ایراد امر مطروحه

وکالت در دادگاههای حقوقی
ایراد امر مطروحه

شرح موضوع

زمانی که دعوایی علیه شخصی مطرح می شود به موجب ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی خوانده می تواند ضمن پاسخ در ماهیت دعوا، در موارد مندرج در ماده مذکور ایراد نماید. یکی از موارد مذکور بحث ایراد امر مطروحه می باشد. به موجب بند 2 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی اگر «دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل دارد» خوانده می تواند تا پایان جلسه اول دادرسی ایراد و اعتراض خود را بیان نماید.

در واقع ایراد امر مطروحه بدین معنا است که خوانده مدعی می شود همین دعوایی که در حال رسیدگی است و یا دعوایی مرتبط با این موضوع ،هم اکنون در همان شعبه و یا دادگاه دیگری در حال رسیدگی می باشد.

با توجه به موارد فوق لازم است سوالاتی که در راستای ایراد امر مطروحه در ذهن افراد ایجاد می شود پاسخ بدهیم. این که ایراد امر مطروحه چیست؟ یا پرونده مطروحه یعنی چه؟ از جمله این سوالات هستند. همچنین تصمیم گیری مراجع قضایی درخصوص این ایراد مسائلی هستند که در مقاله حاضر به آن ها خواهیم پرداخت.

ایراد امر مطروحه چیست و در چه مواقعی مطرح میگردد؟

ایراد در لغت به معنای انتقاد، اعتراض، بهانه جویی، عیب جویی کردن آمده است و معنای حقوقی آن هم از معنای لغوی آن اصلا دور نیست .زمانی که یک دعوا در دادگاه مطرح میشود. خوانده دعوا (فردی که بر علیه او اقامه دعوا شده است) میتواند  نسبت به برخی موضوعات در دعوا ایراد مطرح کند یا به بیان ساده تر اعتراض کند.

ایراد امر مطروحه در مواقعی رخ میدهد که دعوایی در دادگاه مطرح میگردد. خوانده به دعوای مزبور ایراد می نماید که دعوای مطروحه که خوانده به سبب آن به محکمه فرا خوانده شده است با دعوای دیگری که در حال رسیدگی در مرجع دیگر یا در همان مرجع است دارای یک موضوع است. و یا اینکه ادعا نماید که دعوای مطروحه با دعوای دیگری که در حال رسیدگی است ،مرتبط می باشد.

چه دعوایی با دعوای دیگر ارتباط کامل دارد؟

منظور از دعوای مرتبط، دعوایی میباشد که نتیجه آن در دعوایی دیگر تاثیر داشته باشد. فلذا کاملا واضح است که چنان چه این ادعاها صحیح باشند ،دادگاه نمیتواند نسبت به آنها بی اهمیت باشد .از این رو قانون گذار به خوانده این امکان را داده است که چنانچه از چنین اموری مطلع است نسبت به آن  ها ایراد (اعتراض) نماید.

چه دعوایی با دعوای دیگر ارتباط کامل دارد؟
دعوای ایراد امر مطروحه

خوانده به چه صورت هایی ممکن است ایراد امر مطروحه را بیان نماید؟

بر اساس این که دعوی مطروحه در کدام مرجع در حال رسیدگی می باشد خوانده به سه صورت ممکن است ایراد امر مطروحه را مطرح نماید. این فروض عبارتند از:

  • دعوای مرتبط در همان شعبه رسیدگی کننده به دعوای اصلی مطرح باشد:

ممکن است خوانده بیان کند که همین دعوایی که به سبب آن به دادرسی احضار شده است در همین شعبه در حال رسیدگی می باشد. در این مواقع دادگاه ادعای خوانده را مورد بررسی قرار میدهد و چنانچه صحت این ادعا بر او روشن شود، دادگاه با صدور قرار رسیدگی توامان به هر دو دعوا به صورت یکجا رسیدگی می نماید.

  • دعوای مرتبط در شعبه بدوی دیگری مطرح باشد:

اگر دعوای مرتبط یا همان دعوا در شعبه دیگری از همان دادگاه یا در دادگاه حوزه قضایی دیگری مطرح باشد خوانده ادعا مینماید ،دعوای دیگری با همین موضوع و یا مرتبط با این موضوعی که برای آن به محکمه دعوت شده است در دادگاه دیگری در حال رسیدگی میباشد. در این صورت ،دادگاه بایستی  برای دست یافتن به صحت صحبت های خوانده ،تحقیق نماید و چنانچه این ادعا صحت داشته باشد .دادگاه با صدور قرار امتناع از رسیدگی، پرونده را نزد رئیس حوزه قضایی میفرستد. رئیس حوزه قضایی بررسی مینماید که کدام دادگاه ابتدا به موضوع مربوطه رسیدگی نموده است و پس از آشکار شدن این امر، پرونده را به همان دادگاه (دادگاه مقدم الارجاع) برای رسیدگی ارسال میکند.

  • دعوای مرتبط در دادگاه تجدیدنظر در حال رسیدگی باشد

گاهی خوانده به دعوایی احضار میشود، اما متوجه میشود که موضوع دعوایی که برای آن در دادگاه حاضر شده است، موضوع همان دعوایی میباشد که در حال حاضر در دادگاه تجدید نظر در حال بررسی است. در این مواقع خوانده به این امر در دادگاه بدوی (ابتدائی،دادگاهی که هم اکنون به آن فراخوانده شده است) ایراد می‌نماید و بیان میکند که این موضوع، هم اکنون  در حال طی کردن مرحله تجدید نظر  می‌باشد و لازم نیست که در دادگاه بدوی (ابتدائی) مطرح گردد.

تصمیم دادگاه در مواجهه با ایراد امر مطروحه ای که در دادگاه تجدیدنظر در حال بررسی است چیست؟

دادگاه در مواجهه با ایراد امر مطروحه به جهت وجود دعوای مطروحه در دادگاه تجدیدنظر با صدور قرار توقف رسیدگی،رسیدگی را متوقف می کند و منتظر می ماند تا تکلیف پرونده ای که در دادگاه تجدیدنظر در حال بررسی است مشخص شود و پس از آن که پرونده در دادگاه تجدید نظر بررسی گردید و رای نسبت بدان صادر شد، پرونده مزبور اعتبار امر قضاوت شده را به خود میگیرد (یعنی موضوعی که مورد بررسی قرارگرفته و رسیدگی آن خاتمه یافته است) و دادگاه بدوی با رایی که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده است، دیگر به رسیدگی ادامه نمیدهد بلکه همان رای، تکلیف پرونده را روشن خواهد نمود . از این رو دادگاه بدوی به دلیل اینکه پرونده بررسی و خاتمه یافته است، نسبت به دعوایی که در آن مطرح است قرار رد دعوا صادر مینماید.

لازم به ذکر است چنانچه دادگاه تجدیدنظر به استناد ماده 353 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قرار صادره در پرونده را نقض و به شعبه بدوی ارسال کند ، دادگاه بدوی که ایراد امر مطروحه در آن به عمل آمده با صدور قرار امتناع از رسیدگی پرونده را نزد رییس شعبه اول ارسال می کند تا به دادگاه مقدم در ارجاع ارسال شود.

مهلت طرح ایراد امر مطروحه

چنانچه خوانده قصد طرح ایراد امر مطروحه را داشته باشد، قانون گذار تا پایان  جلسه اول دادرسی ،به وی اجازه مطرح نمودن این امر را اعطا کرده است. لازم به ذکر است که جلسه اول دادرسی تا زمانی اعلام میشود که خوانده فرصت و امکان دفاع برایش فراهم شود، و تا زمانی که چنین فرصتی برای خوانده ایجاد نشود جلسه اول دادرسی  به پایان نمیرسد. البته ناگفته نماند که اگر فرصت دفاع به خوانده داده شود و وی علی الرغم این فرصت و امکان ،به این امر اقدام ننماید، دادگاه خاتمه جلسه اول دادرسی را اعلام مینماید، هرچند خوانده  دفاعیاتش مطرح ننموده باشد.

مهلت طرح ایراد امر مطروحه
مهلت طرح ایراد امر مطروحه

ایراد امر مطروحه در امور کیفری

در خصوص قابلیت طرح ایراد امر مطروحه در امور کیفری باید قائل به جواز آن بود به عبارت ساده تر طرح این ایراد در پرونده های کیفری نیز ممکن است چرا که اولا با استناد به مواد 15 ، 111، 230 ، 317، 177، 405 ، 540 ، 550، 568 ، 575 ، 648 ، 687 ، 696 و 693  قانون آیین دادرسی کیفری در موارد سکوت قانون مزبور احکام قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی حاکم است و از آن جایی که در قانون آیین دادرسی کیفری در این خصوص حکمی مقرر نشده لذا تمام ضوابط و قواعد ایراد امر مطروحه در پرونده های کیفری نیز جاری و ساری است.

دوما مبنا وفلسفه ایراد امر مطروحه با توجه به مفهوم ماده 103 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی جلوگیری از صدور احکام متعارض می باشد که در پرونده های کیفری نیز امکان دارد.

چرا لازم است که با وکیل متخصص در زمینه حقوقی مشاوره نمود؟

توضیح ایراد امر مطروحه بیان شد و شاید در ابتدای امر، این ایراد بسیار سهل در نظر جلوه نماید اما بایستی این نکات را نیز مد نظر قرار داد که موضوعی که نسبت به آن ایراد مطرح میشود، باید با موضوعی که در دادگاه دیگر مطرح است از نظر صلاحیت ذاتی  تفاوتی نداشته باشند. به عبارت دیگر هر دو در صلاحیت ذاتی یک دادگاه باشند که البته توضیح صلاحیت دادگاهها بحث مفصل دیگری می باشد که مجال صحبت از آن در این بحث نمی باشد.

مورد دیگری که بایستی مورد توجه قرار گیرد، تشخیص این است که آیا دعوایی مرتبط می باشد یا خیر؟ و موارد دیگری که جهت جلوگیری از اطاله کلام از ذکر آنها خودداری میشود.

از این رو بهتر است در مواجه با این امور، از مشورت و همفکری وکلا و کارشناسان حقوقی غافل نشوید، دفتر حقوقی بین المللی دادپویان حامی با دارا بودن کادر متخصص و متبحر خود در این زمینه و سایر زمینه های حقوقی با تمام توان و دانش خود در کنار شما خواهد بود. با ما در تماس باشید…

آرای قضایی

سوالات متداول

منظور از پرونده مطروحه ، دعوایی است که در حال حاضر در یکی از شعبات دادگاه در جریان رسیدگی بوده و هنوز رای قطعی در خصوص آن صادر نشده باشد.

ایراد امر مطروحه ، ایرادی است که خوانده دعوا در صورتی که همان دعوا در دادگاه دیگری مطرح باشد به دعوای خواهان وارد کند.

به موجب ماده 89 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، حسب مورد قرار امتناع از رسیدگی، قرار رسیدگی توامان یا قرار توقف رسیدگی صادر می شود.

شما می‌توانید از طریق شبکه‌های اجتماعی نظیر واتساپ و یا تلگرام با وکلای دفتر حقوقی دادپویان حامی در ارتباط باشید. همچنین می‌توانید از طریق فرم مربوطه درخواست مشاوره رایگان خود را ثبت کنید.

مقالات مرتبط

مطالب پربازدید

دریافت مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره از دفتر حقوقی دادپویان حامی اطلاعات خود را ثبت کنید. کارشناسان ما در اسرع وقت جهت مشاوره با شما تماس خواهند گرفت.

نام و نام‌خانوادگی(ضروری)
Hidden

پرسش و پاسخ

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

مقالات مرتبط