پس از صدور حکم ورشکستگی، ممکن است تاجر، طلبکاران یا سایر اشخاص ذینفع نسبت به رای صادره یا تاریخ توقف تعیینشده اعتراض داشته باشند. از آنجا که حکم ورشکستگی آثار مالی و حقوقی گستردهای دارد، قانون تجارت امکان اعتراض به این حکم را در مهلتهای مشخص پیشبینی کرده است.
در این مقاله از دادپویان حامی، شرایط اعتراض به حکم ورشکستگی، اشخاص دارای حق اعتراض، مهلت قانونی، روشهای اعتراض و نکات مهم مربوط به تجدیدنظر، واخواهی و اعتراض ثالث را بررسی میکنیم.
اعتراض به حکم ورشکستگی نیازمند اقدام سریع و تصمیمگیری حقوقی دقیق است. برای بررسی تخصصی پرونده و دریافت مشاوره، از طریق راههای ارتباطی زیر با وکلای ما تماس بگیرید.
اعتراض به حکم ورشکستگی چیست؟
اعتراض به حکم ورشکستگی، فرایندی است که افراد می توانند نسبت به رد دعوای ورشکستگی و یا تاریخ توقف مندرج در حکم صادره اعتراض نمایند.
چه کسانی حق اعتراض به حکم ورشکستگی را دارند؟
هر شخصی که از صدور حکم ورشکستگی متضرر شود، حق اعتراض به آن را دارد. این اشخاص ممکن است شامل تاجر ورشکسته، طلبکاران، شرکای شرکت یا سایر اشخاص ذینفع باشند. حتی افرادی که در جریان رسیدگی اولیه حضور نداشتهاند نیز در برخی موارد میتوانند نسبت به حکم یا تاریخ توقف اعتراض کنند.
در پروندههای ورشکستگی، از دست دادن مهلتهای قانونی یا طرح نادرست اعتراض میتواند آثار مالی و حقوقی سنگینی به همراه داشته باشد. چنانچه قصد اعتراض به حکم ورشکستگی یا تاریخ توقف را دارید، میتوانید جهت بررسی تخصصی پرونده و دریافت مشاوره حقوقی، درخواست خود را از طریق فرم زیر ثبت نمایید.
مهلت اعتراض به حکم ورشکستگی چقدر است؟
چنانچه خود تاجر در دادرسی حضور داشته باشد و به حکم ورشکستگی معترض باشد، می تواند ظرف مهلت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی نماید. اما اگر در دادرسی حضور نداشته باشد، از تاریخ اعلان حکم (نشرآگهی) ظرف ۲۰ روز حق اعتراض در دادگاه صادرکننده حکم را دارد.
اگر معترض به حکم، جزء طلبکارانی باشد که در جلسه دادرسی حضور داشته، ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ حق تجدیدنظرخواهی دارد. اما اگر طلبکاری باشد که در جلسه حضور نداشته فقط ظرف ۳۰ روز از تاریخ اعلان حکم ورشکستگی حق اعتراض در همان دادگاه صادرکننده رای را خواهد داشت.
اگر نسبت به حکم ورشکستگی، تاریخ توقف یا نحوه رسیدگی دادگاه اعتراض دارید، اقدام سریع در مهلت قانونی اهمیت زیادی دارد. وکیل متخصص ورشکستگی میتواند با بررسی پرونده، تنظیم لایحه و پیگیری مراحل اعتراض، از تضییع حقوق شما جلوگیری کند.
رای وحدت رویه اعتراض ثالث به حکم ورشکستگی
رأي وحدت رويه شماره ۷۸۹ – ۳ /۴ /۱۳۹۹ هيأت عمومي ديوان عالي كشور در خصوص تجدیدنظرخواهی از حکم ورشکستگی به شرح ذیل می باشد:
با توجه به اينكه به لحاظ وضعيت خاص ورشكستگي و احكام راجع به آن و لزوم تسريع در انجام عمليات تصفيه، مقررات خاصي در قانون تجارت وضع شده و از جمله فصل مخصوصي به طرق شكايت از احكام صادره راجع به ورشكستگي تحت همين عنوان اختصاص داده شده و آگهي كردن حكم ورشكستگي الزامي شده و در ماده ۵۳۷ همين قانون مبدأ اعتراض اشخاص ذينفع به نحو مطلق، تاريخ اعلان (آگهي) احكام راجع به ورشكستگي دانسته شده است و قرينه كافي بر نسخ مقررات خاص مذكور به موجب مقررات عام قانون مؤخرالتصويب آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني وجود ندارد و با عنايت به اصل عدم نسخ، اعتراض كليه اشخاص ذينفع به احكام ورشكستگي، خارج از مهلت هاي مذكور در ماده ۵۳۷ قانون يادشده در دادگاه صادركننده حكم قابليت استماع ندارد.
روش های اعتراض به حکم ورشکستگی
اعتراض به حکم ورشکستگی را می توان به روش های ذیل انجام داد:
واخواهی از حکم ورشکستگی
مطابق عمومات قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، چنانچه خوانده دعوای ورشکستگی در جلسات رسیدگی حاضر نبوده، لایحه نفرستاده باشد و ابلاغیه های مربوطه نیز به صورت واقعی به او ابلاغ نشده باشد، در صورت محکومیت می تواند از حکم صادره واخواهی نماید. بدیهی است چنانچه دعوای خواهان راجع به صدور حکم ورشکستگی رد شود، واخواهی منتفی است.
مهلت واخواهی از حکم ورشکستگی، ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ برای اشخاص مقیم در ایران و ۲ ماه برای اشخاص خارج از ایران می باشد.
فرجام خواهی از حکم ورشکستگی
در قانون تجارت نسبت به قابلیت فرجام خواهی از حکم ورشکستگی تعیین تکلیف نشده است. در قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نیز که احکام قابل فرجام مورد تصریح قرار گرفته اند، نامی از حکم ورشکستگی به میان نیامده است. بنا به مراتب فوق، حکم ورشکستگی قابلیت فرجام خواهی ندارد.
اعاده دادرسی از حکم ورشکستگی
در فرض وجود یکی از جهات اعاده دادرسی موضوع ماده۴۲۶ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، می توان نسبت به حکم ورشکستگی تقاضای اعاده دادرسی کرد.
جهات اعاده دادرسی عبارتند از:
- موضوع حکم، مورد ادعای خواهان نبوده باشد.
- حکم به میزان بیشتر از خواسته صادر شده باشد.
- وجود تضاد در مفاد یک حکم که ناشی از استناد به اصول یا به مواد متضاد باشد.
- حکم صادره با حکم دیگری درخصوص همان دعوا و اصحاب آن، که قبلا توسط همان دادگاه صادر شده است، متضاد باشد بدون آنکه سبب قانونی موجب این مغایرت باشد.
- طرف مقابل درخواستکننده اعاده دادرسی حیله و تقلبی بهکار برده که در حکم دادگاه مؤثر بوده است.
- حکم دادگاه مستند به اسنادی بوده که پس از صدور حکم، جعلی بودن آنها ثابت شده باشد.
- پس از صدور حکم، اسناد و مدارکی بهدست آید که دلیل حقانیت درخواستکننده اعاده دادرسی باشد و ثابت شود اسناد و مدارک یادشده درجریان دادرسی مکتوم بوده و دراختیار متقاضی نبوده است.
لازم به ذکر است اعاده دادرسی به جهت تضاد میان دو حکم در خصوص ورشکستگی مصداق ندارد، چرا که حکم ورشکستگی فاقد اعتبار امر مختومه است.
اعتراض شخص ثالث به حکم ورشکستگی
چنانچه صدور حکم ورشکستگی مضر به حقوق اشخاص ثالث باشد و آن اشخاص، اصالتا یا وکالتا در جریان دادرسی که منتهی به صدور رای شده به عنوان طرفین دعوا دخالت نداشته باشند، می توانند نسبت به آن حکم اعتراض کنند.
البته در مورد امکان استماع اعتراض ثالث به حکم ورشکستگی اختلاف نظر است. برخی مطلقا حکم ورشکستگی را از شمول مقررات راجع به اعتراض ثالث خارج می دانند. گروه دیگری نیز در صورتی اعتراض ثالث را قابل رسیدگی می دانند که ثالث در مهلت های بیست روزه و دو ماهه اعتراض نکرده باشد.
الغاء حکم ورشکستگی
یکی از ارکان ورشکستگی، توقف در تادیه دیون است که دادگاه پس از احراز آن اقدام به صدور حکم ورشکستگی خواهد نمود. بنابراین اصولا با زوال حالت توقف، ورشکستگی نیز منتفی است. اگر حالت توقف در زمان رسیدگی بدوی و پیش از صدور حکم زائل شود، دادگاه رسیدگی کننده از صدور حکم ورشکستگی امتناع خواهد نمود اما در مورد تاثیر زوال حالت توقف پس از صدور حکم بدوی، در زمان اعتراض یا تجدیدنظرخواهی و همچنین پس از صدور حکم نهایی میان حقوقدانان اختلاف نظر است.
گروهی بر این نظرند اگر در زمان رسیدگی بدوی، تاجر در حالت توقف بوده و بعد از صدور حکم از توقف خارج شود، این امر نمی تواند موجبی برای الغای حکم بدوی باشد؛ چرا که حکم مذکور به درستی و موافق قانون صادر شده است. گروه دیگری دادگاه رسیدگی کننده به اعتراض یا تجدیدنظرخواهی را ملزم به لغو حکم صادره می دانند.
به نظر می رسد با توجه به ارکان و آثار حکم ورشکستگی، دادگاهی که به اعتراض یا تجدیدنظرخواهی رسیدگی می کند، باید پس از احراز خروج تاجر از حالت توقف نسبت به الغای حکم بدوی اقدام نماید.
در صورتی که تاجر یا شرکت تجاری ورشکسته پس از صدور حکم ورشکستگی و پیش از نهایی شدن آن کلیه دیونی را که بر عهده داشته تادیه نماید و همچنین هزینه های مربوط به دادرسی را نیز پرداخت کند، حکم ورشکستگی به سبب زوال حالت توقف ملغی خواهد شد. تادیه کلیه دیون و هزینه های دادرسی اگر پس از نهایی شدن حکم صورت پذیرد، هر چند بر جریان اجرای حکم اثرگذار است اما اثری بر حکم ورشکستگی صادره نخواهد داشت.
هزینه اعتراض به حکم ورشکستگی چقدر است؟
دعوای ورشکستگی در زمره دعاوی غیرمالی است و هزینه مرحله تجدیدنظر و واخواهی نیز بر اساس دعاوی غیرمالی محاسبه و پرداخت می شود.
وکیل اعتراض به حکم ورشکستگی
با توجه به اینکه شخص معترض، خود تاجر باشد یا طلبکاران وی، نحوه اعتراض متفاوت می باشد و نیازمند داشتن وکیل متخصص در امور ورشکستگی است. وکیل متخصص با توجه به تجربیاتی که در اینگونه پرونده ها کسب نموده می تواند با استناد به قوانین مرتبط و تنظیم و نگارش لایحه دفاعیه قوی، حکم صادره را نقض نماید. بنابراین نقش وکیل در این پرونده ها نباید دست کم گرفت چراکه نداشتن وکیل متخصص می تواند خسارات جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد.
جهت بهره مندی از خدمات دفتر حقوقی بین المللی دادپویان حامی می توانید از طریق شماره های مندرج در وب سایت با ما در تماس باشید.
سوالات متداول
مهلت اعتراض به تاریخ توقف ورشکستگی چقدر است؟
مهلت اعتراض به تاریخ توقف ورشکستگی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای می باشد. در صورتی که رای غیابی باشد این مهلت از تاریخ اعلان آگهی محاسبه می شود.
آیا حکم ورشکستگی قابل فرجام خواهی است؟
خیر. حکم ورشکستگی قابل فرجام خواهی نمی باشد.
آیا اشخاصی که در دعوا شرکت نداشته اند می توانند به حکم ورشکستگی اعتراض نمایند؟
بله. چنانچه اشخاصی در لیست اصحاب دعوا نباشند می توانند ظرف ۳۰ روز از تاریخ اعلان حکم ورشکستگی اعتراض خود را مطرح نمایند.
به اعتراض اشخاص ثالث نسبت به حکم ورشکستگی در کجا رسیدگی می شود؟
به اعتراض اشخاص ثالث در همان دادگاه صادرکننده رای ورشکستگی رسیدگی می شود.
یه بنده خدایی حکم ورشکستگی گرفته ۳میلیارد بدهی داشته که الان ۳۰ میلیارد شده اما اون موقع زمینی داشته که ۱ میلیارد قیمت داشت الان بعد ۶سال و با خوش شانسی در محدوده شهری قرار گرفته و ۹۰میلیارد می ارزه حالا سوال اینجاست این بابا راهی داره که الغای حکم رو بخواد چون رای قطعی شده و ۶سال از اون گذشته
با سلام. بنابر مقتضیات قانونی و شرایط حادث شده حسب مورد امکان درخواست اعاده ورشکستگی و یا الغای حکم ورشکستگی را دارد.
سلام سوال من این هست که آیا کسی که دارای کارگاه تولیدی طلاسازی می باشد و سال ۱۳۹۹ به استرداد ۲۲۰۰ گرم طلا محکوم شده و ۵ مرحله هم دادخواست اعسار داده و هر ۵ نوبت اعسار وی رد شده و پس از نا امید شدن از اعسار که ادعای تلف شدن طلا را داشت و مدرکی ارایه نکرده برای فرار از دین جدیدا دادخواست ورشکستگی داده دادگاه بدوی ورشکستگی را هم قبول نکرده و اعتراض کرده و دادگاه تجدید نظر هم به کارشناس ارجاع داده لذا سوال من این هست که ۱- آیا دادگاه تجدید نظر می تواند به کارشناس ارجاع دهد و برای چه منظوری این تصمیم را گرفته و ۲-آیا سازنده طلا که کار او معامله نبوده و تولیدی بوده و اجرت دریافت می کند آیا تاجر محسوب می شود؟ طرف فاقد دفاتر تجاری بوده و جالب هست از سال ۱۳۹۷/۷/۱۵ درخواست توقف کرده .با سپاس
با سلام. بله. با توجه به اینکه شما درخواست صدور حکم ورشکستگی نموده اید برای اثبات این موضوع نیاز به ارجاع امر به کارشناسی می باشد. اگر شما طلبکار می باشید و نسبت به تاجر بودن وی اعتراض دارید می توانید مدارکی ارائه نمائید که اثبات کنید ایشان تاجر محسوب نمی شود. نداشتن دفاتر تجاری با تاجر بودن شخص منافات ندارد و صرفاً تاجری که ورشکسته است و دفاتر تجاری ندارد مشمول ورشکستگی به تقلب می شود. تاریخ توقف توسط کارشناس تعیین می گردد.
سلام. پدر بنده شرکتی داشته که به جهت داشتن بدهی های زیاد تقاضای حکم ورشکستگی کردند و رأی بدوی هم صادر شد. می خواستم بدانم اگر در مهلت مقرر کسی اعتراض نماید رأی قطعی می شود؟
بله. در صورت عدم اعتراض قطعی می شود.