دعوای اثبات مالکیت مشاعی

مالکیت مشاع در مقابل مالکیت مفروز قرار دارد . مالکیت مشاع نتیجه اجتماع ارادی یا قهری دو یا چند مالک در ملک مشترک می باشد به گونه ای که سهم هریک را نتوان از دیگری جدا کرد و تمام مالکان در اجزاء مشترک سهیم می باشند . اشاعه زمانی است که دویا چند نفر در عین یا منفعت یک مال باهم شریک می باشند و نباید آن را با اجتماع حقوق مالکان در یک مال اشتباه گرفت . برای مثال در یک خانه , ممکن است فردی مالک منفعت و دیگری مالک عین باشد بدون آنکه بین آنان اشاعه ایجاد شود هرکدام به صورت مفروز مالک سهم خود می باشند .دعوای اثبات مالکیت مشاعی از دعاوی رایج در رابطه با ملک مشاعی می باشد . این دعوا ممکن است  بین شرکا یک ملک مشاع با یکدیگر یا شرکا با شخص ثالث رخ دهد . دعوای اثبات مالکیت ملک مشاعی زمانی مطرح می شود که سند رسمی مالکیت در میان نباشد .

اثبات مالکیت مشاعی
اثبات مالکیت مشاعی

راه های اثبات مالکیت مشاع

از آن جا که در دعوای اثبات مالکیت مشاعی  سند رسمی مالکیت در میان نیست , خواهان برای اثبات ادعای خود باید به ادله ای دیگر استناد کند .

ادله ای که خواهان برای اثبات ادعای خود به آن استناد می کند به قرار ذیل می باشد :

شهادت : از آن جا که  دعوای اثبات مالکیت مشاعی , یک دعوای مالی می باشد خواهان می تواند برای اثبات ادعای خود به شهادت دو مرد عادل و یا یک مرد و دوزن عادل استناد کند .

اقرار: اگر خوانده اقرار به مالکیت خواهان نماید , دلیل دیگری برای اثبات ادعای او نیاز نمی باشد .

سوگند: در صورتی که خواهان از خوانده در خواست سوگند نماید و خوانده از سوگند خوداری نماید با سوگند خواهان ادعای او در دادگاه ثابت می شود .

اماره تصرف : تصرف خواهان در ملک مشاعی , دلیل مالکیت می باشد مگر این که خلاف آن ثابت شود .

اسباب ایجاد اشاعه

1-در قالب یکی از عقود معین . مانند اینکه مالکی  سه دونگ از خانه خود را به دیگری بفروشد ,صلح کند و یا ببخشد .

2-ارث از اسباب قهری اشاعه می باشد . زمانی که شخصی فوت می کند اموال او به صورت غیرارادی به وراث او منتقل می شود . وراث در تمام مال مشترک با یکدیگر برابر می باشند و هیچ یک بر دیگری برتری ندارد حتی اگر سهم یکی بیشتر از دیگری باشد مانند اینکه سهم پسر دو برابر سهم دختر می باشد .

3-امتزاج . زمانی که دو مال باهم آمیخته می شوند به گونه ای که نمی توان آن ها را یکدیگر جدا کرد . برای مثال وقتی دو مالک گندم خود را در یک انبار تخلیه کنند و نتوان آن ها را یکدیگر جدا کرد .

تاثیر تصرف در دعوای اثبات مالکیت مشاعی

یکی از ادله ای که خواهان می تواند برای اثبات ادعای خود به آن استناد کند , تصرف خود در ملک مشاعی می باشد . تصرفی دلیل مالکیت می باشد که متصرف مال را به منظور اعمال حق مالکیت یا حقوق دیگر در دست داشته باشد و تصرف وکیل و امین , دلیل مالکیت کسی است که از طرف او اقدام می کنند

طرفین دعوای اثبات مالکیت مشاعی

این دعوا به دو صورت طرح می شود :

1-بین شرکاء ملک مشاعی . در این دعوا یکی از شرکاء مانع از تصرف شرکاء دیگر در مال مشترک می شود .

2-دعوای شرکاء ملک مشاعی نسبت به اشخاص ثالث . در این صورت شرکاء باید بالاتفاق نسبت به طرح دعوا علیه شخص ثالث اقدام نمایند . برای مثال اگر شخصی فوت نماید و دارای یک زمین کشاورزی در روستا باشد و شخصی این زمین را به تصرف خود در آورده باشد , در این صورت وراث باید بالاتفاق نسبت به طرح دعوا علیه متصرف اقدام نمایند .

