علائم تجاری و صنعتی «مارک»

علائم تجاری و صنعتی اغلب به یک معنا به کار می روند در حالیکه این دو دارای تفاوت هایی با هم هستند. اما جدای از تفاوت های آن ها هرگاه علائم تجاری یا صنعتی را به کار می بریم ،هدف این است که یک کالا یا محصول را از دیگر کالاها متمایز کنیم. به عبارت دیگر زمانی که محصولی تولید می شود آن را علامت گذاری می کنند که اغلب این علائم را در بازار به نام مارک می شناسیم. این مارک ها وجه تمایز کالاها از یکدیگر هستند و باعث شناخته شدن یک محصول حتی در سطح جهانی می شوند.

اما جدای از شناخته شدن یک محصول به وسیله علائم تجاری و صنعتی برای اینکه یک مارک یا برند مورد حمایت باشد و بتوان دست سودجویان را از سوء استفاده از آن کالا کوتاه کرد، باید در وهله اول آن علامت مورد حمایت قانون باشد. چرا که اگر چنین نباشد دارنده آن مارک یا برند در صورت سوء استفاده دیگر رقیبان یا حتی سودجویان از علائم تجاری خود نمی توان دفاع کند.

از این رو قانون گذار بر آن شده است که در ضمن تعریف علائم تجاری و صنعتی ، حمایت خود را هم از فردی که علامت تجاری خود را ثبت کرده است عنوان کند.ماده ۳۰ قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری در باب تعریف فوق چنین مقرر کرده است:

«علامت ، علامت جمعی و نام تجاری عبارتند از :

الف) علامت یعنی هر نشان قابل رویتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد.

ب)علامت جمعی یعنی هر نشان قابل رویتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت معرفی شود و بتواند مبدا و یا هر گونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می کنند متمایز سازد.

ج)نام تجاری یعنی اسم یا عنوانی که معرف یا مشخص کننده شخص حقیقی یا حقوقی باشد.»

از آنجائی که محصولات مشابه در بازار فراوان هستند باید افراد یه وسیله ای تمسک جویند تا بتوانند محصول را از دیگر محصولات مشابه متمایز کنند. و این وسیله طبق ماده علامت تجاری است که یکی از راه های معرفی محصول و رسیدن به شهرت محصول تولیدی است.

بیشتر بخوانید :  اعتبار و تمدید مهلت علامت ثبت شده

در اعطای قراردادهای نمایندگی علامت تجارتی یکی از ضروریات تلقی می شود چرا که اگر صاحبان شرکت ها بتوانند برند سازی کنند ، همین برند برای آن ها سرمایه ای مهم تلقی می شود.

دارا بودن برند به کیفیت محصول هم کمک می کند و افراد در تلاشند که برند خود را حفظ کنند. و از طرفی دیگر برای دریافت گواهی استاندارد و نشان استاندارد ، دارا بودن علامت تجارتی ضروری است و از طرفی علامت تجاری به سهولت اعطا نمی شود و باید دارای خصوصیاتی باشد. از جمله اینکه نام  و علائم تجاری باید نو و جدید باشند ، سابقا مورد استفاده قرار گرفته باشد .با ابتکار انتخاب شود و وجه تمایزی داشته باشد .

علائم تجاری و صنعتی «مارک»

علائم تجاری قابل ثبت و علائم تجاری غیر قابل ثبت

علائم تجاری را از حیث قابلیت ثبت می توان به دو دسته قابل ثبت و غیر قابل ثبت تقسیم کرد .

در این باره ماده ۳۲ قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری چنین مقرر داشته است :

«علامت در موارد زیر قابل ثبت نیست:

الف)نتواند کالاها یا خدمات یک موسسه را از کالاها و خدمات موسسه دیگر متمایز سازد.

ب)خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد.

ج)مراکز تجاری یا عمومی را به ویژه در مورد مبدا جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آن ها گمراه کند.

د)عین یا تقلید نشان نظامی ، پرچم یا سایر نشان های مملکتی یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به کشور سازمان های بین الدولی یا سازمان هایی که تحت کنوانسیونهای بین المللی تاسیس شده اند ، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزاء آن علامت باشد مگر آنکه توسط مقام صلاحیت دار کشور مربوط یا سازمان ذی ربط اجازه استفاده از ان صادر شود.

ه)عین یا به طرز گمراه کننده ای شبیه یا ترجمه یک علامت یا نام تجاری باشد که برای همان کالاها یا خدمات مشابه متعلق به موسسه دیگری در ایران معروف است.

و)عین یا شبیه آن قبلا برای خدمات غیر مشابه ثبت و معروف شده باشد مشروط بر آنکه عرفا میان استفاده از علامت و مالک علامت معروف ارتباط وجود داشته و ثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد.

بیشتر بخوانید :  انتقال علامت ثبت شده

ز)عین علامتی باشد که قبلا به نام مالک دیگری ثبت شده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن مقدم یا دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی است که به لحاظ ارتباط و شباهت موجب فریب و گمراهی شود. »

ماده به صراحت موارد غیر قابل ثبت را عنوان کرده است اما جهت روشن شدن بهتر مطلب به ذکر چند مثال در این باره می پردازیم .برای مثال برای معرفی تولیدی میز نمی توان از واژه چوبی یا فلزی استفاده کرد یا اینکه از کلمات توصیفی مثل  بهترین ، عالی ترین و …

و همچنین علائم و نشان های گمراه کننده هم مردود اعلام شده است و خلاف نظم عمومی بودن هم که یکی از بارزترین موارد است که در صورتی که گمان برود که علامت مزبور چنین اتفاقی را رقم می زند، اجازه ثبت اعطا نمی شود.

و اما در صورتی که هیچ یک از موارد فوق وجود نداشته باشد می توان از هر عکس، نوشته ، حرف ، کلمه ، شکل ، ترسیم و … برای یک علامت تجارتی استفاده کرد. البته این نکته را خاطر نشان می کنیم که در ماده ۳۰ قانون ثبت اختراعات طرح های صنعتی و علائم تجارتی علامت را نشان قابل رویت معرفی کرده است در حالیکه در برخی از کشورها چنین نیست و قابل رویت بودن علامت اهمیتی ندارد .

انواع علائم صنعتی

امروزه نشانه هایی که می توانند یک علامت تجارتی (مارک یا برند)را تشکیل دهند به صور مختلفی می توانند باشند. از جمله یک کلمه و یا مجموعه ای از چند کلمه ، نام خانوادگی یا جغرافیایی نام مستعار ، حروف ، اعداد و …

علائم طبقه بندی هایی را شامل می شوند از جمله علامت صنعتی به علائمی که سازنده یک محصول بر روی کالای خود قرار می دهد علامت صنعتی گفته می شود. که البته این محصول می تواند یک کالای تمام شده و یا ناتمام باشد.

گاها یک شرکت که تولیدات متنوعی دارد می تواند بر روی هر کالای خود یک علامت خاص را قرار دهد.برای مثال شرکت یک علامت تجارتی داشته باشد اما محصولات مختلفی را دارا باشد که هر کدام علامت مخصوص به خود را هم داشته باشند.

بیشتر بخوانید :  ضبط کالای نقض کننده علامت تجاری به نفع مالک علامت تجاری

علامت تجارتی

 این نوع از علائم توسط یک توزیع کننده و تاجر روی کالایی قرار می گیرد که وی مسئولیت تجاری نمودن ان را عهده دار می شود.این کالا ممکن است توسط خود تاجر و یا دیگری تولید شود.البته علائم تجارتی می تواند با علائم صنعتی همراه باشد. اما نکته حائز اهمیت این است که هر شرکت یک علامت تجاری می تواند داشته باشد اما می تواند دارای علائم صنعتی متعددی باشد.

و با استفاده از علامت تجاری می توان به منشا و مبدا یک محصول رسید. اما علامت صنعتی چنین ویژگی را ندارد.و ذکر این نکته هم خالی از لطف نیست که در یک شرکت ممکن است علامت تجاری و صنعتی یکی باشد.

علائم خدماتی

 این علائم در کنار دیگر عوامل و افراد است که معنا و مفهوم می گیرد.این علائم ، خدمات گوناگون را که توسط تجار ، موسسات تجاری و … عرضه می شود را همراهی می کنداین علائم بر روی وسایل تبلیغاتی، کاتالوگ های مورد استفاده موسسه ذی الربط قرار می گیرد .

علائم جمعی

 به علائمی جمعی گفته می شود که همه اشخاص بتوانند ضمن رعایت یک سری مقررات پیش بینی شده توسط صاحبان علامت از آن بهره برداری کنند،علائم جمعی خود به دو دسته علائم جمعی در مفهوم خاص و علائم جمعی گواهی شده تقسیم می شوند.

هر دو این علائم توسط اشخاص حقوقی خصوصی و دولتی به کار گرفته می شود اما علائم جمعی خاص به جز این ویژگی دارای خصوصیت تضمین کننده نیز ، هستند زیرا در این چهارچوب محصولات به دلیل ماهیت ، خاصیت و کیفیت تعیین می شوند.

علائم در هم آمیخته

 به ترکیب چند عنصر تصویری یا اسمی یا … در کنار یکدیگر علائم درهم آمیخته گفته می شود.در این موارد گاهی ممکن است فقط از یکی اسامی حمایت قانونی صورت بگیرد یا از هرکدام به طور مجزا حمایت صورت بگیرد ، گاهی هم ممکن است از اسم تجاری حمایت نشود ولی از علامت تجاری آن حمایت شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست