یکی از موضوعات مهم در مورد زنانی که به دنبال گرفتن حق و حقوق مالیشان از جمله مهریه خود هستند، بحث اجرای حکم مهریه می‌باشد. برای اینکه یک خانم بتواند به سرعت به خواسته ی خود برسد و در عین حال حقوقش هم محفوظ بماند، باید از روش‌های قانونی اجرای مهریه در اجرای احکام مطلع باشد. از طرفی باید به سرعت اقدام کند تا قبل از توقیف اموال همسرش، حقش پایمال نشود.
به همین خاطر در بحث اجرا هم باید نکاتی را رعایت کند و بداند که چه اموالی از مرد قابل توقیف هستند و لیست این اموال را در کجا باید ارائه دهد. طبق قانون، حکم مهریه فقط زمانی اجرا می‌شود که به شخص شوهر ابلاغ شده باشد و ضمناً خانم هم تقاضای اجرائیه حکم مهریه را داده باشد.
در این مقاله نحوه تقاضای صدور اجرائیه از دادگاه، بحث تامین خواسته و توقیف اموال برای مهریه بررسی می‌شود تا زنان بتوانند سریع تر و به طریق قانونی به حقوق مالی خود از جمله مهریه دسترسی پیدا کنند.
صدور اجراییه مهریه و مراحل درخواست آن
مطابق قانون اجرای احکام مدنی هیچ حکمی از احکام دادگستری به موقع اجرا گذاشته نمی‌شود مگر اینکه قطعی شده یا قرار اجرای موقت آن در مواردی که قانون تعیین می‌کند صادر شده باشد.
اجرای احکام دادگاه‌ها قانوناً زمانی است که به محکوم علیه یا وکیل یا قائم مقام قانونی او ابلاغ شده و محکوم له یا نماینده و یا قائم مقام قانونی او کتبا آن را از دادگاه تقاضا نماید.
بنابراین، بعد از اینکه حکم مهریه قطعی شد و سپس این حکم به مرد ابلاغ شد، برای اجرای آن ابتدا نیاز است که محکوم له یعنی زن یا نماینده قانونی او از دادگاه درخواست صدور اجرائیه کند تا رای مهریه اجرا شود.
زن با تنظیم لایحه از دادگاه صادرکننده رای بدوی، این موارد را درخواست می‌کند؛ سپس مطابق با ماده 4 قانون اجرای احکام مدنی، اجرای حکم مهریه با صدور اجرائیه در خصوص دعوای مهریه صورت می‌پذیرد.
درخواست اجراییه مهریه
برای به اجرا گذاشتن مهریه می‌توان به دو روش، مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت و دادگاه اقدام کرد که هر کدام مراحل مختلفی دارد:
تقاضای صدور اجرائیه مهریه از دادگاه
در این مورد زن با مراجعه به دفتر خدمات قضایی دادخواست مطالبه مهریه می‌دهد و سه و نیم درصد هزینه مهریه را به عنوان هزینه دادرسی پرداخت می‌کند و اگر توان پرداخت این هزینه را نداشت دادخواست اعسار از هزینه دادرسی را مطرح می‌کند. بعد از تعیین تکلیف راجع به هزینه دادرسی و بعد از اینکه حکم دادگاه راجع به مهریه قطعی شد، زن از دادگاه صادرکننده حکم اولیه درخواست تنظیم و صدور برگ اجرائیه و عملیات اجرایی را می نماید.
حتی اگر رای مهریه در دادگاه تجدیدنظر قطعی شده باشد، زن باید تقاضای اجرائیه حکم مهریه اش را به دادگاه بدوی بدهد. بعد از گرفتن دستور دادگاه و ثبت لایحه مدیر دفتر دادگاه، اجرائیه مهریه صادر می‌شود.
درخواست اجراییه مهریه از اداره ثبت
در صورتیکه مهریه زن عندالمطالبه باشد او می تواند به دفترخانه محل وقوع عقد ازدواج که سند ازدواجشان را تنظیم کرده، مراجعه کند و صدور اجرائیه مهریه خود را از سردفتر تقاضا کند.
سردفتر برگ اجرائیه را صادر و پرونده را به اداره ثبت ارسال می کند. پس از ارسال پرونده به اداره ثبت، زن اموال همسرش را به اجرای ثبت معرفی و تقاضای توقیف این اموال را می‌نماید. این مراحل به مرد ابلاغ می‌شود و او طی 10 روز فرصت دارد که نسبت به پرداخت مهریه اقدام نماید. در غیر اینصورت اموالی که توقیف شده توسط کارشناس قیمت گذاری شده و به مزایده خواهد رسید.
مهلت پرداخت پس از ابلاغ اجراییه مهریه
مطابق قانون زمانی که حکم قطعی مهریه صادر شد و اجرائیه به محکوم علیه یعنی به مرد ابلاغ شد، از زمان ابلاغ او 10 روز فرصت دارد که یا همان لحظه بدهی مهریه را به زن پرداخت کند یا ترتیبی برای پرداخت مهریه به زن بدهد.
مثلاً چکی معادل مبلغ مهریه به زن بدهد یا اگر پول نقد ندارد دارایی و اموال خود را مانند ماشین، زمین، موجودی بانکی خود را به واحد اجرای احکام معرفی کند تا اجرای احکام از طریق این اموال مهریه زن را پرداخت کند. اگر هم اصلا قادر به اجرای حکم اجرائیه مهریه نیست، 10 روزمهلت دارد که به اجرای احکام مراجعه کند و لیست دقیق تمام اموال و دارایی های خود را معرفی نماید.
بنابراین در صورت عدم معرفی اموال خود به منظور فرار از دین یا اظهار خلاف واقع در تسلیم صورت دارایی ها مستوجب مسئولیت کیفری برای محکوم علیه و تعقیب جزائی وی بنا به درخواست شاکی و سبب حبس از شصت و یک روز تا شش ماه برای وی خواهد بود.
اعسار از اجرائیه مهریه
در صورتیکه زوج بعد از ابلاغ اجرائیه مهریه، توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد و به اصطلاح حقوقی معسر باشد، می تواند دادخواست اعسار خود را به مرجع قضایی صالح تقدیم نماید.
در صورتیکه اجرائیه مهریه را اداره ثبت صادر نموده باشد، مرد باید دادخواست اعسار خود از پرداخت مهریه و هم چنین تقسیط مهریه را به دادگاهی که در حوزه اداره ثبت صادرکننده ی دستور اجرا می‌باشد تقدیم نماید تا این دادگاه حکم اعسار را صادر نماید و برای اجرا مجددا به اداره ثبت فرستاده شود.
لازم به ذکر است که در غالب موارد ممکن است پس از تقسیط مهریه، مرد به علت شرایط سخت اقتصادی امکان پرداخت مهریه با اقساط تعیین شده را نداشته باشد و جهت کاهش مبلغ اقساط تقاضای تعدیل اقساط مهریه را از دادگاه نماید.
اجرای احکام مدنی مهریه
اجرائیه به وسیله قسمت اجرای دادگاهی که آن را صادر کرده به موقع اجرا گذاشته می‌شود. مدیر اجرا موظف است برای اجرای حکم پرونده‌ای تشکیل و برگ اجرائیه و کلیه اوراق اجرائیه و نام مامور اجرا را در ذیل اجرائیه نوشته و عملیات اجرایی را به عهده او می‌گذارد.
پس از ابلاغ اجرائیه به محکوم علیه (مرد)، نسخه ابلاغ شده به محکوم علیه به همراه نامه‌ای از سوی مدیر دفتر همان شعبه بنا به تقاضای محکوم له (زن) جهت اجرای حکم به اجرای دادگاه خانواده ارسال می‌شود.
سخن پایانی
برای اجرای حکم مهریه میبایست مراحل قانونی صدور اجرائیه و معرفی اموال را پشت سر گذاشت که با توجه به مرجع ثبتی یا قضایی روال متفاوتی خواهد داشت. با توجه به اینکه اقدام به موقع در دعاوی مهریه می‌تواند از پایمال شدن حقوق هر یک از زوجین خودداری نماید پیشنهاد می‌شود با وکلا و مشاورین حقوقی متخصص در دعاوی خانواده در مجموعه حقوقی دادپویان حامی مشاوره نمائید و ازخدمات حقوقی ما بهره مند شوید.