شرایط قانونی داور طلاق در سال ۱۴۰۵ + نحوه معرفی داور به دادگاه

وقتی یک زوج تصمیم به جدایی می‌گیرند، یکی از سؤالاتی که ممکن است با آن روبه‌رو شوند این است که داور دادگاه خانواده کیست و چرا پرونده طلاق به داوری ارجاع می‌شود؟

داوری در پرونده‌های خانوادگی با هدف اصلی ایجاد صلح و سازش میان زوجین انجام می‌شود و به این معنا نیست که داور به جای قاضی درباره طلاق تصمیم می‌گیرد.

در این مقاله، به زبان ساده درباره داوری در طلاق، شرایط داور طلاق، نحوه معرفی داور به دادگاه توضیح می‌دهیم.

داوری در طلاق

در ماده 27 قانون حمایت خانواده تصریح شده است که در تمامی موارد درخواست طلاق به جز طلاق توافقی دادگاه باید به منظور ایجاد صلح و سازش موضوع را به داوری ارجاع کند. انتخاب داور در موضوع طلاق الزامی است. در صورتی که طرفین یا یکی از آن ها داور خود را تعیین نکند با رعایت آئین نامه اجرایی مربوط به طلاق دادگاه راساً داور تعیین خواهد نمود.

شرایط داور در طلاق

طبق ماده ۲۸ قانون حمایت خانواده، پس از ارجاع پرونده به داوری، هر یک از زوجین باید ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ یک نفر از اقارب خود را به عنوان داور معرفی کند.

شرایط داور طلاق عبارت است از:

• حداقل ۳۰ سال سن داشته باشد.
• متأهل باشد.
• با مسائل شرعی، خانوادگی و اجتماعی آشنا باشد.

منظور از «اقارب متأهل» در این ماده، بستگان زوج یا زوجه‌ است که شرایط قانونی داوری را داشته باشند. فردی که قبلاً متأهل بوده و همسرش فوت کرده نیز می‌تواند به عنوان داور معرفی شود.

اگر فرد واجد شرایطی در میان بستگان وجود نداشته باشد، به او دسترسی نباشد یا از پذیرش داوری خودداری کند، می‌توان فرد واجد شرایط دیگری را معرفی کرد. در صورت عدم معرفی داور، دادگاه می‌تواند راساً داور تعیین کند.

معرفی داور به دادگاه

هر یک از زوجین باید داور مورد نظر خود را در مهلت مقرر به دادگاه معرفی کند. داور می‌تواند از بستگان دارای شرایط قانونی باشد و در صورت نبود چنین فردی، شخص دیگری که شرایط قانونی را دارد معرفی می‌شود.

اگر زوجین داور معرفی نکنند یا امکان معرفی داور وجود نداشته باشد، داور دادگاه خانواده توسط دادگاه تعیین خواهد شد.

مرحله بعد از داوری در طلاق چیست؟

بعد از صدور گزارش داور مبنی بر عدم سازش زوجین، طرفین با مراجعه به دادگاه خانواده می‌توانند دادخواست طلاق خود را ثبت کرده و با تعیین وقت جلسه دادگاه، بررسی حقوق مالی و غیرمالی زوجه و صدور رای طلاق به دفترخانه مراجعه کرده و طلاق خود را ثبت رسمی بنمایند.

اعتراض به رأی داوران

چنانچه زوج یا زوجه نسبت به رأی صادره توسط داوران اعتراض داشته باشند قوانین فعلی مربوط به حقوق خانواده در آن خصوص ساکت می‌باشد اما طبق قانون آئین دادرسی مدنی مواد (489 و 490) هر یک از طرفین می توانند ظرف «بیست روز بعد از ابلاغ»رأی داور از دادگاهی که دعوا را ارجاع به داوری کرده یا دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد حکم به بطلان رأی داور را بخواهد.

ضمانت اجرای عدم ارجاع موضوع اختلاف به داوری

مطابق قوانین آئین دادرسی مدنی چنانچه طرفین توافق ارجاع امر به داوری در صورت بروز اختلاف نموده باشند. تا زمانی که طرفین از توافق مزبور کتباً اعلام عدول ننموده باشند دادگاه به استناد بند یک ماده 481 و مواد 454 و 472 قانون آئین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی صادر خواهد نمود. در ارتباط با دعاوی مربوط به طلاق چنانچه دادگاه بدون رعایت مقررات و تشریفات داوری اقدام به صدور گواهی عدم سازش (طلاق) نماید در قانون یا آئین نامه اجرائی مربوط به طلاق در آن خصوص سکوت اختیار شده است.

حق الزحمه داوری

به موجب ماده 8 آئین نامه اجرائی تبصره یک ماده واحده اصلاح قانون مقررات مربوط به طلاق ریاست قوه‌ی قضائیه حق الزحمه متناسبی از طرف دادگاه تعیین و در مرحله اول از شخصی که داور از سوی او انتخاب یا برای وی منتصب شده باشد دریافت خواهد شد و چنانچه دادگاه مقتضی بداند دستور وصول آن را با رعایت انصاف و تساوی طرفین یا از متقاضی طلاق صادر خواهد کرد.

با توجه به مطالب ذکر شده در خصوص حق الزحمه داوران در این مورد تکلیف وصول حق الزحمه  و پرداخت آن به داوران به عهده دادگاه می باشد.

میزان حق الزحمه داوری در ارتباط با سایر داوری بر اساس آئین نامه ای که هر سه سال یک بار توسط وزیر دادگستری تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه خواهد رسید.(ماده 498 قانون آئین دادرسی مدنی)

کلام پایانی

داوری در دعاوی خانوادگی، به‌ویژه پرونده‌های طلاق، با هدف ایجاد صلح و سازش میان زوجین انجام می‌شود و رعایت مراحل قانونی آن برای ادامه رسیدگی به پرونده اهمیت دارد. با توجه به اینکه معرفی داور، شرایط داور و نحوه رسیدگی به پرونده ممکن است برای زوجین ابهاماتی ایجاد کند، به شما توصیه می‌کنیم که در روند پرونده خود از مشاوره وکلای متبحر استفاده نمایید.

دفتر حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت و با بهره گیری از وکلای با تجربه در این زمینه، آماده ارائه خدمات تخصصی حقوقی و مشاوره در این حوزه به شما عزیزان است.