پس گرفتن حق بیمه های پرداخت شده به سازمان تأمین اجتماعی

بیمه تامین اجتماعی
retaking insurance payments featuring

شرح موضوع

پس گرفتن حق بیمه تامین اجتماعی توسط شخص بیمه شده در قانون ایران پیش بینی نشده است. اما این تمام ماجرا نیست. در برخی موارد امکان برگشت پول از بیمه تامین اجتماعی بنا به شرایطی که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت وجود دارد. اما قبل از آن باید مفهوم حق بیمه و مسئول پرداخت آن و هم چنین ذینفع را مشخص کنیم و پس از آن به این سوال جواب دهیم که آیا امکان انصراف از بیمه اختیاری تأمین اجتماعی یا بیمه اجباری تامین اجتماعی و باز پس گیری مبالغ پرداخت شده وجود دارد یا خیر؟ و اگر وجود دارد چگونه است؟

هسته و جوهره اصلی تامین اجتماعی جامعه، حمایت افراد انسانی در برابر خطرات اجتماعی و اقتصادی است. لزوم بالابردن سطح رفاه اجتماعی در جامعه دولت ها را بر آن داشته تا با پیش بینی تامین اجتماعی از معایب فقدان آن در آینده جلوگیری کنند. صرف نظر از بحث های تئوریک تامین اجتماعی در سطوح مختلف دارای حمایت های متعددی از افراد جامعه می باشد مواردی از قبیل مراقبت های پزشکی، مقرری مرگ یا بازنشستگی ، مقرری از کار افتادگی و… جزو حمایت هایی است که به واسطه تامین اجتماعی از افراد جامعه به عمل می آید.

از همین رو پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی یکی از تکالیفی است که دولت بر عهده مردم قرار می دهد البته در مواردی نیز این امر اختیاری است.

حق بیمه تامین اجتماعی

مطابق ماده٢ قانون تامین اجتماعی، به مبالغی که طبق این قانون و برای بهره‌مندی از مزایای آن به سازمان پرداخت می‌گردد حق بیمه اطلاق می‌شود. در واقع بر اساس نوع بیمه تامین اجتماعی (اجباری یا اختیاری بودن) هر ماه باید مبلغی تحت عنوان حق بیمه به صندوق سازمان تامین اجتماعی واریز شود تا شخص بتواند با توجه به میزان واریزی ها و سابقه خود از مزایای بیمه تامین اجتماعی برخوردار شود.

مسئول پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی

این که پرداخت حق بیمه بر عهده چه کسی است بسته به نوع بیمه جواب متفاوتی دارد. در بیمه های اختیاری یا خویش فرما، با توجه به عدم وجود رابطه قراردادی با شخص ثالث قاعدتا پرداخت حق بیمه نیز بر عهده خود شخص بیمه شده می باشد. در نقطه مقابل و در بیمه های اجباری علی الخصوص در مواردی که شخص بیمه شونده مشمول قانون کار بوده و با شخص ثالثی رابطه کارگر کارفرمایی دارد این مسئله متفاوت می باشد. طبق قانون بیمه تامین اجتماعی هر کارمند یا به بیان بهتر کارگر، باید ۳۰ درصد حقوق خود را به عنوان حق بیمه، به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند. اما این ۳۰ درصد بین فرد بیمه شده و کارفرما تقسیم می‌شود. به گونه‌ای که فرد بیمه شده، تنها ۷ درصد از ۳۰ درصد را، از حقوق خود پرداخت می‌کند و مابقی آن که ۲۳ درصد حقوق است، توسط کارفرما، به بیمه پرداخت می‌شود.

انواع نظام بیمه ای در دنیا

نظام بیمه ای درجهان به دو شکل است نظام بیمه ای شخصی و نظام بیمه ای جمعی. در ایران نیز هردو نظام بیمه ای کاربرد دارد اما نظام بیمه ای که در بحث بیمه تامین اجتماعی حاکم است نظام جمعی می باشد.

انواع نظام بیمه ای در دنیا
انواع نظام بیمه ای در دنیا

نظام بیمه ای شخصی یا D.C

در نظام بیمه ای شخصی شرکت بیمه یک حساب انفرادی برای هر شخص افتتاح می کند و تمام آورده های فرد در حساب شخصی اش ذخیره می شود و علاوه بر سودی که بر روی پول می آید دولت نیز مبلغی را کمک می کند. امکان پس گرفتن حق بیمه پرداخت شده در این سیستم وجود دارد

جالب است بدانید بیمه ی عمر نیز با الگوگیری از نظام بیمه ی شخصی “D.C”  طراحی و راه اندازی شده است.

در سیستم بیمه ای شخصی زمانی که فرد به سن بازنشستگی می رسد دو انتخاب دارد:

  • همه ی آورده ی خود را به همراه سودش بردارد
  • مستمری ماهانه دریافت کند

نظام بیمه ای  جمعی D,B

در نظام بیمه ای جمعی آورده های تمام افراد عضو بیمه به همراه کمک های دولتی در یک صندوق بیمه مشترک ریخته می شود و بیمه شده با پرداخت حق عضویت از مزایا و خدمات برخوردار می شود. بیمه تامین اجتماعی بر پایه همین نظام بیمه ای اقدام می کند.

نظام بیمه ای کشور ما نظام گلوبال (D.B) است و پس دادن حق بیمه در قانون جمهوری اسلامی پیش بینی نشده است، مدیران بیمه ای کشور نیز با بیان این موضوع که پرونده ی بیمه ای نیز وجود دارد که شخص در روز اول کاری اش قبل از رسیدن به محل کار تصادف کرده و فوت شده و بیمه ی تأمین اجتماعی بدون این که حق بیمه ی دریافت کند 50 سال به خانواده ایشان مستمری داده خود را از بازپرداخت حق بیمه معاف می دانند.

امکان پس گرفتن حق بیمه های پرداخت شده

همان طور که بیان شد امکان استرداد مبالغی که شخص به عنوان حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی پرداخت می نماید وجود ندارد. اما در مواردی ملاحظه می شود که شخص مبلغی بیشتر از آن چه که می باید پرداخت کرده است یا اساسا به دلایل قانونی از جمله ایثارگر بودن از پرداخت حق بیمه معاف بوده ولیکن بدون اطلاع از این امر اقدام به واریز حق بیمه نموده است.

در مواردی که حق بیمه من غیر حق واریز شده و شخص واریز کننده تکلیفی بر این امر نداشته یا زیاده بر میزان قانونی پرداخت کرده است امکان استرداد مبالغ مذکور از بیمه تامین اجتماعی وجود دارد. در چنین فرضی شخص باید با مراجعه به شعبه بیمه تامین اجتماعی و ارائه تقاضا نامه و مستندات خود تقاضای استرداد وجوه پرداختی را نماید.

البته در نظر داشته باشید که با این امکان وجود دارد که بیمه بنا به هر علتی از استرداد و پرداخت حق بیمه پرداخت شده امتناع نماید که در این فرض امکان طرح شکایت از بیمه تامین اجتماعی وجود دارد.

انصراف از بیمه تامین اجتماعی
انصراف از بیمه تامین اجتماعی

انصراف از بیمه تامین اجتماعی

در خصوص امکان استرداد حق بیمه های پرداخت شده به سازمان تامین اجتماعی بیان شد که در قانون ایران چنین امری پی بینی نشده است. اما سوال دیگری که مطرح می شود این است که آیا امکان انصراف از پرداخت حق بیمه وجود دارد؟

در خصوص بیمه های اختیاری این امر ممکن می باشد اما در خصوص بیمه های تامین اجتماعی اجباری عدم پرداخت حق بیمه در فرضی که شخص همچنان مشغول به کار است ممکن نیست. به موجب قانون بیمه تامین اجتماعی پرداخت بخش عظیمی از حق بیمه بر عهده کارفرماست و به جهت حمایت از کارگران این تکلف حتی با رضایت خود کارگر هم ساقط نمیشود.

قابل اشاره است که در صورت پایان رابطه کارگر و کارفرمایی الزام کارفرما به پرداخت حق بیمه نیز ساقط می شود.

سخن پایانی

موارد امکان انصراف از بیمه تامین اجتماعی و نحوه پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت و بیان شد که اگرچه اساسا امکان باز پس گرفتن پول از بیمه تامین اجتماعی (حق بیمه پرداخت شده) وجود ندارد اما چنانچه شخصی معاف از پرداخت حق بیمه بوده و این مبلغ را پرداخت کرده باشد به دلیل این که مبلغ مذکور مصداق ایفاء ناروا بوده امکان بازپس گرفت آن وجود دارد. در برخی موارد با مراجعه به شعبه سازمان بیمه تامین اجتماعی مبلغ مذکور مسترد می شود اما گاهی اوقات نیز بیمه با دلایلی همچون عدم معافیت شخص از پرداخت حق بیمه، مبلغ پرداخت شده را مسترد نمی کند. در چنین مواردی شخص ناچار به طرح دعوی در مراجع صالحه است.

در صورتی که بنا به هردلیلی در بحث بیمه تامین اجتماعی به مسئله ای برخورد نمودید، می توانید با دفتر حقوقی بین المللی دادپویان حامی در ارتباط باشید.

آرای قضایی

سوالات متداول

خیر مگر این که شما از معافیت قانونی برای پرداخت حق بیمه برخوردار بوده باشید و اشتباها حق بیمه پرداخت کرده باشید.

بله چنانچه مبلغی مازاد بر حق بیمه خود پرداخت کرده باشید می توانید تقاضای استرداد اضافه پرداخت به تامین اجتماعی را نمایید.

در این صورت شما باید دعوای مطالبه اضافه پرداختی را به طرفیت سازمان بیمه تامین اجتماعی در دادگاه عمومی حقوقی مطرح نمایید.

شما می‌توانید از طریق شبکه‌های اجتماعی نظیر واتساپ و یا تلگرام با وکلای دفتر حقوقی دادپویان حامی در ارتباط باشید. همچنین می‌توانید از طریق فرم مربوطه درخواست مشاوره رایگان خود را ثبت کنید.

مقالات مرتبط

مطالب پربازدید

دریافت مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره از دفتر حقوقی دادپویان حامی اطلاعات خود را ثبت کنید. کارشناسان ما در اسرع وقت جهت مشاوره با شما تماس خواهند گرفت.

نام و نام‌خانوادگی(ضروری)
Hidden