نحوه طرح دعوای اثبات مالکیت مشاعی

اگر موضوع دعوای خواهان در خصوص اموال منقول باشد , در صورتی که بین طرفین سند عادی مالکیت موجود باشد, خواهان می تواند دعوای خود را در دادگاه محل انعقاد عقد ,محل اجرای تعهد و اقامتگاه خوانده اقامه نماید .

اگر بین طرفین سندی در میان نباشد , خواهان می تواند در دادگاه اقامتگاه خوانده طرح دعوا نماید .هزینه دارسی این دعوا براساس , بهای خواسته ای است که خواهان در دادخواست قید می کند , تعیین می شود .اما اگر موضوع دعوا در خصوص اموال غیرمنقول باشد , خواهان باید ادعای خود را در دادگاه محل وقوع مال طرح نماید .هزینه دارسی در دعاوی اموال غیر منقول براساس قیمت منطقه ای ملک می باشد .

اقدامات تامینی در دعوای اثبات  مالکیت مشاعی

خواهان می تواند با سپردن خسارات احتمالی در دادگاهی که طرح دعوا کرده است به منظور خودداری از تصرفات خوانده درخواست , دستور موقت نماید .

اگر خواهان بخواهد قبل از طرح دعوا درخواست دستور موقت نماید باید درخواست خود را در دادگاهی که مال موضوع دستور موقت در آن مقر آن واقع شده است مطرح نماید .

در چه مواردی نمی توان دعوای اثبات مالکیت مشاعی را مطرح نمود ؟

زمانی که دعوای اثبات مالکیت شائبه ایجاد مالکیت موازی در قبال اسناد رسمی و ثبتی را تداعی کند از آن جا که  با مقررات مربوطه در تعارض می باشد قابل در طرح در دادگاه نمی باشد .

اگر خوانده نیمی از خانه ای که دارای سند رسمی است فروخته است اما نسبت به تنظیم سند رسمی آن اقدام نکرده است در این صورت خواهان نمی تواند دعوای اثبات مالکیت را مطرح نماید زیرا با مقررات ثبتی در تعارض می باشد و در صورت طرح دادگاه قرار رد دعوا صادر می نماید .

الزام به تنظیم سند رسمی بعد از اثبات مالکیت مشاعی

خواهان می تواند بعد از اثبات مالکیت مشاعی دادخواست الزام به نتظیم سند رسمی را در صورتی که مال غیرمنقول باشد دردادگاه محل وقوع مال و در صورتی که مال منقول باشد در دادگاه اقامتگاه خوانده مطرح نماید .

اعتراض به دعوای مالکیت مشاعی

از آن جا که دعوای مالکیت مشاعی , در دسته بندی دعاوی مالی قرار می گیرد , تجدید نظر خواه در صورتی می تواند نسبت به حکم اعتراض نماید که خواسته یا ارزش آن بیش از سه میلیون ریال باشد .

در این صورت تجدیدنظرخواه در صورت حضور در ایران  باید ظرف 20 روز و در صورت حضور در خارج از کشور ظرف دوماه از تاریخ ابلاغ حکم دادگاه بدوی اعتراض خود را در دادگاه تجدید نظر طرح نماید .

اگر رای دادگاه بدوی به علت عدم درخواست تجدیدنظر قطعی شود , فرجام خواه در صورتی می تواند نسبت به رای فرجام خواهی نماید که خواسته آن بیش از بیست میلیون ریال باشد و باید اعتراض خود ظرف 20 روز نسبت به اشخاص مقیم ایران و ظرف دوماه نسبت به اشخاص مقیم خارج از کشور از تاریخ انقضای مهلت تجدید نظر طرح نماید .

 

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 5)

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • بهروز صحرانشین سامانی
    اکتبر 14, 2021 3:44 ب.ظ

    درخصوص مال غیرمنقول مانند ملک شخصی دارای سند غیررسمی باشد که ازمالک ملک که فوت شده نیم دانگ حق مالکیت داشته ووراث این سند را قبول نکنند وشاهدی زنده که برای اثبات گواهی دهد وجود نداشته باشد حکم چیست؟

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست