یکی از اختلاف های شایعی که بین مردم و شهرداری ها حادث می شود اختلاف در نحوه استفاده از اماکن واقع در حریم  شهرهاست. بر اساس قانون مالکین از اماکن خود صرفاً کاربری را می توانند استیفا کنند که در پروانه ساختمانی درج شده. لذا تبدیل کاربری اماکن غیرتجاری به تجاری که در جوامع امروزه به کرات اتفاق می افتد از تخلفات معین شده در قانون شهرداری است که در زیر به بررسی آن می پردازیم. نکته قابل ذکر در این خصوص این می باشد در تغییر (تبدیل) کاربری غیرتجاری به تجاری در منطقه غیرتجاری مقصود از منطقه «غیرتجاری» کاربری عرفی منطقه است.

ضمانت اجرای تبدیل کاربری از غیرتجاری به تجاری

در شهرهایی که نقشه جامع شهری تهیه گردیده شهرداری مکلف است طبق ضوابط در پروانه های ساختمانی که صادر می کند نوع کاربری را تعیین نماید. حال در فرضی که شخصی بر خلاف کاربری تعیین شده در پروانه مذکور استفاده تجاری نماید مورد در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری مطرح می شود. در صورتی که کمیسیون ماده 100 تخلف مالک یا مستاجر را احراز نماید با تعیین مهلت مناسب که حداکثر 2 ماه است در خصوص تعطیلی محل مذکور که استفاده تجاری از آن می شود ظرف مهلت یک ماه اتخاذ تصمیم می کند و تصمیم مذکور توسط مأمورین شهرداری اجرا می شود. درصورتی که پس از تعطیلی محل کسی با علم به تعطیلی آن به حکم کمیسیون ماده 100 مجدداً از محل مزبور برای کسب و پیشه و تجارت استفاده کند به حبس از 6 ماه تا 2 سال محکوم می شود و ملک مزبور نیز مجدداً تعطیل می شود.

آیا حکم تعطیلی و حکم به اعاده ملک به صورت توأمان قابل صدور است؟

اگرچه ماده 55 قانون شهرداری صرفاً به تعطیلی محل تبدیل کاربری داده شده بسنده نموده اما این امر ملازمه ای با اینکه کمیسیون ماده 100 نتواند اجرای اعاده ملک که ممکن است مستلزم تخریب باشد صادر کند، ندارد. با  این وجود عده ای نظر مخالف داشته و معتقدند در چنین مواردی حکم کمیسیون ماده 100 به جمع آوری مستحدثات قلع و قمع بناهای زائد و اعاده به وضع مجاز و تعطیلی توأمان فراتر از قانون است. رأی شماره 212 قانون دیوان عدالت اداری که در مقام وحدت رویه صادر شده نیز مؤید دیدگاه اول است و در رویه نیز این رویکرد مقبول تر است.

آیا تعطیلی اماکن به دلیل تبدیل کاربری قابل تغییر به جریمه نقدی است؟

استفاده تجاری از اماکن غیرتجاری در منطقه غیرتجاری، تفاوت بسیاری با سایر تخلفات ساختمانی دارد چرا که ماده 55 قانون شهرداری صرفاً تعطیلی محل کسب را آن هم به صورت اجباری منظور نموده است. در حالیکه در موارد مندرج در ماده 100 به نوعی دست کمیسیون در تعیین مجازات اعم از جریمه و تخریب باز است. لذا در این موارد امکان صدور حکم به جریمه به جای تعطیلی مکان مذکور متصور نیست و مجوز قانونی ندارد. نظریه مشورتی  شماره 267/7 اداره حقوقی قوه قضائیه نیز در این مورد بیان نموده حق صدور رأی بر جریمه توسط کمیسیون وجود ندارد هر چند در برخی موارد محدود نیز حکم به جریمه توسط دیوان صادر شده است.

نوع مجازات در دسته بندی مجازات ها و آثار آن

عدم رعایت ضمانت اجرای تعطیلی که در دفعه اول اعمال شده موجب مجازات حبس از 6 ماه تا 2 سال است که به استناد ماده 19 قانون مجازات اسلامی جرمی درجه 6 محسوب می شود. همچنین ضمانت اجرای دیگری علاوه بر حبس، در قالب جزای نقدی از5000 ریال تا 000/10 ریال نیز پیش بینی شده هرچند این مقدار جزای نقدی به دلیل کاهش ارزش اقتصادی قدرت بازدارندگی ندارد ولی همچنان دارای اعتبار می باشد.

با توجه به درجه این جرم (درجه 6) در صورت وجود شرایط قانونی تعویق صدور حکم و تعلیق اجرای مجازات و تعلیق تعقیب در خصوص آن ممکن می باشد. همچنین با توجه به نوع و درجه جرم مرتکب ممکن است با قرار نظارت قضایی در مرحله رسیدگی به جرم مذکور نیز مواجه گردد. که یکی از قرارهای زیر می تواند باشد:

1- معرفی نوبه ای خود به مراکز یا نهادهای تعیین شده توسط بازپرس

2- منع اشتغال به فعالیت های مرتبط با جرم ارتکابی

آیا ضمانت اجرای تبدیل کاربری پس از تعطیلی نسخ شده است؟

ماده 543 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بیان می کند: « هرگاه محلی یا چیزی بر حسب امر مقامات صالح رسمی مهر یا پلمپ شده باشد  وکسی عالماً و عامداً آنها را بشکند یا محو نماید یا عملی مرتکب شود که در حکم محو یا شکستن پلمپ تلقی شود مرتکب به حبس از سه ماه تا دوسال محکوم خواهد شد. در صورتی که مستحفظ آن مرتکب شده باشد به حبس از یک تا دو سال محکوم می شود و اگر ارتکاب به واسطه اهمال مستحفظ واقع گردد مجازات مستحفظ یک تا شش ماه حبس یا حداکثر 74 ضربه شلاق خواهد بود.» ؛ اگرچه در ظاهر فک پلمپ محل تعطیل شده توسط شخصی مشمول ماده 543 است و ماده 55 نسخ شده به نظر     می رسد اما با توجه به قاعده الجمع مهما امکن اولی من الترک و استصحاب بقا باید گفت جرم مذکور در ماده فوق مقدمه تبدیل کاربری است و این بزه مندرج در ماده 55 قانون شهرداری مصداق تعدد مادی است که عنوان مجرمانه مستقل و خاص دارد. به همین دلیل در این مورد اگر فک پلمپی صورت گیرد ولی منجر به  تغییر کاربری به تجاری نگردد مشمول ماده 543 می گردد ولی در صورتی که این فک پلمپ با تغییر کاربری صورت بگیرد مشمول ماده 55 قانون شهرداری است.

استثنائات وارد بر تخلف بودن تغییر کاربری غیر تجاری به تجاری

قانون شهرداری دایر کردن دفتر وکالت و مطب و دفتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتر مهندسی به وسیله مالک را استفاده تجاری تلقی ننموده است.

مشاغلی که مجاز به فعالیت در اماکن مسکونی می باشند طبق بخشنامه شماره 649329/813 مورخ 13/6/92 معاونت شهرسازی و معماری شهرداری عبارتند از: 1- مطب پزشکان 2- حرفه های وابسته به امور پزشکی 3- لابراتوارهای دندان سازی 4- دفتر مهندسی 5- دفاتر اسناد رسمی 6- کارشناس رسمی دادگستری 7- دفاتر ازدواج و طلاق 8- دفتر وکالت 9- دفاتر مطبوعات 10- داروخانه ها 11- آموزشگاه ها 12- مدارس ابتدایی و راهنمایی 13- پانسیون 14- دفاتر خدمات الکترونیک شهر 15- شرکتهای مهندسین مشاور 16- مهدکودک 17- دفاتر پیشخوان دولت 18- مشاغل خانگی

با وجود اینکه در بخشنامه فوق مواردی تعیین گردیده که در اماکن غیر تجاری هم می توان نسبت به انجام آنها اقدام نمود، مثلاً دایر کردن دفتر وکالت در اماکنی که کاربری مسکونی دارد تبدیل کاربری محسوب نمی گردد.

تغییر کاربری مسکونی به ورزشی

تأمین سرانه های ورزشی جهت حفظ سلامت شهروندان جامعه دارای اهمیت بسزایی است همین امر موجب این گردیده که تغییر کاربری مسکونی به ورزشی نه تنها مشمول منع قرار نگیرد بلکه شوراها با تصویب مصوباتی به دلیل مصلحت به این نوع تبدیل کاربری اعطای امتیاز می نمایند. تسهیل مراجع در تبدیل کاربری مسکونی به ورزشی مجوز این نیست که تغییر کاربری از تجاری به ورزشی صورت گیرد و برای این امر بایستی مجوزهای لازم صادر گردد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 0 امتیاز: 0)

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست