دعوای مطالبه اجرت المثل املاک

دعوای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف ملک زمانی مطرح میشود که فردی،ملک دیگری را بدون مجوز قانونی درتصرف داشته باشد.دراین مواقع مالک میتواند اقدام به طرح دو دعوا نماید.علاوه برطرح دعوای مربوطه،نسبت به رفع تصرف عدوانی ویاخلع ید،نسبت به طرح دعوی مطالبه اجرت المثل ایام تصرف نیز،اقدام نماید .

اجرت المثل ایام تصرف ملک از منظر قانونگذار

قانون گذاردرماده 494قانون مدنی چنین مقرر داشته است:
“عقد اجاره به محض انقضاء مدت بر طرف میشود و اگر پس از انقضاء آن مستاجر عین مستاجره را بدون اذن مالک مدتی در تصرف‌ خود نگاه دارد موجر برای مدت مزبور مستحق اجرت‌المثل خواهد بود. اگر چه مستاجر استیفاء منفعت نکرده باشد. و اگر با اجازه مالک در تصرف نگه دارد ،وقتی باید اجرت‌المثل بدهد که استیفاء منفعت کرده باشد ،مگر اینکه مالک اجازه داده باشد که مجاناً استفاده نماید.”

اجرت المثل ایام تصرف ملک

اجرت المثل ایام تصرف ملک

جهت درک بهتر اجرت المثل در ملک ،موضوع را با مثالی شرح میدهیم.
فرض کنید صاحب ملکی،ملک خویش را با عقد اجاره به دیگری انتقال میدهد و مبلغ اجاره را نیز مشخص مینماید.در این فرض ممکن است چند اتفاق رخ دهد.

  • پس از پایان مدت اجاره،مستاجرهمچنان به تصرف ملک ادامه دهد.(به عبارت دیگر مستاجر ،از منفعت اجاره بدون رضای مالک ، استفاده نموده باشد).وعلی الرغم درخواست مالک جهت تخلیه،از تخلیه ملک مزبور امتناع نماید.
  • پس از انقضای مدت اجاره،مستاجر ملک مزبور را در تصرف نگاه دارد اما از منفعت استفاده ننماید.در این صورت اگرچه از منفعت اجاره استفاده ننموده است،اما چون بدون اذن مالک،ملک را درتصرف داشته است،تملک وی غیرمجازمیباشد.فلذا مالک میتواند اجرت المثل زمان تصرف ملک خویش را از مستاجر مطالبه نماید.
  • ممکن است مستاجر،پس از پایان مدت اجازه با اذن مالک،مال مورد اجاره را در تصرف داشته باشد.دراین صورت در صورتی که از مال اجاره استفاده نموده باشد،بایستی اجرت المثل زمان استفاده خود را پرداخت نماید.
  • چنانچه عقد اجاره قبل ازانقضای مدت، بنا به هردلیلی فسخ گردد،اما پس ازفسخ ،مستاجر همچنان به تصرفات خود ادامه دهد. به عبارت دیگر پس ازپایان مدت ویا فسخ اجاره ،رابطه استیجاری بین مالک و مستاجر منتفی میگردد. در این مواقع چنانچه مستاجر همچنان به تصرفات خویش ادامه دهد در حکم غاصب است.
    ماده 320 قانون مدنی در این باره چنین می گوید :
    ” نسبت به منافع مال مغصوب ،هریک از غاصبین به اندازه منافع زمان تصرف خود و ما بعد خود ضامن است اگرچه استیفاء منفعت نکرده باشد.”

 در موارد فوق الذکر مالک میتواند اجرت المثل ملک خویش را از مستاجر مطالبه نماید .اجرت المثل همان بهای استیفای غیرمجاز از ملک میباشد که بایستی توسط مستاجر به مالک پرداخت گردد.لازم به ذکر است که هدف قانونگذار جلوگیری از تضییع مالک ملک میباشد.در این مواقع ممکن است ملک مزبور نیز همچنان در تصرف مستاجرباشد .در این صورت مالک میتواند درخواست تخلیه و مطالبه اجرت المثل را همزمان بنماید.

نحوه طرح دعوای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف ملک

دعوای مطالبه اجرت‌المثل ازطرف مالک ،علیه شخصی که ملک را به صورت غیرمجاز تصرف نموده است مطرح می شود. دادگاه صالح به رسیدگی ، دادگاه محل وقوع ملک می باشد.ناگفته نماند که دعوای مطالبه اجرت المثل دعوایی مالی محسوب می گردد.
جهت مطالبه اجرت المثل به تقدیم دادخواست نیاز است.بدین ترتیب که ،پس از ارائه دادخواست و دلایل و مستندات به دادگاه صالح، پرونده به شعبه ارجاع می گردد.
پس از بررسی اسناد و مدارک درصورتی که برای دادگاه حقانیت خواهان محرز گردد،جهت تعیین اجرت المثل ایام تصرف به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میگردد .
کارشناس با بررسی ملک و وضعیت آن، اجرت المثل ایام تصرف را معین و اعلام می نماید .
طرفین می توانند ظرف مهلت یک هفته نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض نمایند. در صورتی نسبت به نظریه کارشناسی اعتراضی صورت نگیرد رای مبنی برمحکومیت خوانده یاخواندگان به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف صادرمیگردد.
لازم به ذکر است که ،رای صادره قابل اعتراض میباشد .

نحوه اجرای رای مطالبه اجرت المثل ایام تصرف ملک

پس از قطعیت رای صادره می‌ توان نسبت به صدور اجرائیه و تشکیل پرونده اجرایی اقدام نمود. درصورتی که محکوم علیه درمهلت مقرر نسبت به پرداخت مبلغ محکوم به اقدام ننماید،می توان از اموال و دارایی های وی جهت اخذ محکوم به معرفی نمود. تا پس از انجام تشریفات قانونی مزایده نسبت به فروش آن و پرداخت وجه محکوم به اقدام گردد .

بیشتر بخوانید :  اعتراض به ارزیابی ملک

دعاوی مطالبه اجرت المثل از جمله دعاوی پرکاربرد میباشد که در عین اینکه ساده به نظر می آید،اما پیچیدگی های خاص خود را نیز دارا میباشد ونیازمند دانش وتجربه کافی در این زمینه میباشد.
گروه وکلای دادپویان حامی با دارا بودن کادرمتخصص در زمینه مزبور،اماده پاسخگویی به سوالات وقبول وکالت دعاوی شما عزیزان میباشند.باما در تماس باشید

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: امتیاز: )

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست