اسناد در وجه حامل

اسناد در وجه حامل یعنی اسنادی که نام دارنده بر روی سند قید نمی گردد و هرکس آن را در دست داشته باشد محق برای دریافت مبلغ مندرج در آن است مگر خلافش توسط اشخاص دیگر ثابت شود.در این گونه اسناد امضاءکننده (صادرکننده) تعهد می نماید در یک زمان مشخص یا عندالمطالبه مبلغ معینی در سررسید شخص به شخصی که نوشته را در دست دارد بپردازد.

خصوصیاتی که اسناد در وجه حامل باید داشته باشد

-دارنده سند (کسی که سند در دست دارد)باید مالکیت سند را هم داشته باشد(قبلا تصرف داشته در سند).

-طرق نقل و انتقال در آنها به صورت قبض و اقباض است بدون اینکه نیاز به تشریفات و مقدماتی (به صورت تحویل و تسلیم) برای آنها باشد که دارنده به راحتی با در دست داشتن سند در وجه حامل می تواند وجه سند را از مدیون مطالبه نماید و در مقابل رسیدی که نشان دهنده وصول وجه سند است را به مدیون تحویل دهد.

چه اسنادی در وجه حامل صادر می گردند؟

درخصوص اسناد در وجه حامل ، اسنادی که به موجب قانون، منعی در صدور آن در وجه حامل وجود نداشته باشد قابلیت صدور در وجه حامل را دارند اما استثنائی که قانون گذار،د رسال جدید برای  صدور اسناد در وجه حامل مقرر نموده است ممنوعیت صدور چک در وجه حامل است که در ذیل به شرح آن می پردازیم.

اصلاحیه قانون صدور چک در مورد چک در وجه حامل

در قانون چک که در تاریخ ۲۱ آذرماه ۱۳۹۷ در روزنامه رسمی منتشر شد از جمله نوآوری های قانون گذار، در زمینه چک بود. براساس تبصره ۲۱ قانون مکرر این قانون، بعد از گذشت تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون از ۲۱ آذر ماه سال ۱۳۹۹ صدور و پشت نویسی چک در وجه حامل ممنوع و ثبت و انتقال چک در سامانه صیاد جایگزین پشت نویسی چک خواهد بود.

روش استعلام چک صیادی

امکان استعلام چک‌های صیادی از طریق تارنمای بانک مرکزی به نشانی www.cbi.ir فراهم می باشد  بر این اساس مشتریان می‌توانند شناسه استعلام ۱۶ رقمی مندرج در چک‌های صیادی را در بخش استعلام چک صیادی سایت بانک مرکزی وارد نموده و نسبت به اعتبارسنجی چک به صورت رایگان و نامحدود اقدام نمایند.

یکی دیگر از این نوع نوآوری ها این بود که چکی با عنوان چک در وجه حامل وجود ندارد و اعتباری نخواهد داشت، سپس اگر فردی چکی را صادر و ظهرنویسی کند باید از طریق سامانه های بانک مرکزی انجام شود و اینکه صرفا لاشه چک، پشت نویسی و امضا شود و به شخص دیگری منتقل شود، قانونگذار این انتقال را دیگر به رسمیت  نمی شناسد.

و هرگاه شخصی  بخواهد چکی از تاریخ ۲۱ آذرماه سال 1399 به بعد صادر نماید، باید وارد سامانه چکاوک شده و با مشخص نمودن ذینفع، مبلغ چک را درج نماید پس از آن، عملیات فیزیکی صدور چک را انجام دهد

در واقع هنگامی که شخص قصد انتقال چک را داشته باشد، باید انتقال در سامانه بانک مرکزی ثبت گردد تا اجازه انتقال چک صادر شود و چنانچه بین فرد دارنده چک و فرد ذی نفع و مالک چک در سامانه بانک مرکزی مغایرتی نباشد امکان انتقال وجود دارد

سند در وجه حامل شامل چه نوع اسنادی می شود؟

از آنجا که اسناد در وجه حامل محدود به نوع خاصی از اسناد نشده است بنابراین از باب تمثیل به مهم ترین آنها اشاره می کنیم:

  1.  سفته در وجه حامل
  2. سهام بی نام که شرکت ها بازرگانی صادر می نمایند.
  3. گواهی نامه موقت سهام بی نام که در حکم سهام بی نام و از لحاظ مالیات بردرآمد مشمول مقررات سهام بی نام می باشد.
  4. اوراق مشارکت.
  5. اوراق قرضه.
  6. اوراق کپن.
  7. اوراق خزانه.
  8. اوراق سرمایه گذاری.
  9. بارنامه صادره در حمل و نقل.

هر یک از این اسناد ویژگی‌ها و نکات حقوقی مخصوص به خود را دارند و نیاز به تشریفات خاصی برای انتقال آنها نیست. شرط مالکیت یک سند در وجه حامل، داشتن آن است و دارند‌گان این نوع اسناد، قانوناً می‌تواند وجه سند را از مدیون مطالبه کند، مگر اینکه به طریق قانونی ثابت گردد که سند مزبور متعلق به دارنده‌ی آن نمی‌باشد

در صورت مفقود شدن اسناد در وجه حامل باید به کجا مراجعه کرد؟

در اینجا دارنده سند در وجه حامل برای اینکه به خواسته اش رسیدگی شود.ابتدائا باید دستور به اعلان در جراید را صادر می نماید جهت اخطار به دارنده مجهول ( دارنده سند مفقود شده).پس از اخطار چنانچه از تاریخ اولین انتشار تا ۳ سال سند را ابراز ننماید حکم بطلان صادر می گردد(ماده 329 قانون تجارت) و در صورتی که ابراز نماید دادگاه به مدعی مهلت متناسبی می دهد و اخطار می نماید تا انقضای مهلت داده شده دعوای خود را تعقیب و دلایل خود را ارائه دهد در غیراینصورت محکوم می شود و سند به ابراز کننده آن مسترد می شود.(ماده ۳۲۸ قانون تجارت).

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 1 امتیاز: 2)
فهرست