عزل متولی وقف

عزل متولی وقف زمانی اتفاق می افتد که متولی مرتکب تعدی و تفریط گردد،مرتکب خیانت شود و یا اینکه اوصاف مذکور در وقفنامه را از دست بدهد.

آیا عزل متولی پس از عقد وقف ،امکان پذیر است؟

واقف پس از تحقق وقف،حق عزل متولی را ندارد.مگر اینکه عزل آنها را برای خود یا شخص ثالث، در ضمن عقد شرط کرده باشد.
ماده 79 قانون مدنی مقرر می دارد:

” واقف یا حاکم نمی تواند کسی را که در ضمن عقد متولی قرار داده شده است عزل کند.مگر در صورتی که حق عزل شرط شده باشد.”

در قانون مدنی متولی مانند وکیل یا سایر نمایندگان قانونی که حق استعفاء دارند، نیست و استعفاء او محلی از اعراب ندارد.حتی واقف یا حاکم نمی توانند کسی را که ضمن عقد وقف ،متولی قرار داده شده است عزل کند.از آن بالاتر اینکه ،اگر خیانت در امانت متولی هم ظاهر شود، حاکم یا واقف نمی توانند درصورت فقدان شرط مخالف ،در وقفنامه وی را عزل کرده بلکه فقط می توانند ضم امین کنند.

وضعیت متولی در صورت تعدی و تفریط

طبق ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف ،هرگاه متولی یا ناظر نسبت به عین یا منافع موقوقه تعدی و تفریط نماید یا در انجام وظایف مقرر در وقفنامه و آئین نامه و مقررات مربوط ،مسامحه و اهمال ورزد، با رسیدگی شعبه تحقیق و حکم دادگاه حسب مورد معزول یا ممنوع المداخله یا ضم امین خواهد شد.

بیشتر بخوانید :  منافع مال موقوفه و نحوه ی تقسیم آن

وضعیت متولی در صورت خیانت

در قسمت اخیر ماده 79 قانون مدنی اگر خیانت متولی ظاهر شود ضم امین می شود.به این قسمت انتقاد وارد است.ضم امین به متولی خیانت کار، به نظر می رسد به مصلحت وقف نباشد.چرا که متولی مذکور با ضم امین همچنان مستقل در تصمیم گیری در عمل است.و اقدام به ضم امین نمی تواند مانع از خیانت وی گردد.امانت متولی باید به عنوان یک شرط ضمن عقد وقف در نظر گرفته شود که با احراز خیانت وی از تولیت موقوفه باید منعزل گردد.

وضعیت متولی در صورت دارا نبودن اوصاف مذکور در وقفنامه

اگر واقف اوصاف خاصی را مانند عدالت ،زوجیت، مقیم بودن در محل موقوفه ،ایرانی بودن و… را برای متولی در ضمن عقد شرط کرده باشد،هرگاه در اثناء تولیت،متولی فاقد آن اوصاف گردد متولی منعزل می شود.
زیرا وصف مزبور از نظر واقف املاک ،وصف اساسی در تعیین او به سمت تولیت بوده به طوری که چنانچه دارای آن وصف نبود واقف وی را به عنوان متولی برنمی گزیند.لذا وقتی که متولی فاقد آن وصف مشروط گردیده ملاک تعیین او زایل و از تولیت منعزل می گردد.

نحوه عزل متولی وقف

اگر متولی فاقد وصف مورد نظر واقف گردد، سمت تولیت خود به خود زایل می شود. در این مورد بایستی از دادگاه اعلام انعزال را درخواست نمود.حکم دادگاه در این خصوص جنبه اعلامی دارد.از این روی، اثر حکم از روز فقدان وصف مشروط در متولی است و در گذشته اثر ندارد.

اداره موقوفه پس از عزل متولی به عهده چه کسی می باشد؟

طبق تبصره 1 ماده 4 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه ،موقوفاتی که متولی آنها عزل یا فوت می شود تا تشخیص متولی بعدی و موقوفاتی که متولی آنها ممنوع المداخله می شود تا رفع ممنوعیت یا ضم امین، در حکم بدون متولی است و تحت تصدی سازمان اوقاف قرار می گیرد.

چنانچه وصف مشروط به متولی بازگردد چگونه عمل می شود؟

ممکن است وصف که فقدان آن باعث انعزال متولی شده بود دوباره به متولی بازگردد.به نظر برخی چون با فقدان وصف مورد نظر ،متولی منعزل می شود موجبی برای بازگشت سمت وی وجود ندارد.مانند موردی که متولی فوت کرده یا از ابتدا فاقد متولی باشد.برخی هم معتقد هستند با بازگشت وصف مورد نظر ،سمت تولیت نیز باز می گردد.

بیشتر بخوانید :  ثبت املاک و اسناد اوقافی

شرط حق عزل متولی در وقفنامه

در برخی موارد امکان دارد عزل متولی برای واقف یا شخص ثالث شرط شده باشد و واقف یا شخص ثالث بخواهد از این حق استفاده نماید.در این مورد متولی از زمانی برکنار می گردد که واقف یا حاکم یا شخص ثالث اقدام به عزل وی نماید.و تصمیم خود را به متولی اعلام می کند ودر گذشته اثر ندارد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: امتیاز: )

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست