تفاوت ابطال و بطلان رای داوری

یکی از دعاوی رایج در خصوص رای داور ، دعوایی با عنوان صدور حکم بر ابطال یا بطلان رای داور و یا اعتراض به رای داور طرح می شود. برخی از دادگاه ها در این خصوص سخت گیری نموده و استفاده از عناوین معینی را لازم می دانند. ویا اشخاص اقدام به طرح دعوای ابطال رای داور می نمایند و سپس دعوایی دیگر تحت عنوان بطلان رای داور مطرح می نمایند که در بسیاری مواقع منتهی به صدور قرار عدم استماع دعوا می گردد. در ادامه به تعریف ابطال و بطلان رای داوری و تفاوت این دو عنوان و اینکه اعتراض به رای داور تحت چه عنوانی باید مطرح شود ، می پردازیم.

تعریف ابطال رای داوری و بطلان رای داوری

ابطال عبارت است از منتفی کردن ذات عمل نه رفع اثر و نقض آن و در فقه ابطال عملی است که صحیحا واقع شده باشد نه عملی که از آغاز به نحو باطل واقع شده باشد. بنابراین ابطال ، فعلی است که سبب حکم به بطلان می شود و بطلان حکمی است که با ابطال و یا علل دیگر محقق می شود بنابراین بطلان اعم از ابطال است.

در اصطلاح حقوقی ، ابطال برای موضوعات مانند وکالت نامه ، سند رسمی ، سند در وجه حامل و … به کار می رود و بطلان برای موضوعات حقوقی مانند دعوا و عمل حقوقی مانند عقد ، استعمال می شود اما در رویه قضایی نمی توان تمایزی دقیق را تصور نمود. به این صورت که برخی دادگاهها سعی در تفکیک این عبارت دارند و دعوایی را که با عنوان ابطال طرح شده اما منظور اعلام بطلان قرارداد است غیر قابل استماع می دانند و برخی نسبت به چنین تفکیکی بی تفاوت هستند.

بیشتر بخوانید :  داوری تجاری بین المللی

بنابراین به کار بردن هر دو عنوان ابطال و بطلان در خصوص رای داور ، صحیح است و مبتنی بر دو نگاه متعارف نسبت به آن می باشد. در مقررات مربوط نیز از هر دو اصطلاح استفاده شده است. در ماده 490 و 491 قانون آئین دادرسی مدنی ، عبارت ((حکم به بطلان رای داور)) یاد شده و در ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی ، بطلان رای است در حالی که عنوان ماده 33 همان قانون ، درخواست ابطال رای می باشد.

بنابراین این عناوین ، ارتباطی به نحوه ی طرح دعوا ندارند بلکه آثار دیگری مانند رعایت یا عدم رعایت مهلت اقامه دعواو قابل عدول بودن یا غیر قابل اسقاط بودن حق اعتراض بر آنها مترتب می شود. لذا اگر خواهان دعوای ابطال رای را بر اساس ماده 34 قانون داوری تجاری بین المللی طرح نماید ، دادگاه باید رسیدگی کند و نمی تواند به بهانه عدم طرح دعوای ((بطلان رای داور)) دعوا را غیر قابل استماع بداند.

نمونه رای در خصوص ایراد به عنوان بطلان رای داوری

همانگونه که گفته شد در رویه قضایی برخی از دادگاهها به عنوان بطلان رای داور یا ابطال رای داور ایراد گرفته و قرار عدم استماع دعوا صادر می نمایند. در اینجا می خواهیم به نمونه پرونده ای اشاره نمائیم تا به صورت کاربردی عناوین ابطال و بطلان رای داوری را تفکیک نمائیم.

طی دادنامه ای که از یکی از شعبات دادگاه عمومی حقوقی صادرگردیده است اشاره گردیده خواهان ادعا دارد که با خوانده دعوا قراردادی را منعقد نموده و بر اساس آن قرارداد ، اختلاف مالی با یکدیگر پیدا نموده اند. اما ادعا نموده اند قرارداد داوری بی اعتبار بوده بنابراین رای داوری که صادر گردیده بر خلاف قوانین موجد حق می باشد. بنابراین خواسته خود را تحت عنوان صدور حکم بر اعلام بطلان رای داوری مطرح نموده است.

بیشتر بخوانید :  اجرای رای داوری ( درخواست صدور اجرائیه )

خوانده چنین دفاع نموده که قرارداد داوری معتبر بوده و خواهان قبلا دعوای ابطال رای داور را مطرح نموده که در آن خصوص منجر به صدور رای بر رد دعوا گردیده است. خواهان اظهار نموده که خواسته صدور حکم به ابطال رای داور به جهت عدم ابلاغ به ایشان بوده اما خواسته ابطال و خواسته اعلام بطلان دو امر جداگانه می باشد. و جهت آن دعوا با دعوای مطروحه متفاوت می باشد.

لذا اعتبار امر مختومه قابل پذیرش نمی باشد. اما دادگاه در رای صادره چنین استناد نموده که داوری یکی از شیوه های حل اختلاف می باشد و هدف آن رسیدگی به دعوا و فصل خصومت می باشد و از طرفی قانونگذار طرق خاصی را برای اعتراض به رای داوری پیش بینی نموده است و مهلت زمانی خاصی را برای اعتراض به رای تعیین نموده است و همچنین علی رغم دفاعیات خواهان در آرای ناشی از داوری داخلی ، قانونگذار تفاوتی را میان دعوای ابطال و بطلان رای داور از حیث مهلت دعوا قائل نگردیده است بنابراین با توجه به اینکه خواهان یک بار به رای داوری اعتراض نموده و از طرف دادگاه مردود اعلام گردیده است و با توجه به اینکه اعتراض مجدد به رای داوری خارج از مهلت مقرر قانونی می باشد لذا دعوای خواهان منطبق بر قوانین و موازین حقوقی نبوده و مستند به ماده 2 قانون آئین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوا صادر و اعلام می گردد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: امتیاز: )

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست