حق فسخ در قراردادهای کار

حق فسخ در قراردادهای کار بدین معناست که هریک از طرفین قرارداد کار اعم از کارگر و کارفرما اجازه برهم زدن قراردادکار منعقده را داشته باشند. حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین با حق فسخ درقراردادهای کار دایم متفاوت است.قانون گذار حق فسخ را در قراردادهای موقت یا کار معین برای هر دو طرف قرارداد کار، ممنوع اعلام کرده است اما در قراردادهای دایم کار،کارگرمیتواند در صورت تمایل از کار خویش کناره گیری نماید.

فسخ قرارداد کار توسط هر یک از کارگر و کارفرما چگونه است؟

حق فسخ به معنای اختیار بر هم زدن معامله، (قرارداد) است. یعنی یکی از طرفین مجاز باشد که به صورت یک طرفه قرارداد را ملغی کند و از بین ببرد.
قراردادهای کار ممکن است قراردادهای موقت یا جهت کار معین باشد و یا قرارداد کار دائم باشد که در هر کدام از این نوع از قراردادها حق فسخ متفاوت می باشد که در ادامه هر کدام به اختصار مورد بررسی قرار میگیرد.

حق فسخ در قراردادهای کار
حق فسخ در قراردادهای کار

فسخ قرارداد کار دائم ،توسط کارگر و کارفرما

فسخ قرارداد کار دائم توسط کارگر در قرارداد‌های کار دایم به توجه به بند( و) ماده ۲۱ قانون کار، مجاز اعلام شده است. در این بند مقرر شده است که کارگر در قراردادهای کار دائم میتواند در صورتی که تمایل به قطع همکاری داشته باشد از کار خویش با رعایت قانون کار استعفا دهد.

به عبارت دیگر از عبارت استعفا در ماده ۲۵ قانون کار ،این چنین استنباط میگردد که استعفای کارگر در این ماده، از طرق خاتمه قرارداد کار محسوب شده است و منعی ندارد این امرناظر به قرارداد کار دایم می باشد. درحالیکه در قرارداد‌های موقت، استعفا کارگر بایستی از سوی کارفرما مورد پذیرش واقع شود، تا قرارداد کار منحل شود.

نکته حائز اهمیت….

قرارداد کار دایم نسبت به کارفرما لازم و نسبت به کارگر، جایز میباشد.

فسخ قرارداد کارموقت یا کار معین،توسط کارگر و کارفرما

قانون گذار در قانون مدنی این حق را در برخی از عقود برای هریک از طرفین قرار داده است اما در مورد قراردادهای کار در ماده ۲۵ قانون کار صراحتا اجازه فسخ قرارداد را ازهر دو طرف قرارداد منع کرده است.در مورد حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین ، قانون گذار در ماده مزبور چنین آورده است:
“هرگاه قرارداد کار برای مدت موقت و یا برای انجام کار معین ، منعقد شده باشد ، هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ آن را ندارد.”

هرگاه قراردادی بین دو فرد منعقد شود چه برای مدت معین و چه کار معین هریک از طرفین مختار هستند مدت را مشخص نمایند یا شروطی را که خلاف قانون و شرع نباشد را در قرارداد خود ذکر نمایند. اما شرط اینکه هرکدام بتوانند به صورت یک طرفه قرارداد را فسخ کنند خلاف قانون است.

البته لازم به ذکر است….

قانون گذار در قانون کار مواردی را عنوان کرده است که هر کدام از کارگر و کارفرما می توانند با استفاده از آن ها از کار کناره گیری نمایند. اما این موارد جز گونه هایی نیست که کارگر و کارفرما با موافقت و رضایت خودشان به این امر اقدام نمایند بلکه این اجازه از طرف قانون به افراد اعطا شده است.

درچه صورتی امکان فسخ قرارداد کارموقت یا کار معین وجود دارد؟

دوره های آزمایشی کار: در این مواقع کارگر و کارفرما توافق می نمایند که یک دوره ای را به عنوان آزمایشی  به کار مشغول باشند که برای کارگران ماهر، دوره ۳ ماهه و برای کارگران نیمه ماهر ،۱ماهه است. در این مدت هریک از کارگر و کارفرما می توانند کار و کارگر را محک بزنند که آیا با روحیات و آنچه در طلبش بوده اند هماهنگی دارد یا خیر. در نهایت، اگر با آنچه کارگر و یا کارفرما انتظارش را داشتند، هماهنگ نباشد هر کدام از کارگر و کارفرما می توانند رابطه کاری را خاتمه دهند.
البته با این تفاوت که چنانچه….

  • قطع همکاری در اثنای مدت و از طرف کارفرما باشد ،کارفرما ملزم به پرداخت همه حق و حقوق دوره کارگر است.
  • قطع همکاری به درخواست کارگر باشد،  کارگرفقط مستحق دریافت میزان کار خود است.
    قصور در انجام آیین نامه های انضباطی کارگاه: چنانچه کارگری در انجام وظایف محوله خود قصور کند و یا از آئین نامه های انضباطی کارگاه  تخطی کند کارفرما می تواند با پرداخت حق سنوات به وی قرارداد را با وی فسخ کند.

اگرچه قانون گذار در ماده ۲۵ قانون کار از اجازه فسخ قراردادکار را از طرفین گرفته است. اما لازم به توضیح است که حق بر هم زدن قرارداد کار،به صورت یک طرفه از کارگر و کارفرما گرفته شده است و منع قانونی دارد. و نباید آن را با مواردی که قانون گذار با دلیل این اجازه را به افراد اعطا کرده است خلط کرد .

فلذا چنانچه قرارداد کاری منعقد شود نمی توان به استناد این ماده و حتی در صورت بودن توجیهات قانونی نام برده در مواد آتی چنین عنوان کرد که دیگر به هیچ وجه نمی توان از بند آن رها شد.بلکه در مواد احصایی در قانون چنین حقی به کارگر یا کارفرما داده شده است.  اما از طرفی هم حق فسخ بلاجهت و یک طرفه از آن ها گرفته شده است.

قراردادهای کار جزء عقود لازم هستند .و جز در موارد احصایی قانون قابلیت بر هم زدن ندارند و اگر برخلاف قانون فردی بخواهد قرارداد را یک طرفه بدون لحاظ موارد احصایی قانون و بلاجهت فسخ کند،متخلف است و طرف مقابل می تواند به عمل او معترض شود .

نتیجه ای که حاصل میشود….

قرارداد کار موقت، لازم است و امکان فسخ قرارداد توسط هیچ یک از طرفین وجود ندارد. و قرارداد کار دایم نسبت به کارفرما لازم و نسبت به کارگر، جایز می باشد .
گروه وکلای موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بیش از ۱۰ سال سابقه کاری موفق و دارا بودن کادر متخصص در دعاوی کارگر و کارفرما پاسخ گوی شما عزیزان در زمینه قراردادهای کاری و انواع قراردادکار،سنوات کارگران،حقوق و مزایای کارگران،اختلافات کارگر و کارفرما و … می باشد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 4 امتیاز: 3.8)

22 پرسش و پاسخ. ارسال پرسش و پاسخ جدید

  • سپاس از اطلاعات مفیدی که در اختیار گذاشتید

    پاسخ
  • سلام خیلی عالی بود

    پاسخ
  • قرارداد 3 ماهه با شرکت بستم،بعد 20روز میخام اعلام کنم که حاضر به ادامه همکاری نیستم،آیا دردسری برای من داره؟

    پاسخ
  • سلام. من حدود 15 ماه کار کردم و بیمه تامین اجتماعی دارم. اما الان در یک پست دولتی مشغول به کار هستم و بیمه صندوق بازنشستگی کشوری هستم و به دلایلی قصد انتقال بیمه رو ندارم. آیا می تونم سابقه بیمه تامین اجتماعی را لغو کرده و هزینه اش رو دریافت کنم؟ و اگه امکان این کار هست، چند درصد حقوق پایه رو می تونم دریافت کنم؟ با تشکر.

    پاسخ
  • سلام بنده دو سال در یک شرکتی مشغول به کار بودم بعد از دو سال اخرین قرارداد بنده ۶ماه بود ومن ۱۵روز مانده به قراردادم بدون اعلام قبلی ترک کار کردم و نرفتم در موقع تسویه حساب شرکت پایان کار ۶ماه بنده +۹روز مرخصی بنده رو نداد آیا من میتونم برای اینها از اداره کار شکایت بکنم نتیجه ای میگیرم؟

    پاسخ
  • سلام وقت بخیر اینجانب در کارگاهی مشغول به کار هستم و روی یک برگه قراردادی دستی نوشته شده که بنده به مدت سه سال مشغول به کار باشم بدون توضیحات حقوق و ساعت کاری
    و ۵۰ میلیون سفته از من گرفته شده .
    ولی من به دلالیل زیاد بودن ساعت کاری ۱۱ ساعت و مسائل دیگر قادر به همکاری نیستم یک سال از قرارداد گذشته است
    آیا اون کاغذ دست نوشته اعتبار قانونی دارد و من نمیتوانم از کار خارج شوم ؟
    ممنون از سایت خوبتون

    پاسخ
    • شما دارای حق قانونی استعفا هستید و میتوانید نسبت به‌ مطالبه حقوق و مزایای قانونی خود اقدام نمایید

      پاسخ
      • در قرارداد ساعتی به هریک از کارگر و کارفرما اجاز فسخ با اطلاع یکماهه داده شده، من امکان استعفا دارم؟ با استعفای من موافقت نکردند . آیا اگر بعد از سپری شدن یک ماه علیرغم عدم موافقت با استعفا سر کار نروم. مشکل قانونی دارد؟ در قرارداد نوشته شده که اصلا موید قرارداد استخدامی نیست.

        پاسخ
  • سلام و خسته نباشید. من داخل به اتلیه فقط در حد صحبت (کتب نشده) قرار شده 3 سال کار کنم و 30 میلیون سفته دارم دستشون و الان 2 ماهه که دارم کار میکنم و بنا به دلایلی میخوام بیام بیرون. میتونم قراردادم رو فسخ کنم؟

    پاسخ
  • سلام خسته نباشید
    من در حد حرف قرار بوده محل کارم 3 سال کار کنم و الان 3 ماه گذشته و سفته ای هم که دستشون دارم امضا و اثر انگشت نداره و سفید هست و اگر بخوانم بیام بیرون میگن از یک ماه قبل باید خبر بدی. امکان فسخ قرارداد هست که بعدا مشکلی پیش نیاد برام؟

    پاسخ
  • سلام قرارداد کار 3 ماهه با کارفرما دارم 2 ماه از مدت قرارداد باقی مانده و کارفرما محل خدمت من را از شهرستان به تهران برای 2 ماه آینده تغییر داده است. برای من مقدور نیست به تهران بروم. و تمایلی هم برای ادامه همکاری با کارفرما ندارم. چه باید بکنم؟ آیا نرفتن من به تهران غیبت از کار محسوب می شود؟

    پاسخ
  • سلام ببخشید میخواهم در شرکتی مشغول به کار شوم گفتم چه مدت قرارداد میبندند گفتند یک ساله یعنی زودتر از یک سال اگر بخوام نمیتونم استفا بدم؟؟؟

    پاسخ

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست