طرح صنعتی چیست ؟

ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386، طرح صنعتی را اینگونه تعریف می کند: از نظر این قانون‌، هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه‌بعدی باخطوط‌، رنگها و یا بدون آن‌، به‌گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی است‌. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی‌باشد.

طرح صنعتی
طرح صنعتی

 مفهوم طرح صنعتی

طرح صنعتی مربوط به ویژگی های ظاهری یک محصول است که از طریق ایجاد جاذبه های بصری، باعث جلب نظر مشتریان به یک محصول خاص از میان محصولات مشابه می شود. به عبارت دیگر طرح صنعتی، نقوش، تزئینات و طراحی های به کار رفته در ساخت یک کالا می باشد که به واسطه یک فرآیند صنعتی به وجود آمده و از این طریق موجب زیباتر شدن کالای ساخته شده می شود.

مشخصه های طرح صنعتی

طرح صنعتی باید به وسیله قوه بینایی قابل درک وفهم باشد، به این معنی که مصرف کننده بتواند آن را ببیند و همچنین باید منحصر به فرد باشد. وجود تفاوت و تمایز با سایر طرح های صنعتی که نهایتا منجر به ایجاد جذابیت در نگاه مخاطب می شود یکی از عناصر مهم طرح های صنعتی است.

طرح های صنعتی صرفا به ظاهر کالا مربوط می شوند که در نگاه اول قابل رویت و تشخیص می باشد. لازم به تذکر است که طرح صنعتی باید موجب تمایز کالاهای مشابه از یکدیگر باشد و لزوما به معنای زیباتر شدن کالا نمی باشد. همچنین طرح صنعتی مختص به کالاهای صنعتی نبوده و حتی در صنایع دستی نیز قابل تصور می باشد.

طرح صنعتی باید قابلیت تکثیر و تولید در حجم بالا را داشته باشد، با توجه به این مولفه نقاشی ها یا طرح هایی که صرفا واجد جنبه هنری می باشند و فقط یکبار تولید می شوند از شمول مقررات مربوط به طرح های صنعتی خارج می شوند.

ضرورت حمایت از طرح صنعتی

همانطور که توضیح آن گذشت یکی از ویژگی های اصلی طرح های صنعتی، ایجاد ظاهر خاص و متمایز نسبت به سایر محصولات مشابه می باشد؛ بنابراین حمایت قانون گذار از طرح صنعتی مانع کپی برداری سایر اشخاص از طرح صنعتی متعلق به غیر می باشد و در واقع خلاقیت طراح را مورد حمایت قرار می دهد. این امر منافعی نیز برای مردم دارد و باعث می شود هر شخصی نتواند از طرح مورد استقبال مردم کپی برداری نماید.

تفاوت طرح صنعتی با اختراع

اختراع نتیجه فکر افراد است که برای اولین بار فرآیند یا فرآورده های خاصی را ارائه می کند و مشکلی را در یک حرفه، فن، فناوری، صنعت و مانند آن ها حل می نماید . در حالیکه طرح صنعتی مربوط به ویژگی های ظاهری کالا بوده و ارتباطی به عملکرد کالا ندارد.

تفاوت طرح صنعتی با علائم تجاری

علامت تجاری هر نشان قابل رویتی است که باعث تمایز و شناسایی کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی از یکدیگر شود و با طرح صنعتی از جهات مختلف مانند نحوه ثبت و مدت زمان حمایت متفاوت است.

تفاوت طرح صنعتی و اسرار تجاری

اسرار تجاری الکترونیکی، داده پیامی است که شامل اطلاعات، فرمول ها، الگوها، نرم افزارها، ابزارها و روش ، تکنیک و فرآیندها، تالیفات منتشر نشده، روش انجام تجارت و داد و ستد، فنون، نقشه ها، اطلاعات مالی، فهرست مشتریان، طرح های تجاری و امثال این ها است که به طور مستقل دارای ارزش اقتصادی بوده و در دسترس عموم قرار ندارند .

تفاوت طرح صنعتی و اسرار تجاری در ماهیت، شرایط و نحوه حمایت از آن ها آشکار می شود، البته لازم به ذکر است، طرح های صنعتی تا قبل از افشاء و علنی شدن در قالب اسناد تجاری می تواند قرار گیرد.

تفاوت طرح صنعتی و نمونه اشیاء مفید

نمونه اشیاء مفید یا مصرفی ، اختراعاتی است که در زمینه مکانیکی ابداع می گردد، در نمونه اشیاء مصرفی زیبایی ظاهری مطرح نمی باشد درحالی که در طرح صنعتی زیبایی و چشم گیر شدن طرح به منظور جلب مشتریان در بازار دارای اهمیت می باشد .

تفاوت طرح صنعتی و مدل صنعتی

مدل صنعتی از مصادیق طرح صنعتی می باشد، در واقع طرح صنعتی شکل سه بعدی اشکال است که سبب تمایز فرآورده یا محصول معین با سایر اشیاء می گردد .

انواع طرح صنعتی

حمایت از سازو کارهای طراح های صنعتی نیازمند شناخت انواع طرح های صنعتی می باشد، طرح های صنعتی به صورت کلی به دو دسنه طرح های کاربردی و ترسیمی تقسیم می گردد .

در ذیل انواع طرح صنعتی را مورد بررسی قرار می دهیم :

الف- طرح ترسیمی

در طرح های ترسیمی، طراح پیش از ترسیم طرح خود، اصول و قواعد خاصی را مد نظر ندارد و احساسات خود را فی البداهه بر روی کاغذ پیاده می کند، برای مثال، طراح احساسات خود را در خصوص طبیعت یا انسان را با آثار گرافیکی، عکس، مجسمه، طرح های معماری، نشان می دهد .

ب- طرح کاربردی

در طرح های کاربردی، طراح پیش از ترسیم طرح خود اصول و قواعد خاصی را تعیین کرده و بر پایه آن نسبت به طراحی طرح اقدام می نماید، ایجاد جنبه کاربردی، هدف اصلی طرح می باشد .

ج- طرح صنعتی

ازجمله مصادیق طرح های کاربردی، طرح های صنعتی می باشد که سبب تغییر شکل یک کالا یا محصول می شود .

د- طرح تزئینی

یکی از مصادیق طرح های صنعتی، طرح تزئینی می باشد که مشتمل بر ویژگی های مربوط به شکل، ساختار، نقوش و تزئینات به کار رفته در یک کالا می باشد و منحصر به ابعاد بیرونی کالا می باشد .

 

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 0 امتیاز: 0)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست