تعطیلات کارگران یکی از موضوعات مهم و اساسی در قانون کار است که تأثیر زیادی بر رضایت شغلی و بهرهوری کارکنان دارد. درک درست از حقوق و مزایای مرتبط با تعطیلات، نه تنها به بهبود کیفیت زندگی کارگران کمک میکند، بلکه به کارفرمایان نیز این امکان را میدهد تا با رعایت قوانین، محیط کاری مناسبی را فراهم کنند. در این مقاله، به بررسی جزئیات و نکات مهم مربوط به تعطیلات کارگران در قانون کار میپردازیم و تلاش میکنیم تا با ارائه اطلاعات جامع و بهروز، به شما کمک کنیم تا از حقوق خود به عنوان یک کارگر یا کارفرما به بهترین نحو استفاده کنید. با ما همراه باشید تا به زوایای مختلف این موضوع بپردازیم و اهمیت رعایت این قوانین را در ایجاد تعادل بین زندگی شخصی و حرفهای روشن کنیم.
تعطیل کاری در قانون کار چیست؟
تعطیل کاری در قانون کار به کار کردن در روزهایی اشاره دارد که به طور قانونی به عنوان روزهای تعطیل عمومی یا رسمی تعیین شدهاند. این روزها معمولاً شامل تعطیلات رسمی و مذهبی هستند که توسط دولت مشخص میشوند. در بسیاری از کشورها، کار کردن در این روزها نیازمند پرداخت اضافهکاری یا مزایای خاصی به کارگران است.
در قانون کار ایران، اگر کارگری در روزهای تعطیل رسمی مشغول به کار شود، کارفرما موظف است علاوه بر دستمزد روزانه، ۴۰ درصد اضافه بر آن به عنوان دستمزد تعطیل کاری پرداخت کند. این نوع پرداخت به عنوان تشویقی برای کارگرانی است که در روزهای تعطیل به کار ادامه میدهند و همچنین برای جبران زحمات اضافی آنها در نظر گرفته میشود.
تعطیل رسمی چیست؟
تعطیل رسمی به روزهایی اشاره دارد که توسط دولت یا مقامات قانونی به عنوان روزهای تعطیل عمومی اعلام میشوند. در این روزها، عموم مردم از کار و تحصیل معاف هستند و بسیاری از ادارات دولتی و شرکتها تعطیل هستند. هدف از تعطیلات رسمی، فراهم کردن فرصتی برای استراحت، برگزاری مراسم مذهبی یا ملی، و گذراندن وقت با خانواده و دوستان است.
تعطیلات رسمی معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- مناسبتهای ملی: روزهایی که به مناسبتهای ملی و تاریخی خاصی اختصاص دارند، مانند روز استقلال یا روز ملی جمهوری.
- مراسم مذهبی: روزهایی که به مناسبتهای مذهبی مهم اختصاص دارند، مانند عید فطر، عید قربان، و عاشورا در کشورهای اسلامی.
- تعطیلات سال نو: مانند تعطیلات نوروز در ایران یا تعطیلات کریسمس و سال نو میلادی در کشورهای غربی.
- تعطیلات عمومی دیگر: ممکن است شامل روز کارگر، روز معلم، یا سایر مناسبت های مهم اجتماعی و فرهنگی باشد.
تعطیلات رسمی معمولاً در تقویم رسمی کشورها مشخص میشوند و ممکن است بسته به فرهنگ و مذهب هر کشور متفاوت باشند. در این روزها، افراد معمولاً از کار و تحصیل معاف هستند و فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی مختلفی برگزار میشود.
تعطیلات رسمی در قانون کار چه روزهایی است؟
-
روز جمعه
-
اعیاد و تعطیلات رسمی
-
روز کارگر
طبق ماده ۶۲ قانون کار، روز جمعه روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد می باشد. در ماده ۶۳ قانون مذکور نیز مقرر گردیده علاوه بر تعطیلات رسمی کشور، روز کارگر که ۱۱ اردیبشهت می باشد نیز جزء تعطیلات رسمی کارگران به حساب می آید.
اجبار به کار در روز تعطیل
اجبار به کار در روزهای تعطیل یکی از مباحث حساس در حوزه قانون کار است. طبق قوانین کار در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، کارگران به طور معمول حق دارند در روزهای تعطیل رسمی از کار معاف باشند. این روزها برای استراحت و گذراندن وقت با خانواده در نظر گرفته شدهاند.
با این حال، در برخی موارد، ممکن است شرایطی پیش آید که کارفرما نیاز به حضور کارگران در روزهای تعطیل داشته باشد. در این موارد، قوانین کار معمولاً شرایط خاصی را برای این کار تعیین میکنند:
- رضایت کارگر: در بسیاری از موارد، کارفرما باید رضایت کارگر را برای کار در روزهای تعطیل جلب کند. اجبار به کار بدون رضایت کارگر ممکن است نقض قوانین کار تلقی شود.
- پرداخت اضافهکاری: اگر کارگری مجبور به کار در روز تعطیل شود، کارفرما معمولاً موظف است دستمزد بیشتری به او پرداخت کند. در ایران، این به معنای پرداخت ۴۰ درصد بیشتر از دستمزد معمول روزانه است.
- شرایط خاص: در برخی صنایع و مشاغل خاص، نظیر خدمات ضروری (مانند بیمارستانها، خدمات اورژانسی و نیروهای امنیتی)، ممکن است کار در روزهای تعطیل به عنوان بخشی از وظایف شغلی در نظر گرفته شود.
- تعویض روز تعطیل: برخی اوقات، ممکن است توافق شود که کارگر به جای روز تعطیل رسمی، در روز دیگری تعطیل باشد.
کارفرمایان باید دقت کنند که هرگونه اجبار به کار در روزهای تعطیل باید در چارچوب قوانین و با رعایت حقوق کارگران باشد تا از بروز مشکلات قانونی جلوگیری شود. کارگران نیز باید از حقوق خود آگاه باشند و در صورت نیاز، با کارفرمای خود مذاکره کنند.
حقوق کارگر در روزهای تعطیل رسمی
حقوق روزهای تعطیل رسمی به مجموعهای از قوانین و مقرراتی اشاره دارد که برای حفظ حقوق کارگران در روزهای تعطیل رسمی تعیین شدهاند. در ایران، این قوانین به وضوح در قانون کار مشخص شدهاند که به شرح ذیل می باشد:
- در کارهایی که نیاز به حضور در روز جمعه می باشد باید روز دیگری برای تعطیل تعیین شود.
- تعطیلی یک روز معین در هفته اجباری است.
- در صورتی که کارگری روز جکعه تعطیل نباشد و روز دیگری نیز برای تعطیلی وی در نظر گرفته نشود ۴۰ درصد باید بر مزد وی اضافه شود.
- در صورتی که روزهای کار در هفته کمتر از شش روز باشد مزد روز تعطیل هفتگی کارگر معادل یک ششم مجموع مزد یا حقوق دریافتی وی خواهد بود.
- کارگاه هایی که با انجام ۵ روز کار در هفته ۴۴ ساعت کار قانونی، کارگرانشان از دو روز تعطیل استفاده می کنند، مزد هر یک از دو روز تعطیل هفتگی برابر با مزد روزانه کارگران خواهد بود.
- در صورت ماموریت نیز کارگر باید از تعطیل هفتگی خود استفاده نماید.
- کارگرانی که در روز جمعه به اجبار مشغول به کار هستند، روز جمعه روز کار عادی آنها تلقی می شود و اگر اضافه بر ساعات عادی روزانه کار کرده باشند، ۴۰ درصد مذکور نیز جزء مزد ماخذ محاسبه فوق العاده اضافه کاری منظور خواهد شد.
- در صورتی که تعطیلات رسمی با روز تعطیل هفتگی مصادف شود، کارفرما تنها در صوری تکلیه به پرداخت وجه از این بابت به کارگران خواهد داشت که در این زمینه توافق قبلی وجود داشته باشد.
- در صورتی که تعطیلی رسمی بین روزهای غیبت یا مرخصی بدون حقوق واقع گردد، جزء روزهای غیبت یا مرخصی بدون حقوق محسوب شده و کارگر مستحق دریافت مزد تعطیلات رسمی نخواهد بود.
آیا در صورت تصویب لایحه ساماندهی تعطیلات آخر هفته کارگران هم تعطیل می شوند؟
این که آیا تعطیلی شنبه ها شامل کارگران هم می شود یا نه سوالی است که با گرم شده قضیه تصویب لایحه ساماندهی تعطیلات آخر هفته برای بسیاری ایجاد شده است؟
از آن جایی که طرح مذکور قانونی عام می باشد و تمام سیستم اداری و اجتماعی را در بر می گیرد لذا در یک پاسخ کلی می توان گفت که تعطیلی شنبه ها برای کارگران نیز می باشد.
تعطیلات کارگران در سایر روزهای خاص
غیر از مواردی که در مورد آن ها صحبت کردیم و گفتیم که در این روزها علاوه بر این که کارگر تعطیل است حقوق وی نیز باید پرداخت شود موارد دیگری تعطیلات تابستانی یا تعطیلات نظام آموزشی از پنجم فروردین تا دوازدهم فروردین شامل کارگران نمی شود.
در واقع در تعطیلات تابستانی کارگران باید در محل کار خود حاضر شوند مگر این که یکی از تعطلات رسمی یا روزهای جمعه باشد. تعطیلات تابستانی در قانون کار همان مواردی است که در بند اول بیان کردیم.
همچنین قانون کار برای تعطیلات عید فقط چهار روز اول را برای کارگران تعطیل دانسته است.
تعطیلی کارگاه توسط کارفرما
در صورت تعطیلی کارگاه توسط کارفرما، کارگر استحقاق دریافت حقوق و مزایای ناشی از دوران تعلیق را خواهد داشت. در مواردی که کارگران از مرخصی استحقاقی در قالب تعطیلات استفاده می کنند و افرادی که فاقد مرخصی ذخیره جهت استفاده از تعطیلات تابستانی می باشند، الزام کردن آنها به استفاده از مرخصی بدون حقوق، قانونی نبوده و کارگر می تواند مطالبات خود را از این جهت در هیات حل اختلاف مطرح نماید.
نتیجهگیری:
تعطیلات کارگران در قانون کار نه تنها به عنوان یک حق اساسی برای کارکنان شناخته میشود، بلکه ابزاری کلیدی برای افزایش رضایت شغلی و حفظ سلامت روانی و جسمی آنان است. با درک و اجرای صحیح قوانین مربوط به تعطیلات، کارفرمایان میتوانند محیط کاری مطلوبتری ایجاد کرده و بهره وری سازمان خود را افزایش دهند. آگاهی از جزئیات و مقررات مرتبط با تعطیلات کارگران به هر دو طرف، یعنی کارگران و کارفرمایان، کمک میکند تا از حقوق و تعهدات خود به خوبی آگاه باشند و از بروز اختلافات جلوگیری کنند.
دفتر حقوقی دادپویان حامی با تیمی از وکلای متخصص و با تجربه در زمینه حقوق کار، آماده ارائه مشاوره و خدمات حقوقی به کارگران و کارفرمایان است. این دفتر با دانش بهروز و تجربه گسترده در حوزه قوانین کار، میتواند به شما در درک بهتر و اجرای صحیح قوانین مرتبط با تعطیلات کارگران کمک کند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره حقوقی تخصصی، با ما تماس بگیرید و از خدمات حرفهای دفتر حقوقی دادپویان حامی بهرهمند شوید.
سوالات متداول
آیا تعطیلات رسمی با حقوق است؟
بله ، درتمام مواردی که گفته شد از جمله روز تعطیل و روز کارگر و سایر روزهای تعطیل باید حقوق کارگر پرداخت شود.
آیا تعطیلات رسمی جزو مرخصی ها محسوب می شود؟
خیر مطابق قانون کار هرکارگری می تواند ماهانه از دو ونیم روز مرخصی با حقوق استفاده نماید حال اگر در یک ماه تعداد تعطیل رسمی زیاد باشد کارفرما نمی تواند تعطیلی های مذکور را از مرخصی کارگر محاسبه نماید.
حقوق روزهای تعطیل رسمی چقدر است؟
بسته به این که کارگر در روزتعطیل با موافقت و رضایت خود سرکار حاضر شود یا نه حقوق وی متفاوت خواهد بود. در صورتی که کارگر روز تعطیل را کار نگند حقوق او طبق روال عادی محاسبه می شود.
اگر کارفرما دو روز در هفته مثل چهارشنبه و پنجشنبه را تعطیل کند؟ آیا تعطیلی چهارشنبه و پنجشنبه کارگران از سوی کارفرما با حقوق خواهد بود؟
در صورت تعطیلی اجباری کارگران کارفرما موظف به پرداخت دستمزد روزهای مذکور خواهد بود.
انجمن ما زیر نظر سازمان سینمایی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هست .آیا زمانی که دولت تعطیلات رو اعلام میکنه مثل همین تعطیلی چهارشنبه ۱ مرداد به علت گرمای هوا. اداره ما میگه ما تعطیل نیستیم چون دولتی نیستیم( در صورتیکه زیر نظر سازمان سینمایی هستیم و از اداره کار حقوق میگیرم و کارگری محسوب میشیم. مدیرعامل ما میگه ما دولتی نیسیتیم و همه باید بیان سرکار و هرکس نخواد بیاد باید مرخصی بگیره. آیا ایشون داره بر طبق قانون رفتار میکنه؟ آیا این حق مانیست ازین تعطیلی استفاده کنیم و چرا باید برای ما مرخصی محسوب بشه. لطفا جواب من رو بدید و بهم اون نکته قانونی رو بگید که درکجای قوانین وزارت کار لحاظ شده که برم بخونم تا اطلاعاتم زیاد بشه
سلام وقت بخیر من یک سوال داشتم ازتون من چند ساله دارم تو فروشگاه کار میکنم و تعطیلات رسمی همش سر کار بودم و حقوق روز معمولی حساب شده یعنی هیچی اضافه کاری تعلق نگرفته میتونم اداره کار شکایت کنم ممنون میشم پاسخگو باشید
سلام. بله. می بایست مطالبه مابه التفاوت مزد و حقوق تعطیل کاری در اداره کار شکایت نمائید.
با سلام
تعطیلات آلودگی و تعطیلاتی که استانداری ها اعلام کردن و شخص در آن روزها کار کرده آیا باید کل ساعت کاری اضافه کار منظور شود؟
سلام. خیر. تعریف اضافه کاری در قانون مشخص می باشد.