شرکت های نسبی

شرکت های نسبی ، در کنار سایر شرکت های تجاری، سهامی، مسئولیت محدود، تصامنی، مختلط غیر سهامی، مختلط سهامی و تعاونی تولید و مصرف می باشد که موضوع ماده 183 تا 187 قانون تجارت می باشد. طبق ماده 183 قانون تجارت، شرکت نسبی شرکتی است که برای امور تجاری در تحت اسم مخصوص بین دو یا چند نفر تشکیل و مسئولیت هر یک از شرکاء به نسبت سرمایه ای است که در شرکت گذاشته اند.

نام گذاری شرکت های نسبی

طبق ماده ی 184 قانون تجارت، در اسم شرکت نسبی عبارت شرکت نسبی و لااقل اسم یک نفر از شرکاء باید ذکر شود. در صورتی که اسم شرکت مشتمل بر اسامی تمام شرکاء نباشد، بعد از اسم شریک یا شرکائی که ذکر شد عبارتی از قبیل (شرکاء) و یا (برادران) ضروری است. بنابراین مانند شرکت تضامنی، در اسم شرکت باید نام شریک یا شرکایی قید و اسم هر یک که برده نمی شود باید شریک مخفی تحت عنوان شرکاء و یا برادران ذکر شود. بنابراین اسم شرکت با اشکال ذیل می تواند باشد:

شرکت نسبی علی و اکبر و تقی یا شرکت نسبی اصغر و شرکاء و یا شرکت نسبی حسن و برادران یا حسین و پسران و امثال این ها…

شباهت های شرکت نسبی و شرکت تضامنی

مطابق ماده 185 قانون تجارت، موادی از قانون تجارت در رابطه با شرکت های تضامنی، در مورد شرکت های نسبی نیز لازم الرعایه می باشد، این مواد عبارتند از مواد 118 تا 123 قانون تجارت، که طبق آن ها:

  • شرکت در زمانی تشکیل می شود که تمام سرمایه تقدی آن تأدیه و سهم الشرکت غیر نقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد،
  • هم چنین منافع نسبت به سهم الشرکت بین شرکاء تقسیم می شود مگر آن که شرکت نامه یا اساس نامه ی آن، غیر از این را مقرر کرده باشد،
  • شرکاء باید لااقل یک نفر از میان خود یا از خارج به سمت مدیری معین نمایند،
  • هر گاه سهم‌ الشرکه یک یا چند نفر، غیر نقدی باشد باید سهم‌ الشرکه مزبور قبلاً به تراضی تمام شرکاء تقویم شود،
  • و این که هیچ یک از شرکاء نمی ‌تواند سهم خود را به دیگری منتقل کند مگر به رضایت تمام شرکاء…

مسئولیت شرکاء در شرکت نسبی

در شرکت تضامنی شرکاء در مقابل طلبکاران متضامناً مسئول پرداخت دیون شرکت هستند ولی در شرکت نسبی به شرح ماده ی 186قانون تجارت، اگر دارائی شرکت نسبی برای تأدیه ی تمام قروض شرکت کافی نباشد هر یک از شرکاء به نسبت سرمایه ای که در شرکت داشته مسئول تأدیه ی قروض شرکت است. به طور مثال، شرکتی که بین چهار نفر تشکیل می شود که اولی نصف سرمایه ی آن را پرداخته و دومی ربع آن را و دو نفر باقی مانده به تساوی ربع دیگر را، اگر قروض شرکت بیش از سرمایه ی آن باشد نسبت به باقی مانده طلب پس از استهلاک سرمایه، شریک اول نصف قروض و دومی یک ربع آن و دو نفر دیگر هر یک، یک هشتم آن را مسئول پرداخت خواهند بود.

هم چنین مطابق ماده 187 قانون تجارت، چنان چه تا زمانی که شرکت نسبی منحل نشده است، مطالبه قروض آن باید از خود شرکت به عمل آید و فقط پس از انحلال آن شرکت نسبی، طلبکاران می ‌توانند با رعایت‌ ماده فوق به فرد فرد شرکاء مراجعه کنند.

ارکان شرکت های نسبی

در قانون تجارت،ارکان شرکت نسبی تعریف نشده است ولی از چند ماده ای که به طور اجمال موضوعات مربوط به اینگونه شرکت ها را مطرح می سازد اینچنین استنباط می گردد که ارکان اصلی شرکت عبارتند از:

الف-همه شرکاء

ب-مدیر

مقررات مربوط به مدیریت شرکت نسبی عیناً مشابه شرکت تضامنی است. پس در شرکت نسبی حداقل یک مدیر به انتخاب شرکاء و از بین شرکاء یا خارج از شرکاء انتخاب می شود و مسئولیت حقوقی مدیر در مقابل شرکت همچون مسئولیت وکیل است؛ برای تشکیل شرکت نسبی می بایست اساسنامه و شرکتنامه تنظیم و سرمایه تماماً پرداخت گردد و اگر غیر نقدی باشد، ارزیابی و تحویل شود. تا زمانی که سرمایه تماماً پرداخت نشده است، شرکت نسبی به وجود نمی آید.

طبق مواد 183،184و185 قانون تجارت، شرایط اساسی برای تشکیل یک شرکت نسبی عبارتند از:

1-وجود حداقل دو شریک

2-پرداخت کل سرمایه ی نقدی و تقویم و تسلیم سرمایه غیر نقدی

3-باید در اسم شرکت عبارت (نسبی) به همراه نام یک شریک قید گردد.

مدارک لازم جهت ثبت شرکت نسبی

1- دو نسخه شرکتنامه، تقاضانامه و اساسنامه ی تکمیل شده

2- تکمیل فرم تعیین نام به ترتیب اولویت

3- اصل مجوز فعالیت از مراجع ذیربط در مواردی که ثبت موضوع نیاز به مجوز داشته باشد.

4- تصویر برابر با اصل مدارک احراز هویت کلیه شرکاء، مدیران و هیأت نظارت

5- اصل گواهی عدم سوء پیشینه جهت اعضاء هیأت مدیره، مدیر عامل

6- دو نسخه صورتجلسه ی مجمع عمومی موسسین

7- دو نسخه صورتجلسه ی هیأت مدیره

ثبت شرکت به عنوان اقدام نهایی در تاسیس شرکت به شمار می رود. با توجه به ماده ی 95 قانون تجارت که ثبت کلیه ی شرکت های تجاری را الزامی دانسته، ثبت شرکت کامل کننده ی همه ی شرایط تشکیل و از جمله شرایط شکلی است.

پس از ثبت شرکت اقدام بعدی ،آگهی شرکتنامه و پیوست های آن در روزنامه ی رسمی و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار مطابق ماده ی 197 قانون تجارت و نظامنامه ی مربوطه است.

انحلال شرکت های نسبی

همانطور که گفته شد، در بسیاری از موارد قواعد شرکت های نسبی، مشابه و تابع قواعد شرکت های تضامنی هستند که مسئله ی انحلال نیز یکی از آن هاست.

4 عاملی که در انحلال شرکت ها نقش دارند، عبارتند از: اراده ی شرکاء، دلایل موجه، زوال عناصر شرکت و وضعیت شریک.

  • اراده شرکاء: این عامل یا می تواند به اراده ی تمامی شرکاء باشد و یا به اراده یکی از شرکاء؛

که در صورتی که مورد دوم یعنی اراده ی یکی از شرکاء باشد، فقط در صورتی که شرایط پیش بینی نشده در ماده 137 قانون تجارت پیش بینی نشده باشد. مطابق ماده 137 قانون تجارت: هیأت مدیره باید لااقل هر شش ماه یک بار خلاصه صورت دارایی و قروض شرکت را تنظیم کرده به بازرسان بدهد.

  • دلایل موجه: دلایل موجهه، هنگامی مطرح می شود که حق فسخ سلب شده باشد و یا اجرای آن غیر ممکن باشد، که در این صورت یکی از شرکاء با ارائه دلایل خود به دادگاه، می تواند حکم انحلال را از دادگاه بخواهد. هم چنین اگر دلیل انحلال، یکی از شرکاء باشد، به تقاضای سایر شرکاء می توان به جای انحلال، حکم اخراج آن شریک یا شرکاء را گرفت.
  • زوال عناصر شرکت: عناصر شرکت که شرکت بر آنها استوار است، در صورتی که به هر دلیلی از بین بروند، شرکت منحل می شود. این شرایط عبارتند از: انقضاء مدت شرکت، انجام موضوع شرکت و یا غیر ممکن بودن ادامه ی انجام آن، کاهش تعداد شرکاء از حداقل تعداد شرکای مقرر در قانون و در نهایت ورشکستگی شرکت.
  • وضعیت شریک: هر یک از شرکاء، در صورت فوت، در صورت حجر(طبیعتاً جنون و یا سفه)، عجز یکی از شرکاء از پرداخت دیون شرکت نیز، منجر به انحلال شرکت می شود.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست