یکی از موضوعات مهم پیش از انعقاد قرارداد وکالت، نحوه محاسبه حق الوکاله و هزینه دادرسی است که در وهله اول مبلغ حق الوکاله و نحوه پرداخت به صورت توافق بین وکیل و موکل تعیین می شود و در قرارداد حق الوکاله درج می گردد. در صورتی که طرفین، قرارداد مکتوبی نداشته باشند و توافقی نیز صورت نگرفته باشد، بر اساس آییننامه تعرفه حقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری (مصوب ۱۳۹۹) تعیین می شود.
تعیین حق الوکاله وکیل با توجه به موضوع پرونده و مرحله ای که وکیل وارد دعوا می شود و پیچیدگی پرونده، صورت می گیرد و این مبلغ در پرونده های مختلف، تفاوت دارد که در این مقاله تعرفه حق الوکاله در سال 1405 را در انواع دعاوی توضیح خواهیم داد. با ما همراه باشید تا اطلاعات کافی در این زمینه را کسب نمائید.
برای مشاوره انواع دعاوی حقوقی و کیفری و درخواست وکیل متخصص به صورت ( تلفنی، آنلاین،حضوری ) از طریق واتساپ یا تماس تلفنی با شمارههای زیر با ما در ارتباط باشید.
- دریافت مشاوره سریع
منظور از حق الوکاله وکیل چیست؟
حق الوکاله وکیل، مبلغی است که وکیل از موکل خود بابت دانش، تخصص، زمان صرف مطالعه پرونده و حضورش در جلسات دادگاه دریافت میکند. این مبلغ بسته به نوع دعوی، تجربه و تخصص وکیل، محلی که پرونده در آن مطرح شده و عوامل دیگر متغیر است. این مبلغ به صورت توافقی تعیین می شود مگر اینکه توافقی صورت نگرفته باشد، که در آن حالت باید به آئین نامه تعرفه حق الوکاله، حق المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مراجعه نمود.
جدول تعرفه حق الوکاله ۱۴۰۵
عوامل مؤثر بر تعرفه حق الوکاله وکیل
در خصوص عوامل موثر بر تعیین حقالوکاله، باید میان تعرفه قانونی و ارزش واقعی خدمات حقوقی تفکیک قائل شد. اگرچه آییننامه تعرفه مصوب ۱۳۹۹ حداقل و حداکثر مبالغ را مشخص کرده است، اما در ماده 19 لایحه قانونی استقلال کانون وکلای داگستری مقرر گردیده، اولویت در تعیین حق الوکاله، قرارداد و توافق طرفین می باشد.
در انعقاد قرارداد خصوصی نیز (موضوع ماده ۱۹ لایحه قانونی استقلال)، عوامل متعددی بر تراضی طرفین حاکم است که به شرح ذیل توضیح خواهیم داد:
- نوع دعوا: تعرفه حق الوکاله وکیل برای دعاوی مختلف متفاوت است. به عنوان مثال، دعاوی کیفری، حقوقی، خانوادگی و تجاری هر کدام تعرفه های خاص خود را دارند.
- تجربه و تخصص وکیل: وکیلی که دارای تخصص در یک حوزه است، یا سابقه سال ها وکالت در پرونده های مشابه را دارد، به دلیل کاهش ریسک شکست و تسلط بر قوانین و آرای وحدت رویه و رویه های قضایی، حقالوکاله بیشتری مطالبه میکند. برای مثال وکیل متخصص شهرداری تعرفه بالاتری نسبت به وکلایی دارد که به صورت عمومی فعالیت می نمایند.
- محل فعالیت وکیل: تعرفههای حق الوکاله وکلا در شهرهای بزرگ و مناطق مختلف کشور متفاوت است. شهرهای بزرگ معمولاً تعرفه های بالاتری دارند.
- میزان پیچیدگی و زمان بر بودن پرونده: پرونده های پیچیده و زمان بر معمولاً حق الوکاله بیشتری نیاز دارند. برای مثال با توجه به پیچیدگی هایی که پرونده های ارزی دارد، حق الوکاله وکیل ارزی متفاوت از سایر وکلا است.
- محل طرح دعوا: دوری یا نزدیکی مرجع رسیدگی به محل اقامت وکیل، هزینه های سفر (موضوع ماده ۲۴ آییننامه) و وقت صرف شده در مسیر را تحتالشعاع قرار میدهد. وکالت در حوزه های قضایی دوردست به طور طبیعی مستلزم حقالوکاله بالاتری است.
- مرحله رسیدگی: مرحله رسیدگی که وکیل وارد می شود در تعیین حق الوکاله موثر است. مراحل دارسی عبارتند از:
-
- مرحله نخستین (بدوی).
- مرحله تجدیدنظرخواهی.
- مرحله اجرا (که طبق ماده ۲۳ آییننامه، حقالوکاله مرحله اجرا معادل نیمی از حقالوکاله مرحله دادرسی است).
- طرق فوقالعاده (اعاده دادرسی، اعتراض ثالث و فرجامخواهی در دیوان عالی کشور).
تعرفه حق الوکاله وکیل در دعاوی حقوقی
در دعاوی حقوقی، این تعرفه بسته به میزان خواسته پرونده متفاوت است. برای مثال:
حق الوکاله وکیل در دعاوی مالی
در دعاوی مالی مانند مطالبه ثمن معامله، تعرفه معمولاً به صورت درصدی از مبلغ خواسته تعیین میشود. این درصد ممکن است بین 3 تا 10 درصد متغیر باشد.
حق الوکاله وکیل در دعاوی غیرمالی
در دعاوی غیرمالی، تعرفه حق الوکاله معمولاً به صورت ثابت تعیین میشود. این مبلغ بسته به نوع دعوی و میزان پیچیدگی آن متفاوت است.
حق الوکاله وکیل دعاوی ملکی
هزینه وکیل ملکی، بر اساس نوع دعوا و مرحله ای که وکیل دعوا را بر عهده می گیرد تعیین می شود. البته در مقاله مجزایی در این خصوص توضیحات لازم داده شده است که جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به این مقاله مراجعه نمایید.
تعرفه حق الوکاله وکیل در دعاوی کیفری
در پرونده های کیفری، تعرفه حق الوکاله معمولاً به صورت ثابت تعیین میشود. این تعرفه بسته به نوع جرم، میزان پیچیدگی پرونده و مراحل مختلف دادرسی متفاوت است. برای مثال، حق الوکاله وکیل متخصص در امور کیفری، در جرایم سنگین مانند قتل، تجاوز یا کلاهبرداری معمولاً بیشتر از جرایم سبکتر مانند سرقت یا تخلفات رانندگی است.
برای مشاوره با وکیل کیفری متخصص در انواع پروندههای کیفری روی لینک کلیک کنید.
تعرفه حق الوکاله وکیل در پرونده های خانواده
دعاوی خانواده را می توان به دو دسته مالی و غیرمالی تقسیم نمود:
اگر دعوا مالی باشد، مانند مطالبه مهریه و نفقه، حق الوکاله مطابق دعاوی مالی که در آئین نامه تعرفه حق الوکاله مقرر گردیده تعیین می شود.
در دعاوی غیرمالی مانند طلاق، حضانت، اثبات نسب و غیره، تعرفه حق الوکاله معمولاً به صورت ثابت تعیین میشود. این تعرفه بسته به میزان پیچیدگی پرونده و مراحل مختلف دادرسی متفاوت است. برای مثال، در دعاوی طلاق توافقی، تعیین تعرفه معمولاً کمتر از دعاوی طلاق به درخواست یکی از طرفین است.
تعرفه حق الوکاله وکیل در دعاوی تجاری
در دعاوی تجاری در زمره پرونده هایی است که نیازمند وکیل متخصص در این زمینه می باشد. بنابراین تعرفه حق الوکاله وکیل شرکت های تجاری بالاتر از سایر وکلا است. تعرفه وکالت بسته به میزان خواسته پرونده و میزان پیچیدگی آن متفاوت است. برای مثال:
- دعاوی مالی: در دعاوی مالی تجاری مانند مطالبه وجه چک، علاوه بر اصل خواسته، خسارت تأخیر تأدیه (موضوع ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م) نقش حیاتی در تعیین حقالوکاله دارد. وکلای حرفه ای معمولاً در قرارداد خود، درصدی از اصل و خسارت تأخیر تأدیه وصول شده را به عنوان بخشی از حقالوکاله لحاظ میکنند.
- دعاوی غیرمالی: در دعاوی غیرمالی تجاری مانند ابطال صورت جلسات شرکت، تعرفه حق الوکاله معمولاً به صورت ثابت تعیین میشود.
تعرفه حق الوکاله وکیل در دعاوی بانکی
دعاوی بانکی یکی از پیچیده ترین و تخصصیترین حوزه های وکالت محسوب میشوند. در این دعاوی، طرف دعوای وکیل، بانک است که از تیم حقوقی مجرب و آیین نامه های داخلی خاص بهره میبرد. تعیین حقالوکاله در این پرونده ها با توجه به موضوع پرونده به شرح ذیل می باشد:
1. مبنای محاسبه در دعاوی «ابطال اجراییه» و «استرداد وجوه مازاد»
رایج ترین دعاوی بانکی، یا ابطال اجراییه ثبتی است و یا استرداد سود مازاد دریافت شده توسط بانک.
- از آنجا که این دعاوی مالی محسوب میشوند، حقالوکاله بر اساس نصاب پلکانی (۳ تا 10 درصد) ارزش اجراییه یا مبلغ مورد مطالبه محاسبه میشود.
- ارزش افزوده وکیل: در این پروندهها، وکیل با استناد به رأی وحدت رویه ۷۹۴ هیئت عمومی دیوان عالی کشور، مبالغ گزافی از سود های غیرقانونی را حذف میکند. لذا مرسوم است که حقالوکاله بر مبنای سود صرفهجویی شده برای موکل (مبلغی که از ذمه موکل ساقط شده) توافق شود.
2. دعاوی غیرمالی بانکی
برخی دعاوی بانکی در ظاهر غیرمالی هستند:
- الزام به فک رهن: اگرچه ممکن است طبق تعرفه، دعوایی غیرمالی تلقی شود، اما به دلیل آنکه منجر به آزاد سازی ملک موکل از رهن بانک میشود، وکلای متخصص حقالوکاله را بر اساس درصدی از ارزش ملک یا میزان تسهیلات تسویه شده تعیین میکنند.
- الزام به ارائه صورت حساب و ریز محاسبات: این دعاوی مقدمه دعاوی مالی هستند و معمولاً حق الوکاله به صورت مبلغ ثابت توافق می شود.
3.حقالوکاله در مرحله «اجرای ثبت»
بسیاری از پرونده های بانکی به جای دادگاه، در ادارات اجرای ثبت جریان دارند.
- مطابق آییننامه تعرفه، حقالوکاله در اقدامات اجرایی در ادارات ثبت، معادل نیمی از حقالوکاله مرحله نخستین است. با این حال، به دلیل مراحل خاص ثبتی، وکلا معمولاً مبالغ را به صورت توافقی و بر اساس حجم عملیات اجرایی (بازداشت ملک، مزایده و …) تعیین میکنند.
برای دریافت مشاوره با بهترین و مجربترین وکیل بانکی در تهران همین حالا فرم درخواست مشاوره زیر را تکمیل نموده و از خدمات مشاوره حقوقی رایگان اولیه بهرهمند شوید.
حق الوکاله وکیل در صورت صلح و سازش
در برخی اوقات پرونده ایی که مطرح می شود منجر به صلح و سازش و در نتیجه مختومه شدن آن می گردد. سوالی که بسیار مطرح می شود این است که حق الوکاله وکیل در صورت صلح و سازش چقدر است؟
در پاسخ به این سوال باید گفت چنانچه قراردادی بین وکیل و موکل تنظیم گردیده باشد و این موضوع در آن قرارداد پیش بینی شده باشد، طبق قرارداد باید عمل نمود. اما در صورت عدم تنظیم قرارداد، طبق آئین نامه تعرفه حق الوکاله در صورتی که دعوا پس از اقامه منجر به صلح و سازش در دادگاه یا خارج از دادگاه شود، به میزان کل حق الوکاله می باشد.
حق الوکاله در صورت شکست در پرونده
حق الوکاله در صورت شکست در پرونده نیز با توجه به توافقات وکیل و موکل تعیین می گردد. در اکثر اوقات وکلا در قراردادهای حق الوکاله نحوه پرداخت حق الوکاله را بر اساس پیشرفت پرونده تعیین می نمایند. بدین صورت که مبلغ حق الوکاله در سه مرحله پرداخت می شود. مبلغی بابت پیش پرداخت، مبلغی پس از صدور رای بدوی به نفع موکل و مبلغ نهایی پس از صدور رای قطعی به نفع موکل.
در چنین حالتی مابقی حق الوکاله در صورت شکست در پرونده پرداخت نمی گردد. اما در صورتی که قرارداد و توافقی در این خصوص وجود نداشته باشد، در صورت شکست در پرونده موکل باید تمامی حق الوکاله را پرداخت نماید.
فرمول محاسبه آنلاین حق الوکاله وکیل
فرمول محاسبه حق الوکاله وکیل بر اساس آئین نامه تعرفه حق الوکاله به شرح ذیل می باشد:
حقالوکاله بر اساس مراحل دادرسی (ماده ۲۵ آییننامه ) به ترتیب ذیل تقسیم میشود:
- مرحله نخستین (بدوی): ۶۰ درصد.
- مرحله تجدیدنظر: ۴۰ درصد.
- در صورت ارجاع به دیوان عالی کشور یا واخواهی، مانند مرحله تجدیدنظر 40 درصد می باشد.
محاسبه آنلاین تمبر مالیاتی وکلا
هر وکیلی پس از اخذ وکالت از موکل می بایست ابتدا نسبت به ابطال تمبر مالیاتی اقدام نموده و سپس در پرونده اعلام وکالت نماید. چنانچه وکیلی تمبر مالیاتی خود را پرداخت ننماید، وکالت ایشان مورد پذیرش در دادگاه نیست.
در نظام مالیاتی وکلای دادگستری، مبنای اصلی محاسبه تمبر مالیاتی، ماده ۱۰۳ قانون مالیات های مستقیم است. طبق این ماده، وکیل مکلف است در هر مورد که وکالت به وی تفویض میشود، معادل ۵ درصد حقالوکاله مقرر در تعرفه را بابت علیالحساب مالیاتی روی وکالت نامه ابطال نماید.
در ادامه، برای نحوه فرآیند محاسبه، یک مثال کاربردی در خصوص یک دعوای مالی در صلاحیت دادگاه صلح (با توجه به نصاب های جدید) ارائه میگردد:
دعوا با خواسته «مطالبه وجه» به مبلغ ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال مطرح شده است.
گام اول: محاسبه حقالوکاله طبق تعرفه (ماده ۹ آییننامه تعرفه ۱۳۹۹)
از آنجا که مبلغ خواسته تا ۵۰۰ میلیون ریال مشمول 8 درصد و مازاد آن تا ۲ میلیارد ریال مشمول 7 درصد است، محاسبه به شرح ذیل انجام میشود:
- حق الوکاله نسبت به 500 میلیون ریال= 000/000/40 ریال و نسبت به 000/000/300 ریال= 000/000/21 ریال که مجمع حق الوکاله در مرحله بدوی= 000/000/61 ریال
- وکیل موظف است 5 درصد از حقالوکاله مرحله مربوطه را به عنوان تمبر مالیاتی ابطال کند که 000/305 تومان می باشد.
حق الوکاله وکیل دارای پروانه تخصصی
وکلایی که دارای تخصص می باشند از نظر حق الوکاله با سایر وکلا متفاوت می باشند. در هر حرفه و شغلی افراد دارای تخصص، حق الزحمه بالاتری از سایرین دریافت می نمایند. با توجه به نیاز افراد جامعه به داشتن وکیل متخصص، کانون وکلای دادگستری مرکز اقدام به برگزاری دوره های تخصصی نمود که وکلای علاقه مند پس از گذراندن این دوره ها و قبولی در آزمون، پروانه تخصصی دریافت نموده اند. حال این وکلا به عنوان وکیل دارای تخصص شناخته می شوند.
حوزه های تخصصی شامل، حوزه بانکی، ثبتی، اراضی، شرکت ها و ورشکستگی و بیمه می باشد. بنابراین در صورتی که وکیل متخصص در این زمینه ها نیاز دارید باید بدانید حق الوکاله این دسته از وکلا ده درصد بیش از تعرفه حق الوکاله می باشد.
.
هزینه تنظیم دادخواست توسط وکیل
تنظیم دادخواست یکی از خدماتی است که ارائه می دهد. در بسیاری از مواقع، افراد توانایی اخذ وکیل را ندارند و از وکیل درخواست تنظیم دادخواست را می نمایند. هزینه تنظیم دادخواست بنا به موضوع پرونده و پیچیدگی آن متفاوت می باشد. در دعاوی تخصصی قطعا هزینه تنظیم دادخواست با دعاوی غیر تخصصی متفاوت است.
برای مثال هزینه تنظیم دادخواست دعاوی بانکی با هزینه دادخواست دعاوی خانوادگی فرق دارد. بنابراین بهتر است در ابتدا از هزینه های مزبور اطلاع حاصل نمائید و سپس درخواست خود را از وکیل بنمائید.
در صورتی که توافقی وجود نداشته باشد هزینه تنظیم دادخواست بر اساس آئین نامه حداکثر پنجاه میلیون ریال می باشد.
هزینه وکیل به عهده کیست؟
هزینه وکیل بر عهده کسی است که اقدام به اعطای وکالت می نماید. حال این شخص می تواند خواهان یا خوانده پرونده باشد. در صورتی که موکل در پرونده به عنوان خواهان باشد، می توان در دادخواست تقاضای صدور حکم بر پرداخت خسارات دادرسی من جمله حق الوکاله وکیل را نمود. چنانچه رای بر محکومیت خوانده صادر شود، ایشان علاوه بر پرداخت محکوم به ، محکوم به پرداخت هزینه وکیل نیز می شود.
در حالتی که شخصی اقدام به طرح دعوای واهی می نماید و خوانده برای دفاع از خود ناچار به اخذ می شود، می تواند هزینه های مربوط به وکیل و کارشناسی و یا سایر هزینه های انجام شده را از خواهان مطالبه نماید.
نحوه پرداخت حق الوکاله وکیل
نحوه پرداخت حق الوکاله وکیل بر اساس توافق طرفین مشخص می گردد. در صورتی که توافق و قراردادی در این خصوص وجود نداشته باشد، شصت درصد حق الوکاله در مرحله بدوی و چهل درصد در مرحله تجدیدنظر پرداخت می شود.
به طور معمول وکلا اینگونه قرارداد منعقد می نمایند که بخشی از مبلغ کل حق الوکاله هنگام تنظیم قرارداد وکالت پرداخت می شود و بخشی پس از صدور رای بدوی به نفع موکل و مابقی پس از صدور رای قطعی به نفع موکل پرداخت می گردد. اینگونه افراد در صورت عدم حصول موفقیت در پرونده کمتر متضرر می شوند. بنابراین بهتر هست قبل از اعطای وکالت از شرایط پرداخت حق الوکاله اطمینان حاصل نمائید.
سخن پایانی
در پایان تعرفه حق الوکاله وکیل با توجه موضوع دعوی، تجربه و تخصص وکیل، محل طرح دعوا و میزان پیچیدگی پرونده متفاوت است. آگاهی از این تعرفه ها میتواند به موکلان کمک کند تا بهتر تصمیمگیری کنند و از خدمات حقوقی بهینهتری بهره مند شوند. برای کسب اطلاعات دقیقتر، مشورت با وکلای معتبر توصیه میشود.
سوالات متداول









