در حد صحبت (کتب نشده) قرار شده 3 سال کار کنم و 30 میلیون سفته دارم دستشون و الان 2 ماهه که دارم کار میکنم و بنا به دلایلی میخوام بیام بیرون. میتونم قراردادم رو فسخ کنم؟

    پاسخ
  • سلام خسته نباشید
    من در حد حرف قرار بوده محل کارم 3 سال کار کنم و الان 3 ماه گذشته و سفته ای هم که دستشون دارم امضا و اثر انگشت نداره و سفید هست و اگر بخوانم بیام بیرون میگن از یک ماه قبل باید خبر بدی. امکان فسخ قرارداد هست که بعدا مشکلی پیش نیاد برام؟

    پاسخ
  • سلام قرارداد کار 3 ماهه با کارفرما دارم 2 ماه از مدت قرارداد باقی مانده و کارفرما محل خدمت من را از شهرستان به تهران برای 2 ماه آینده تغییر داده است. برای من مقدور نیست به تهران بروم. و تمایلی هم برای ادامه همکاری با کارفرما ندارم. چه باید بکنم؟ آیا نرفتن من به تهران غیبت از کار محسوب می شود؟

    پاسخ
  • سلام ببخشید میخواهم در شرکتی مشغول به کار شوم گفتم چه مدت قرارداد میبندند گفتند یک ساله یعنی زودتر از یک سال اگر بخوام نمیتونم استفا بدم؟؟؟

    پاسخ
  • سارا دادمرزی
    فوریه 3, 2022 12:43 ق.ظ

    سلام وقت بخیر
    من یک قرارداد سه ماهه آزمایشی با یه شرکت جدید امضا کردم و سفته هم امضا کردم منتها شروع قرارداد از ۳ ماه نیم بعد هست بنا به شرایطی منصرف شدم،من میتونم الان درخواست فسخ قرارداد رو به کارفرما بدم؟

    پاسخ
  • سلام و وقت بخیر. بنده قراردادم تا آخر امسال هست و نسخه ای از اون رو به ما ندادند و کارفرما قرارداد رو دیرتر از موعد داد که امضا کنیم و حتی تاکید کردند که تاریخ نزنید پای امضا. به دلیل زیاد بودن ساعات کاری و حقوق کم من یک ماه مونده به پایان نرفتم سرکار. آیا مشکلی برام پیش میاد یا میتونم از ایشون شکایت کنم؟ چون ایش ن تهدید به شکایت کردن بنده رو و اینکه برای مدت 11 ماه سال گذشته هم بیمه رد کردن اما قراردادی نبستن با من. ممنون میشم راهنماییم کنید

    پاسخ
  • سلام بنده یکسال قرار داد دارم و الان پنج ماه از قرار داد گذشته یعنی هفت ماه دیگه مونده تا تموم شدن قرار داد
    ولی من به خاطر به سری دلایل دیگه نمیخوام برم سر اون کار اگر بخام استعفا بدم مشکلی پیش میاد؟!

    پاسخ
  • سلام
    من تازه با یک شرکت قراداد نوشتم و داخل قرارداد نوشته شده قرداد یک ساله میباشد که ۳ ماه اول آن ازمایشی هست و در بند بعدی نوشته شده کارفرما میتواند یک ماه زودتر نسبت به فسخ قرارداد اقدام کند و لی من تا پایان مدت قرارداد نمیتوانم فسخ کنم
    الان ۲۰ روز هست که مشغول کار شدم ولی بنا به دلایل محیط کار منصرف شدم از ادامه کار و از من ۱۰۰ میلیون سفته گرفتن
    ایا امکان استعفا دادن من هست؟

    پاسخ
  • سلام وقت بخیر
    من قرارداد 3ماهه داشتم و 2ماه از این قرارداد رو کار کردم و بعد از اون به دلیل پرداخت نکردن حق بیمه توسط کارفرما ترک کار کردم ، آیا کارفرما میتونه از من شکایت کنه ؟
    عیدی و بیمه من پرداخت نشده آیا من میتونم شکایت کنم ؟یا به دلیل فسخ قرارداد یک طرفه مستلزم پرداخت جریمه میشم ؟

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      آوریل 16, 2022 10:39 ق.ظ

      سلام در مورد جریمه فسخ بستگی به قرارداد دارد لیکن شما نیز می‌توانید بایت حقوق قانونی خود طرح شکایت نمایید.

      پاسخ
  • سلام بنده در شرکتی کار میکنم قرارداد 1ساله و سفته 50میلیونی دارم. در محیط کار بنده دچار اسیب دیدگی شدم و رباط صلیبی پای من دچار مشکل شده. به کارفرما به صورت زبانی گفتم که شرایط کار ندارم ولی ایشون با ترک کار من مخالفت کرده و تهدید به اجرا گذاشتن سفته ها کرده. آیا با توجه به اسیب بنده حق این کار رو دارن؟ میتونن با استفاده از سفته و قرارداد سلامتی بنده رو به خطر بندازن و مجبور به ادامه کار کنن؟

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      آوریل 16, 2022 10:49 ق.ظ

      سلام خیر
      سلام دعوای مطالبه حقوق ومزایای قانونی واسترداد سفته را مطرح نمایید.

      پاسخ
  • سلام . در قرارداد کار یکساله ذکر شده اگر کارگر بخواهد یکطرفه قرار داد را فسخ نماید لازم است جریمه روزانه برای روزهای باقیمانده از قرارداد بپردازد و این جریمه از محل سنوات و یا مراجع قانونی اخذ خواهد شد. سوال بنده این است با وجود این بند، در این صورت اگر از یکماه قبل استفعفا را درخواست دهد و کارفرما موافقت نکند این بند اجرا خواهد شد و جریمه اخذ میگردد ؟
    ( در واقع کارفرما حق مخالفت با استعفا، جهت پرداخت نکردن حق و حقوق کارگر رادارد؟)

    پاسخ
  • سلام وقتتون بخیر . من الان یک ماهه که شفاهی اعلام کردم میخوام از شرکت خارج بشم ولی با استعفام موافقت نشده و همینطور به من فرم استعفا نمیدن که پر کنم . از دو سال قراردادم یک سالش رفته و دویست ملیون هم سفته ضمانت دادم . من چجوری میتونم از شرکت خارج بشم ؟ توی قراردادم توضیحی نیومده که چجوری میشه از شرکت خارج شد فقط نوشته در صورت تایید کارفرما یک ماه بعد میشه خارج شد . حالا الان مشکل من اینه که کارفرما قبول نمیکنه من چیکار باید بکنم؟

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      آوریل 19, 2022 9:28 ق.ظ

      سلام استعفا را از طریق اظهارنامه برای کارفرما ارسال کنید و یک ماه پس از آن میتوانید از شرکت خارج شوید و در صورت عدم عودت سفته ضمانت در محاکم دادگستری دعوای استرداد سفته مطرح کنید.

      پاسخ
    • سلام قرارداد کار با یک شرکت تاسیسات برای یک سال دارم،کپی قرار داد به من ندادند ،حتی اجازه عکس گرفتن هم ندادن،سی ملیون هم سفته گرفتن،الان از من کار در ارتفاع میخان ولی من نمیتونم و با سفته من رو تهدید میکنن چکار باید بکنم تا بدون مشکل از این قرار داد خارج بشم ممنون میشم من رو راهنمایی بفرمایید

      پاسخ
  • سلام
    من از ۱۵ فروردین امسال قرارداد یکساله بستم‌ با شرکتی و حدود دو هفته مشغول به کار بودم. شرکت نسخه دوم قرارداد رو به من نداده. من میخام استعفا بدم و ادامه کار با شرکت ندم. شرکت تهدید کرده با استعفا مخالفت می کند و شکایت می کند. ایا امکان قطع همکاری توسط اینجانب وجود دارد؟ ممنون از راهنماییتون

    پاسخ
    • دادپویان حامی
      می 7, 2022 4:44 ب.ظ

      سلام تحت شرایطی بله امکان دارد

      پاسخ
      • جواد اسماعیلی
        ژوئن 11, 2022 4:01 ق.ظ

        سلام در مرداد ماه باشرکتی قرار داد اجرای ۱۵ بلوک رو بستم .اون موقه دستمزدها به شدت داشت بالا میرفت .شرکت به دلیل ترس از افزایش قیمت قرار داد اجرای ۱۵ بلوک ۶۰۰ متری رو یکجا با من بست .ولی بعد از اجرای چند بلوک دسمزدها به خاطر اینکه بازار خراب شد اومد پایین و شرکت بدون اینکه منو در جریان بزاره با پیمانکار جدید قرار داد بست و چندین بلوک رو به پیامکار جدید داده.در قرار دادم قید شده که تا افزایش یا کاهش قیمت تا متری ده هزار تومان هیچ افزایش یا کاهش قیمتی در قرار داد صورت نخواهد گرفت .قرار داد جوشکاری یه شهرک از صنوف الاینده بوده .ایا الان من میتونم از حقم دفاع کنم

        پاسخ
  • رسول رستم زاده
    ژوئن 16, 2022 8:51 ب.ظ

    سوال:
    آیا آوردن سفته در قراردادی در آتلیه عکاسی فیلمبرداری قانونی بوده؟!
    اگر کارگر به دلیل حقوق کم(حدود ۷۰٪ کمتر از حداقل حقوق کار) اقدام به فسخ قرارداد کند آیا میتواند قرارداد ذکر شده را یکطرفه فسخ کند؟!

    پاسخ

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست