چگونه اجرت المثل ایام تصرف را به درستی محاسبه و مطالبه کنیم؟

در بسیاری از موارد ممکن است شخص یا اشخاصی از ملک شما بدون اخذ رضایت و بدون داشتن قرارداد استفاده نمایند، در این حالت می توانید از متصرف اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه نمائید.

اجرت المثل ایام تصرف توسط کارشناس رسمی دادگستری و با توجه به موقعیت ملک و شرایط آن تعیین می گردد. در این مقاله در خصوص نحوه طرح دعوای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف و محاسبه آن و همچنین نکات مهمی که در اینگونه پرونده ها باید رعایت نمائید را مطرح نموده ایم.

جهت دریافت مشاوره تخصصی (آنلاین، تلفنی، حضوری) در انواع امور ملکی از جمله نحوه مطالبه اجرت المثل ایام تصرف با ما تماس بگیرید.

 اجرت المثل ایام تصرف چیست؟

اجرت المثل ایام تصرف پولی است که به دلیل عدم وجود رابطه قراردادی بین مالک و متصرف ملک و عدم اذن در استفاده از آن، توسط متصرف باید پرداخت شود. برای مثال، مدت قرارداد اجاره تمام شده باشد و بدون اینکه قرارداد تمدید شود و یا موجر اجازه تصرف داده باشد، مستاجر از ملک استفاده نموده و به تصرف خود ادامه دهد. در این حالت موجر می تواند اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه کند.

اجرت المثل ایام تصرف ملک مشاع

بر اساس قانون افراز و فروش املاک مشاع، شرکا یک ملک مشاع در تمام اجزا آن براساس سهم خود  شریک هستند. لذا هرکدام از این شرکا، برای  دخل و تصرف مادی در ملک مشاع، بایستی اجازه و رضایت بقیه شرکا را نیز داشته باشند. بنابراین چنان‌چه یکی از شرکا بدون اجازه سایرین اقدام به تصرف در ملک مشاعی نماید، شرکای دیگر می توانند با ارسال اظهارنامه درخواست رفع تصرف از ملک را به شریک متصرف ارائه کرده و در صورتی که متصرف از رفع تصرف خودداری نماید، شرکا ملک مشاعی می توانند با طرح دادخواستی حقوقی، خلع ید ملک مشاع را به انضمام دادخواست مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف ملک به دادگاه ارائه نمایند.

اجرت المثل ایام تصرف ملک مشاع توسط زوج

ممکن است زن و شوهری مالک ملکی به صورت مشاع باشند و ملک در تصرف زوج یا زوجه باشد، در این حالت هر یک از آنها می تواند اجرت المثل ایام تصرف را از متصرف مطالبه کند.

اجرت المثل ایام تصرف از چه زمانی شروع می شود؟

اجرت المثل ایام تصرف از زمان تصرف یا اتمام قرارداد اجاره شروع می شود. برای مثال اگر مدت قرارداد اجاره در تاریخ ۹ آذر ۱۴۰۴ به اتمام برسد و مستاجر به تصرف خود بدون رضایت مالک ادامه دهد، از تاریخ ۱۰ آذر ۱۴۰۴ می توان اجرت المثل ایام تصرف را مطالبه نمود. اجرت المثل ایام تصرف ملک در این شرایط از زمان ارائه اظهارنامه رسمی محاسبه می‌گردد.

در رای شماره ی ۷۵۰ مورخ ۹۱/۶/۱۸ شعبه ی ۱۳ دادگاه تجدید نظر استان تهران آمده است که برای این که دعوای اجرت‌المثل ایام تصرف در مال مشاع مسموع باشد، ابتدا خواهان باید ثابت کند که تصرفات خوانده در مال مشاع با مخالفت وی رو به رو شده است. اعلام مخالفت از طریق اظهارنامه یا غیره صورت می‌گیرد.

جهت اطمینان خاطر از رعایت اصول قانونی طرح دعوا، می توانید مراحل قانونی از ارسال اظهارنامه تا تنظیم دادخواست را به وکیل متخصص ملکی بسپارید.

برای ثبت درخواست مشاوره حقوقی با وکیل دعاوی ملکی، فرم زیر را تکمیل نمایید. وکلای متخصص دادپویان حامی بعد از دریافت اطلاعات در اسرع وقت با شما تماس خواهند گرفت.

اجرت المثل ایام تصرف چگونه محاسبه می شود؟

اجرت‌المثل ایام تصرف توسط کارشناس رسمی دادگستری و بر اساس نوع ملک و موقعیت آن تعیین می شود. در صورتی که در قرارداد اجاره قبلی که مدت آن منقضی شده است، اجاره بها مشخص شده باشد، می توان اجرت المثل را به همان میزان یا کمتر یا بیشتر تعیین نمود.

نحوه مطالبه اجرت المثل ایام تصرف مستاجر

اگر مستاجر پس از انقضای مدت اجاره، بدون اذن مالک، ملک مورد اجاره را در تصرف خود نگه داشته باشد، موجر برای مدت مزبور مستحق اجرت المثل خواهد بود. بنابراین موجر بایستی دادخواست مطالبه اجرت المثل را مطرح نماید.

دادگاه پس از برگزاری جلسه رسیدگی و استماع اظهارات طرفین، در صورتی که مالک را  مستحق دریافت اجرت المثل تشخیص دهد، امر را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می‌دهد تا  با بررسی و ارزیابی ملک، اجرت‌المثل دوره‌ای که ملک در تصرف مستاجر بوده را با توجه به موقعیت و شرایط ملک و مقایسه با املاک مشابه، مشخص نماید. در این شرایط مبلغ اجرت‌المثل ممکن است از مبلغ اجاره کمتر و یا بیشتر باشد.

شرایط مطالبه اجرت المثل زمان تصرف مستاجر

برای اینکه بتوان اجرت المثل زمان تصرف مستاجر را مطالبه نمود، نیاز به وجود شرایط ذیل می باشد:

• مالکیت رسمی خواهان به عنوان مؤجر
• انقضای مدت قرارداد اجاره
• احراز تصرف مستاجر پس از پایان مدت اجاره و عدم تخلیه ملک
• عدم تمدید قرارداد اجاره
• واریز ودیعه توسط موجر به حساب سپرده دادگستری
• عدم پیش بینی خسارت وجه التزام قراردادی

با توجه به اینکه این دعوا مستلزم پرداخت هزینه دادرسی می باشد و عدم دقت به نکات حقوقی در طرح دعوا منجر به عدم موفقیت و از دست رفتن وقت و هزینه می گردد، لذا بهتر است قبل از هر گونه اقدامی با وکیل متخصص و با تجربه در این زمینه مشورت های لازم را داشته باشید.

اجرت المثل ایام تصرف ملک موروثی

در صورتی که یکی از ورثه ملک موروثی را تصرف و از آن استفاده نماید، با توجه به اینکه تصرف شریک در مال الشرکه بدون اذن شرکای دیگر جایز نبوده و در حکم غصب می باشد، هر شریکی می تواند به نسبت سهم خود از متصرف مطالبه اجرت المثل نماید.

تفاوت اجرت المثل و اجرت المسمی

اجرت المسمی مبلغ معینی است که در قرارداد مشخص شده است و مستاجر یا متصرف باید آن را در موعد مقرر پرداخت نماید. اما اجرت المثل زمانی است که قراردادی در میان نباشد ولی از ملک یا مال دیگری استفاده شود.

رای وحدت رویه اجرت المثل ایام تصرف

در رای وحدت رویه شماره ۶۸۱ – ۱۳۸۴/۰۷/۲۶ هیات عمومی دیوان عالی کشور مبدا محاسبه اجرت المثل ایام تصرف اراضی ملی را از تاریخ تشخیص وزارت جهاد کشاورزی و قطعیت آن تعیین نموده است.

به موجب ماده یکم تصویب‌ نامه قانون ملی شدن جنگلهای کشور مصوب ۱۳۴۱، عرصه و اعیانی کلیه جنگلها و مراتع، بیشه ‌های طبیعی و اراضی جنگلی کشور جزء اموال عمومی محسوب و متعلق به دولت است ولو اینکه قبل از این تاریخ افراد آن را متصرف شده و سند مالکیت گرفته باشند و مطابق ماده ۲ قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور مصوب ۱۳۷۱/۰۷/۲۸ تشخیص منابع ملی و مستثنیات ماده ۲ قانون ملی شدن جنگلها و مراتع با رعایت تعاریف مذکور در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع با وزارت جهاد سازندگی است و به صرف تشخیص وزارت مذکور و قطعیت آن، در مالکیت دولت قرار می‌گیرد و درخصوص مورد، عدم صدور سند مالکیت به نام دولت جمهوری اسلامی ایران، نافی مالکیت دولت نسبت به منابع ملی شده که به ترتیب مقرر در ماده مرقوم احراز شده و قطعیت یافته باشد نخواهدبود. بنا به مراتب رای شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان که بااین نظر انطباق دارد به نظر اکثریت اعضاء هیات عمومی دیوان عالی کشور صحیح و قانونی تشخیص می‌شود.

دادگاه صالح رسیدگی به مطالبه اجرت المثل زمان تصرف

دعوای مطالبه اجرت المثل دعوایی مالی بوده و با توجه به اینکه در زمان ارائه دادخواست مبلغ آن مشخص نیست، می توان آن را مقوم نمود. اگر این دعوا به مبلغ تا یک میلیارد ریال مقوم شود، در صلاحیت دادگاه صلح می باشد و چنانچه بیش از این مبلغ مقوم شود در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی می باشد.

در این مقاله نکات مهم و نحوه طرح دعوای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف را برای شما عزیزان ارائه نمودیم اما با توجه به اینکه هر دعوایی نیازمند مشاوره به وکیل متخصص در آن حوزه می باشد، یهتر است قبل از طرح دعوا با وکیل متخصص و باتجربه مشورت های لازم را داشته باشید. ما در دفتر حقوقی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای متخصص و با بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت در این حوزه آماده ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش می باشیم. جهت بهره مندی از این خدمات می توانید از طریق شماره های مندرج در وب سایت با ما در تماس باشید.