خسارت تاخیر تادیه سفته

خسارت تاخیر تادیه سفته همچون خسارت تاخیر تادیه چک ، شامل خسارتی است که از بابت دیر پرداخت وجه نقد از طرف مدیون باید به داین داده می شود.(ماده ۲۲۸ قانون مدنی و ماده ۳۰۴ قانون تجارت)

خسارت تاخیر تادیه سفته از چه تاریخی محاسبه می گردد؟

بنا به ماده 304 قانون تجارت در برات، خسارت تأخیر تأدیه مبلغ اصلی برات که بواسطه عدم تأدیه اعتراض شده است از روز اعتراض محسوب می شود. حکم این ماده به موجب ماده 309 قانون تجارت درباره خسارت تاخیر تادیه وجه سفته نیز لازم الاتباع می باشد و خسارت تاخیر از روزی حساب می شود که بدان اعتراض شده باشد و بدین ترتیب اولین روز، روزی است که واخواست نامه در دفتر دادگاه ثبت می گردد.بنابراین هرگاه سفته در سال 99 صادر شده باشد اما دارنده سفته، در سال 1403 اعتراض و طرح دعوا نماید خسارت تاخیر تادیه در این 4 سال تعلق نمی گیرد بلکه از تاریخ تقدیم دادخواست(مطالبه) خسارت تاخیر محاسبه می گردد.

در صورتی که راجع به خسارت تاخیر تادیه، قراردادی در بین باشد باشد و خواسته به وسیله اظهارنامه مطالبه شود از تاریخ اظهارنامه و در غیر اینصورت از تاریخ اقامه دعوا محاسبه می شود.

شرایط مطالبه خسارت تاخیر تادیه سفته

از آنجا که قانون سابق ماهیت خسارت تاخیر تادیه را عدم النفع تلقی کرده بود(عدم النفع به ‌معنای محروم‌ ماندن از منافعی است که به‌ احتمال زیاد و حسب جریان و اوضاع و احوال، امید به حصول و کسب آن منطقی و ممکن بوده است و مطابق با تبصره‌ی ۲ ماده‌ی ۵۱۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (قانون آیین دادرسی مدنی): «خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست») اما قانون جدید مبنای خسارت را از بین رفتن مال و کاهش ارزش پول و قدرت خرید می داند که شرایطی برای مطالبه آن در نظرگرفته است از جمله این شرایط این است که

بیشتر بخوانید :  صدور اجراییه چک

1)موضوع دعوی دین باشد.

چنانچه خواسته دعوا راجع به اعیان و یا الزام به انجام کار معین باشد، مطالبه خسارت تاخیر تادیه در دادگاه شنیده نمی شود.

2) موضوع دعوی، وجه نقد و از انوع وجه رایج کشور باشد.

قانون سابق آیین دادرسی مدنی مطالبه خسارت تادیه را در دیونی مجاز می‌دانست که از نوع وجه نقد باشد و به وجه رایج اشاره ای نشده بود. در این زمینه در میان محاکم اختلاف وجود داشت که آیا نسبت به دیون پولی، غیر از پول‌های رایج در ایران نیز خسارت تادیه تعلق می‌گیرد یا خیر که دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه شماره ۹۰ مورخ ۴ دی ۱۳۵۳ دیونی را که موضوع آن پول خارجی بوده، مشمول دریافت خسارت تاخیر تادیه دانسته است.

3) از سوی طلبکار مطالبه شده باشد

در حالت معمول برابر ماده ۲۲۶ قانون مدنی، صرف اثبات انقضای مدت در قرارداد برای مطالبه خسارت کافی است، اما در خصوص خسارت تادیه این قاعده با استثنا مواجه شده و لزوم مطالبه دائن به صراحت در ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است. ولی برخلاف ماده 721 قانون سابق که مطالبه را از طریق اظهارنامه رسمی و یا طرح دعوی می‌دانست، قانون حاضر هیچ محدودیتی برای اثبات مطالبه ندارد و اطلاق ماده یاد شده دلالت بر آن دارد که چنانچه مطالبه اگرچه به صورت غیر رسمی  اثبات شود، برای مطالبه خسارت تادیه کفایت نمی‌کند.

4) مدیون تمکن مالی داشته باشد

بنا به ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی یکی از شرط لازم برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه این است که مدیون تمکن داشته  باشد و تا زمانی که حکم اعسار علیه شخصی صادر نشده، اصل بر تمکن است.

بیشتر بخوانید :  مطالبه وجه چک

5) مدیون با وجود مطالبه طلبکار از پرداخت خودداری نماید

در خصوص خسارت تادیه، چنانچه مدیون اثبات نماید که پرداخت نکردن وی عمدی نبوده، بلکه علت خارجی مانع از پرداخت بدهی گردیده است، از مسئولیت جبران خسارت تادیه مبرا خواهد شد.

6) تغییر فاحش قیمت سالانه

این که برای مطالبه خسارت تادیه وجه سفته یا چک، تغییر شاخص قیمت سالانه که از سوی بانک مرکزی اعلام می‌شود، نیاز است؛ از آن روست که قانونگذار ما برخلاف قانون آیین دادرسی مدنی سابق که مبنای خسارت تاخیر را از دست دادن فرصت بهره‌برداری از پول از سوی طلبکار قرار داده بود و به عبارت دیگر، مبنای چنین خسارتی عدم النفع درنظر گرفته شده بود، در قانون مصوب سال ۱۳۷۹ قانونگذار مبنای محاسبه خسارت تادیه پول را در وجود تورم اقتصادی و کاهش قدرت خرید پول قرار داده است.

بنابراین چنانچه به نظر دادرس، در بازه زمانی که مدیون دین خود را نپرداخته است، شاخص در عین تغییر، نوسان فاحش نداشته باشد، موجبی برای صدور رای به جبران خسارت تاخیر تادیه وجود ندارد بنابراین دادرس به استناد تغییر نکردن فاحش قیمت، خواسته الزام به پرداخت خسارت تاخیر تادیه وجه سفته یا چک را رد می نماید.

نحوه مطالبه خسارت تاخیر تادیه سفته

در صورت عدم پرداخت وجه سفته در سر رسید، دارنده باید قبل از مطالبه وجه سفته، حداکثر ظرف ده روز پس از تاریخ سررسید، سفته را واخواست نماید بدین نحو که فرم واخواستنامه برای هر یک از سفته های طلب تنظیم گردد و اوراق مربوطه از دایره واخواست دادگستری تهیه و در مراجع قضایی ثبت و رسید گرفته شود. هزینه واخواست سفته

هزینه واخواست سفته معادل ۲% مبلغ اسمی سفته است که می بایست ۱% آن به علاوه ۱،۰۰۰ ریال فوق الذکر در یک حساب و ۱% دیگر آن به حساب دیگری که از طرف دادگستری محل تعیین می گردد واریز شود. مبلغ ۱۰،۰۰۰ ریال هم به ازای هر برگ بابت هزینه ابلاغ تودیع می گردد .

بیشتر بخوانید :  مطالبه وجه سفته

نیازی نیست که الزاما از سررسید سفته تا اتمام 10 روز صبر کنید بلکه می توانید از فردای روز سررسید (اعم از سررسید مندرج در سفته های تاریخ دار یا سررسید تعیین شده در اظهارنامه) برای واخواست سفته اقدام نمایید.

چنانچه سفته در موعد مقرر قانونی واخواست نگردد از تاریخ ثبت واخواست، یا از تاریخ مراجعه به اجرای ثبت، خسارت تاخیر تادیه محاسبه می گردد.

تامین خواسته برای سفته واخواست شده

در تامین خواسته برای سفته نیز مانند تامین خواسته چک ، دارنده سفته در صورتی که سفته واخواست شده و در زمان تعیین شده مطابق قانون، دعوا اقامه نموده است، می تواند تقاضای تامین خواسته سفته را از دادگاه بخواهد که اموال بدهکار را قبل از اینکه به رسیدگی و صدور حکم بپردازد به نفع او توقیف نماید.در این حالت پس از صدور حکم، دارنده سفته در وصول طلبش از مال توقیف شده، بر سایرین تقدم دارد. دادگاه با احراز موضوع با تقاضای دارنده سفته، معادل وجه سفته از اموال طرف مقابل به عنوان تامین توقیف می نماید.

هزینه دادرسی خسارت تاخیر تادیه سفته

دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه یک دعوای مالی محسوب می‌شود و خواهان  درصورتی که دعوای مذکور را به صورت مستقل طرح نماید باید معادل خواسته خود چنانچه دعوا برای مرحله بدوی باشد و مبلغ خواسته تا بیست میلیون تومان  یا کمتر باشد دو ونیم درصد ارزش خواسته و چنانچه مبلغ خواسته در مرحله بدوی بیش از بیست میلون تومان باشد سه ونیم  درصد ارزش خواسته و چنانچه دعوا برای مرحله تجدید نظر و واخوهی باشد چهار و نیم درصد محکوم به، و در مرحله فرجام خواهی و اعاده دادرسی و اعتراض ثالث باشد، پنج و نیم در صد محکوم به، باید هزینه دادرسی بپردازد اما چنانچه این دعوی همراه با دعوی اصلی مطرح گردد خواهان فقط یک هزینه پرداخت خواهد کرد که آن هم هزینه دعوی اصلی می باشد و نیاز به پرداخت هزینه خسارت تاخیر به شکل جداگانه نمی باشد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 6 امتیاز: 5)

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سلام. من یک سفته از شخصی گرفتم مبلغش رو نپرداخته شکایت کردم اما طرف وضع مالی خوبی نداره و دادخواست اعسار داده قاضی هم برای او حکم به تقسیط داده اما او هیچ کدام از قسطاشو پرداخت نکرده اگه برای تاخیر تادیه اقدام کنم از چه تاریخی تا چه تاریخی محاسبه میشه برای من؟ ممنون از خدمات ارزشمندتون.

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست