کمیسیون ماده 100 شهرداری

یکی از مهم ترین وظایف شهرداری، انتظام ساخت و ساز در محدوده شهر و نظارت بر اجرای قواعد مرتبط با شهرسازی است. در صورت تخلف مالکان از این قواعد، رسیدگی به موضوع در صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری می باشد. این کمیسیون یکی از فعال ترین و مهم ترین کمیسیون های شهرداری بوده که به اختلافات میان شهرداری و مالکین در خصوص عملیات های عمرانی و ساخت و ساز رسیدگی می نماید.

کمیسیون ماده 100 شهرداری ها با توجه به قانون مزبور و آیین نامه های مربوطه با در خواست شهرداری وظیفه رسیدگی به تخلفات صورت گرفته که در ادامه به آن ها می پردازیم را دارد. این که چه تخلفاتی در حیطه صلاحیت کمیسیون ماده 100 می باشد و نحوه رسیدگی و نحوه اجرای رای کمیسیون ماده 100 شهرداری چگونه است و اعتبار رای کمیسیون ماده صد از چه طرقی قابل سلب می باشد مسائلی می باشند که در این مقاله به آنها خواهیم پرداخت. باید توجه داشت که نحوه دفاع در کمیسیون ماده 100 شهرداری تاثیر بسزایی در تصمیم و رای کمیسیون ماده 100 دارد از همین رو لازم است قبل از هر گونه اقدامی با وکلای متخصص مهلت پرداخت در این زمینه مشورت نمایید.

صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری

هر شخصی که اقدام به ساخت و ساز در محدوده شهری نماید مکلف به رعایت ضوابط و مقررات مصوب در شهرداری ها می باشد، از جمله لزوم دریافت مجوز از شهرداری پیش از انجام عملیات ساختمانی، لزوم رعایت اصول شهرسازی و ساخت و ساز و … ..البته بدیهی است که ماده 100 قانون شهرداری ها صرفا در خصوص تخلفات ناشی از ساخت و سازهای درون شهری می باشد و به ساخت و سازهای حومه و برون شهری تخصیص نمی یابد.

رسیدگی به تخلفات افراد از این ضوابط در صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری قرار دارد. تخلفاتی که در این کمیسیون بررسی می شوند عبارتند از:

• احداث بنا بدون پروانه(جواز) ساخت
• احداث بنا زائد بر پروانه ساخت(تخلف تراکم اضافی)
• احداث بنا زائد بر تراکم مجاز
• عدم استحکام بنا به جهت عدم رعایت ضوابط
• عدم رعایت اصول فنی و بهداشتی
• عدم احداث پارکینگ و یا غیر قابل استفاده بودن آن
• عدم تامین پارکینگ به تعداد واحد احداثی
• تجاوز به حریم عمومی و معابر شهری
• تغییر کاربری
• تخلفات مهندس ناظر ساختمان
• احداث انباری در پشت بام
• احداث مسکونی در پشت بام
• تغییرات در آپارتمان بدون مجوز
• هرگونه عملیات نوسازی و بازسازی در آپارتمان بدون مجوز
• تبدیل پارکینگ به مسکونی یا تجاری
• تبدیل حیاط به مسکونی یا تجاری
• تبدیل استفاده باغ
• تبدیل زیرزمین و تاسیسات موتورخانه به مسکونی یا تجاری
• استفاده اداری از واحدهای مسکونی
• ساخت و احداث بنا در مناطق ممنوعه
• ساخت و احداث بالکن و تراس بدون مجوز
• مسدود نمودن نورگیر و پنجره
• هر اقدام مغایر با زیباسازی شهری
• تفکیک اعیانی های تجاری برخلاف مقررات و بدون مجوز
• قطعه بندی زمین مغایر با ضوابط تفکیک
• تغییر نوع استفاده ساختمان
• ساخت و احداث ساختمان در اراضی فاقد کاربری
• ساخت اعیانی مغایر با دستور نقشه و جواز ساخت
• ساخت ساختمان بیش از سطح اشتغال مجاز
• ساخت اعیانی بیش از ارتفاع مجاز در پروانه ساخت
• ساخت اعیانی مازاد بر پروانه اعم از کم یا بیشتر تراکم مجاز
• اشرافیت به املاک و ساختمان های مجاور
• عدم رعایت عقب نشینی املاک
• عدم رعایت پیش آمدگی ساختمان
• عدم رعایت استانداردهای معلولین

طرح دعوا در کمیسیون ماده 100 شهری

شکایت و طرح دعوا در کمیسیون ماده 100 همیشه از سوی شهرداری صورت می گیرد و سایر اشخاص که خود را در اعلام تخلفات ساختمانی ذی نفع می دانند باید مراتب اعتراض خود را به اطلاع شهرداری رسانده و طرح دعوا علیه متخلف در کمیسیون ماده صد شهرداری را تقاضا نمایند. به عبارت دیگر امکان طرح تخلف در کمیسیون ماده 100 صرفا در اختیار شهرداری محل وقوع تخلف می باشد.

اعضای کمیسیون ماده 100 شهرداری

با توجه به تبصره یک ماده 100 قانون شهرداری ها اعضای کمیسیون ماده 100 عبارتند از نماینده وزارت کشور به انتخاب وزیر کشور، یکی از قضات دادگستری به انتخاب وزیر دادگستری و یک از اعضای شورای اسلامی شهر به انتخاب شورای مزبور.

با توجه به این که مرجع تجدید نظر از رای کمیسیون ماده صد ، شعبه هم عرض همان کمیسیون است لذا در پاسخ به این سوال که اعضای کمیسیون تجدیدنظر ماده 100 چه کسانی هستند باید گفت که اعضای تشکیل دهنده مرجع اعتراض به رای کمیسیون ماده صد نیز به همچون مرجع بدوی تعیین می شود.

رسیدگی در کمیسیون ماده 100 شهرداری

پس از اعلام تخلف به کمیسیون ماده 100 توسط شهرداری و تشکیل پرونده جهت رسیدگی، موضوع توسط دبیرخانه به اطلاع مالک خواهد رسید. مالک 10 روز مهلت دارد تا توضیحات خود را کتبا به اعضا کمیسیون تقدیم نماید.

پس از وصول دفاعیات مالک و بررسی محتویات پرونده، اعضا کمیسیون ظرف یک ماه مبادرت به صدور رای می نمایند. حضور هر سه نفر از اعضا کمیسیون برای رسمیت جلسه الزامی است و رای اکثریت مناط اعتبار است. آراء صادره توسط کمیسیون نیز مانند احکام دادگاه ها باید مستند و مستدل باشد؛ در غیر این صورت قابل ابطال در دیوان عدالت اداری می باشد.

حضور مالک در جلسات کمیسیون

اصولا ابلاغ موضوع تخلف به مالک و اعطاء مهلت 10 روزه جهت ارسال دفاعیات برای رسیدگی و صدور رای توسط کمیسیون کافی است اما دعوت از ایشان نیز با مانع قانونی مواجه نمی باشد. وزارت کشور طی یک بخشنامه، دعوت از مالک جهت استماع دفاعیات را توصیه نموده است.

ارجاع امر به کارشناسی در کمیسیون ماده 100 شهرداری

چنانچه اظهارنظر اعضاء کمیسیون در خصوص تخلف، مستلزم بهره مندی از نظریه کارشناس باشد، کمیسیون می تواند موضوع را به کارشناس ارجاع دهد. چنانچه کمیسیون در مقام رسیدگی، نظریه کارشناس را لازم بداند، پرداخت هزینه کارشناسی حسب مورد بر عهده خواهان یا تجدیدنظر خواه می باشد. اگر یکی از طرفین تقاضای ارجاع امر به کارشناسی را مطرح نماید، پرداخت هزینه بر عهده متقاضی می باشد.

اعتراض به رای کمیسیون ماده 100 شهرداری

هر ذی نفع ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رای کمیسیون ماده 100 شهرداری حق اعتراض دارد. در صورت عدم وصول اعتراض ظرف مهلت مزبور، رای کمیسیون قطعی خواهد بود. بر اساس تبصره دو ماده صد قانون شهرداری، مالک و قائم مقام وی اشخاصی هستند که حق اعتراض به رای کمیسیون بدوی را دارند.

لازم به ذکر است چنانچه رای کمیسیون ماده 100 شهرداری دارای ایرادات تایپی و شکلی باشد نیاز به اعتراض به رای نمی باشد و امکان اصلاح رای کمیسیون ماده صد شهرداری به صرف تقاضا از دبیرخانه مقدور می باشد.

مرجع تجدیدنظر خواهی از رای کمیسیون ماده 100 شهرداری

در صورت وجود معترض، پرونده به شعبه دیگری از شعبات کمیسیون ماده 100 شهرداری جهت رسیدگی ارجاع می شود. رای کمیسیون تجدیدنظر قطعی و غیر قابل اعتراض است. جلسه کمیسیون تجدیدنظر نیز با حضور هر 3 عضو رسمیت داشته و نظر اکثریت به عنوان رای کمیسیون تلقی خواهد شد. کمیسیون هم عرض مذکور از تمامی جهات مشابه کمیسیون صادر کننده رای مورد اعتراض عمل می کند اما هیچ یک از اعضای کمیسیون صادره کننده رای، حق عضویت در کمیسیون هم عرض در زمان رسیدگی به آن پرونده را ندارند.

اعتراض به رای کمیسیون تجدید نظر

پس از اظهار نظر کمیسیون تجدیدنظر، اصولا رای صادره قطعی و لازم الاجرا است اما در صورت نقض قوانین و مقررات در روند رسیدگی و صدور رای، مالک می تواند ابطال آن را از دیوان عدالت اداری بخواهد. دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 100 در دیوان عدالت اداری تنها از سوی مالک یا مالکین پذیرفته می شود و شهرداری حق اقامه دعوا در این مرجع را ندارد.

امکان اقامه دعوا در دادگاه عمومی جهت ابطال رای تجدید نظر از سوی شهرداری محل منازعه و مناقشه میان شعب متخلف دادگاه ها بود. هیات عمومی دیوان عالی کشور در مقام حل اختلاف مزبور، ضمن صدور رای وحدت رویه شماره 803 اعلام کرد شهرداری حق طرح دعوای ابطال رای کمیسیون ماده 100 در دادگاه های دادگستری را نیز ندارد.

طرح دعوای ابطال رای کمیسیون تجدیدنظر ماده 100 در دیوان عدالت اداری

چنانچه مالک معتقد به نقض قوانین و مقررات در صدور رای از سوی کمیسیون تجدید نظر باشد، می تواند ظرف 3 ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی کمیسیون ماده 100 ابطال آن را از دیوان عدالت اداری بخواهد. دیوان نیز در صورتی که اظهارات مالک را قریب به صحت بداند ضمن ابطال رای صادره، پرونده را جهت رسیدگی مجدد به کمیسیون هم عرض ارجاع می دهد. در صورتی که رای کمیسیون هم عرض نیز به درخواست مالک در دیوان ابطال شود کمیسیون هم عرض بعدی که مسئول رسیدگی مجدد می شود ملزم به تبعیت از نظر دیوان عدالت اداری می باشد.

نحوه اجرای رای کمیسیون ماده 100 شهرداری

مالک ملزم به اجرای آراء صادره از کمیسیون ماده 100 می باشد و در صورت استنکاف، شهرداری راسا اقدام به اجرا می نماید. در صورت صدور رای مبنی بر توقف ساخت و ساز، مالک می تواند جهت دریافت پروانه ساختمانی به مراجع صالح مراجعه نموده و پس از صدور پروانه، ادامه عملیات ساختمانی بلا اشکال است.

در صورتی که اجرای رای کمیسیون کلا یا جزئا مستلزم قلع و قمع بنا باشد، مالک مکلف است ظرف مهلت مقرر اقدام به قلع و قمع نماید؛ در صورت امتناع مالک، ماموران شهرداری اقدام به اجرای رای خواهند نمود.

جریمه های مقرر در ماده 100 قانون شهرداری ها بر مبنای مقررات سال وقوع تخلف محاسبه خواهد شد و مشمول خسارت تاخیر تادیه نیز نمی باشند. همچنین امکان طرح دعوای حقوقی جهت مطالبه جریمه از سوی شهرداری وجود ندارد و شهرداری تنها می تواند از کمیسیون هم عرض صدور حکم تخریب را تقاضا نماید. حکم تخریب صادره لازم الاجرا بوده و موجبی برای تخفیف یا تاخیر در اجرای آن وجود ندارد.

مهلت پرداخت جریمه کمیسیون ماده 100 شهرداری

علاوه بر این که ممکن است کمیسیون رای بر قلع و قمع بنای غیر مجاز صادر نماید این امکان نیز وجود دارد بنا به شرایطی صرفا جریمه نقدی برای متخلف صادر شود. در خصوص این که متخلف برای پرداخت جریمه تعین شده چقدر مهلت دارد قانون گذار مقرره ای وضع نکرده است اما طبق نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه کمیسیون صادر کننده رای باید با توجه به قدرت پرداخت محکوم علیه بازه زمانی پرداخت جریمه را تعیین نماید.

توقف اجرای حکم کمیسیون ماده 100

بعضا مشاهده می شود محکوم علیه رای کمیسیون با انتقال ملک موضوع دعوا به غیر، سعی در ایجاد مانع در مسیر اجرای حکم دارد؛ لکن آراء قطعی کمیسیون در هر حال لازم الاجرا می باشند؛ مگر آنکه دستوری مبنی بر توقف اجرا از سوی دیوان عدالت اداری صادر شود.

مهلت شهرداری جهت طرح دعوا در کمیسیون پس از توقف عملیات ساخت و ساز غیرمجاز

در صورت انجام عملیات ساخت و ساز بدون پروانه ساختمانی یا بر خلاف مفاد پروانه ساخت، مامورین شهرداری می توانند راسا مانع ادامه عملیات ساختمانی شوند. شهرداری یک هفته از تاریخ توقف، جهت ارجاع پرونده به کمیسیون ماده 100 مهلت دارد.

ضمانت اجرای عدم پرداخت جریمه توسط مالک

در صورت محکومیت مالک نسبت به پرداخت جریمه به شهرداری و قطعیت رای کمیسیون ماده 100 شهرداری ، مالک موظف است ظرف مهلت مقرر نسبت به پرداخت جریمه اقدام نماید. در صورت استنکاف مالک از پرداخت جریمه پس از انقضا مهلت مزبور، شهرداری با ارجاع پرونده به کمیسیون صادر کننده رای، تقاضای صدور رای تخریب می نماید.

در صورت رعایت کلیه شرایط قانونی در مورد امر ابلاغ و امتناع مالک از اجرای رای قطعی مبنی بر پرداخت جریمه، کمیسیون حکم به تخریب بنا صادر می نماید. رای تخریب که به این طریق صادر شده باشد مجددا به درخواست مالک قابل تجدیدنظر در کمیسیون هم عرض می باشد.

نحوه مشاهده رای کمیسیون ماده صد

اصولا نحوه ابلاغ رای کمیسیون ماده 100 به صورت دستی یا از طریق پست می باشد اما در برخی از شهرهای بزرگ سامانه ای برای امکان مشاهده رای کمیسیون ماده صد ایجاد شده است. برای مثال شما در خصوص مشاهده رای کمیسیون ماده 100 که در شهر تهران مطرح است می تونید به سایت اینترنتی https://www.tehran.ir/ مراجعه نمایید.

سخن پایانی

همانطور که بیان شد کمیسیون ماده 100 یکی از کمیسیون های پر کار شهرداری می باشد و با توجه به حدود صلاحیت آن که در بالا به آنها اشاره شد همواره پرونده های مناقشه برانگیزی در آن مطرح است لزوم آشنایی با این کمیسیون و تجربه دفاع در آن ایجاب می کند که در صورت داشتن پرونده ای در این کمیسیون ها از حضور یک وکیل مجرب و آشنا به قوانین در کنار خود بهره مند شوید. دفتر حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بیش از 20 سال سابقه  و با تکیه بر دانش و تجربه وکلای متخصص و متبحر ،آماده ارائه خدمات مشاوره ای و قبول وکالت در دعاوی مرتبط با شهرداری می باشد.

“سوالات متداول”

“مهلت پرداخت جریمه کمیسیون ماده 100 چقدر است؟”

قانون گذار مهلتی برای پرداخت جریمه کمیسیون ماده 100 تعیین نکرده است و این مهلت بسته به نظر کمیسیون ماده 100 می باشد که بر اساس توانایی پرداخت شخص تعیین می گردد.

“کمیسیون هم عرض چیست؟”

کمیسیون هم عرض در خصوص کمیسیون های ماده 100 شهرداری به شعبه دیگری از کمیسیون های ماده 100 گفته می شود که مرجع تجدیدنظرخواهی از آرای کمیسیون ماده 100 هستند.

“فرصت اعتراض به آرای شهرداری چند روز است؟”

مهلت اعتراض به رای کمیسیون ماده 100 شهرداری ده روز از تاریخ ابلاغ رای می باشد.

“چگونه با وکلای دادپویان حامی در ارتباط باشیم؟

شما می‌توانید از طریق شبکه‌های اجتماعی نظیر واتساپ و یا تلگرام با وکلای دفتر حقوقی دادپویان حامی در ارتباط باشید. همچنین می‌توانید از طریق فرم مربوطه درخواست مشاوره رایگان خود را ثبت کنید.