زوال حق اختراع

هر اختراعی برای مدت مشخصی تحت حمایت قانون قرار می گیرد مدت این حمایت از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. در کشور ما معمولا این حمایت ۲۰ ساله است که پس از اتمام این مدت حق اعطایی به فرد زائل می گردد. اما گاهی قبل از اتمام این مدت بنا به دلایل دیگری حق اختراع از بین می رود که قصد بررسی موارد این چنینی را با نظر وکلای رسمی دادگستری و حقوقدانان صاحب تجربه در این زمینه داریم :

یکی از مصادیق زوال حق اختراع ، اعراض است ، اعراض در لغت به معنای روی برگرداندن و دست کشیدن از چیزی است.

ادامه مطلب را از لسان وکیل پایه یک دادگستری بیان می داریم : گاها اتفاق می افتد که صاحب گواهینامه حق اختراع پس از اینکه برایش محرز می شودکه نمی تواند از منافع اختراع خود استفاده کند ، قبل از اتمام مدت حمایت قانون از حقی که دارد اعراض می کند .البته لازم به ذکر است که اعراض در صورتی کاربرد دارد که اختراع به ثبت رسیده باشد. و اگر ثبت نشده باشد چنین امری ممکن نیست و اگر متقاضی در مرحله ثبت اظهارنامه باشد ، اعراض خالی از وجه قانونی است و تنها متقاضی می تواند اظهارنامه را استرداد کند.

دانستن این نکته هم خالی از لطف نیست که بدانید اعراض می تواند نسبت به کل مال و گاهی جزئی از مال باشد.

وکیل پایه یک دادگستری در ادامه اظهاراتش خاطر نشان می کند : گاهی حق اختراع به صورت اداری و غیر اداری به دیگری واگذار شده است. که در این صورت اعراض صاحب گواهینامه بر ضرر دارنده لیسانس و مجوز بهره برداری است. به همین دلیل در چنین مواردی دارنده گواهینامه اجازه اعراض را ندارد مگر اینکه از منتفع کسب اجازه کند ، بدین صورت که مراتب اعراض را به صورت کتبی همراه با رضایت ذی النفع اعلام کند.

بیشتر بخوانید :  مزایای ثبت اختراع

زوال حق اختراع

اما در صورتی که دارنده گواهینامه قصد اعراض داشته باشد  و با توجه به اوضاع و احوال اعراض او توجیه دستی داشته باشد اما ذی النفع رضایت ندهد ، اداره مالکیت صنعتی می تواند اعراض او را بپذیرد . اما برای عدم تضرر ذی النفع راه دیگری پیش روی او قرار دهد.و آن این است که ذی النفع می تواند هزینه سالانه ای را که مخترع باید پرداخت را تقبل کند تا از زائل شدن گواهینامه حق اختراع جلوگیری کند. وکیل پایه یک دادگستری به بیانات خود اضافه می کند : اعراض از ورقه اختراع با اعراض از اموال حقوق مدنی متفاوت است. چرا که در اعراض در حقوق مدنی اگر فردی از این حقوق اعراض کند ، دیگری می تواند آن را مورد استفاده قرار دهد اما در اعراض از ورقه اختراع ، وقتی مخترع از حق مزبور امتناع کند دیگری نمی تواند نسبت به مالکیت این حق اقدامی انجام دهد.

و اما اعراض نیز همچون سایر دعاوی برای طرح شدن نیاز به اسناد و مدارکی برای ارائه دارد که این اسناد و مدارک در ماده ۵۵ آئین نامه فوق الذکر عنوان شده است :

مالک اختراع می تواند با تسلیم درخواست کتبی به مرجع ثبت از حقوق خود نسبت به اختراع ثبت شده معتبر اعراض حاصل نماید .مدارک ذیل باید به درخواست اعراض منضم گردد :

۱)اقرارنامه رسمی مبنی بر اعراض که به امضای مالک اختراع رسیده است.

۲)اصل گواهی نامه ثبت شده

۳)مدارک نمایندگی قانونی ، در صورت وجود

۴)رسید مربوط به حق ثبت تغییرات .

مدارک فوق ، اسنادی است که دارنده حق اختراع باید ضمیمه درخواست کتبی خود به مرجع ثبت تقدیم کند.

وکیل پایه یک دادگستری تاکید می کند که اعراض از گواهینامه  ثبت اختراع به موجب سند رسمی به عمل می آید .و دفتر خانه اسناد رسمی هم قبل از تنظیم چنین سندی نسبت به آخرین وضعیت اظهارنامه مورد نظر از لحاظ تمدید ، تغییر ، انتقال ، صدور اجازه بهره برداری و … از مرجع ثبت باید استعلام نماید. پاسخ استعلام مذکور مستلزم پرداخت هزینه مقرر در جدول  هزینه ها است که با توجه به آن برای اشخاص حقیقی و حقوقی هم متفاوت است .

بیشتر بخوانید :  دعوای ابطال اظهارنامه و گواهی نامه ثبت اختراع

ـ از دیگر مواردی که باعث زوال حق اختراع می شود عدم پرداخت هزینه سالانه است .

صاحب ورقه اختراع برای تمدید حق خود هرساله باید هزینه پیش بینی شده ای را تقبل کند که در غیر اینصورت ورقه اختراع وی از اعتبار می افت.

همین مورد را در ماده ۱۶ ائین نامه ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری بیان شده است.

«… اعتبار گواهی نامه اختراع بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. برای حفظ اعتبار گواهی نامه باید هزینه ای سالانه ظرف ۲ ماه قبل از انقضای یک سال از تاریخ اظهارنامه و هرسال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهینامه ، طبق جدول هزینه ها تادیه گردد و الا ثبت اختراع از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

اگر مالک اختراع یا نماینده قانونی وی تا ۶ ماه پس از انقضای موعد ، علاوه بر هزینه سالانه جریمه ای معادل نصف هزینه سالانه را پرداخت نماید ثبت اختراع به اعتبار خود باقی خواهد ماند. »

ـ انقضای مدت اعتبار ورقه اختراع هم باعث زوال حق اختراع می شود چرا که قانون برای مدت مشخصی از این حق اختراع حمایت می کند که البته مدت این حایت از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. .مدت حمایت قانون از حق اختراع در ایران معمولا ۲۰ سال است و پس از این مدت دیگر صاحب حق اختراع نمی تواند عموم را از اقداماتی همچون تکثیر ، استعمال ، واردات و … منع کند.

و اما از دیگر گزینه هایی که می توان در جهت زوال حق اختراع به آن تمسک جست ابطال ورقه اختراع است.

گاهی گواهینامه اختراعی که صادر می شود فاقد شرایط لازم است که در این صورت هر ذی النفعی می تواند ابطال گواهینامه مزبور را از دادگاه بخواهد. البته مستلزم این است که ذی النفع شروطی را ثابت کند تا بتواند از این حق استفاده کند . این شروط در ماده ۱۸ آئین نامه مذکور بیان شده است از جمله شرایطی که ذی النفع باید اثبات کند این است که بتواند واجد شرایط  نبودن اختراع مواد ۱،۲،۴ را به اثبات برساند چرا که اگر از تعاریفی که قانون گذار برای اختراع کرده است خارج باشد ثبت آن اختراع فاقد وجاهت قانونی است.

بیشتر بخوانید :  تامین دلیل در دعوای حق ثبت اختراع

و یا اینکه اثبات کند فردی که خود را مالک اختراع ، یا قائم مقام یا نماینده او معرفی کرده است نیست.

در چنین صورتی ذی النفع می تواند دادخواست ابطال حق  اختراع را همراه با مدارک مورد نیاز به دادگاه صالح تسلیم کند .و در جهت احقاق حق خود گام بردارد. و هرگاه نظر دادگاه هم با ابطال گواهینامه موافق باشد از تاریخ ثبت ان را باطل اعلام می کند و رای نهایی دادگاه هم باید به مرجع ثبت ابلاغ گردد .و مرجع ثبت هم موظف است آن را ثبت و به هزینه محکوم له ، اگهی ان را در روزنامه رسمی منتشر کند.

مفاد آگهی شامل عنوان اختراع و خلاصه ای از رای می باشد.

در این مقاله سعی بر این داشتیم تا شما دوستداران همیشگی را با موارد زوال حق اختراع آشنا کنیم . بررسی هرکدام از مصادیق زمان طولانی را می طلبند اما در حد توان تلاش کردیم تا مطالب را به زبانی ساده برای شما عزیزان شرح دهیم. اما لازم به ذکر است که جهت اقدام برای هرکدام از موارد زوال حق اختراع مراتب و تشریفاتی لازم ست که بهتر است با مشورت و همکاری وکلا و مشاوران حقوقی در این جهت اقدامی صورت بگیرد.

گروه وکلای دادپویان حامی با دارا بودن کادری متخصص و متبحر در زمینه های مختلف حقوقی ، کیفری ، بین المللی و … در پاسخ گویی به شما عزیزان آماده به خدمت است …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست