خسارت تاخیر تادیه چک

خسارت تاخیر تادیه چک به معنی جبران خسارت وارده بر طلبکار در صورت کوتاهی بدهکار از پرداخت به موقع طلب (الزاما وجه نقد و از نوع وجه رایج کشور) خود، به طلبکار است.

در چه صورتی می توان خسارت تاخیر تادیه چک را مطالبه نمود؟

مطابق با ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده درصورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد.

خسارت تاخیر تادیه چک

خسارت تاخیر تادیه چک

خسارت تاخیر تادیه در چک از چه زمانی محاسبه می گردد؟

در صورتی که پرداخت  وجه چک یا سفته به تاخیر بیافتد لازم است که نسبت به تاخیر تادیه چک یا خسارت تاخیر تادیه سفته اقدام کرد. بنابراین بنا به ماده 2 قانون صدور چک و استفساریه مجمع تشخیص مصلحت نظام، برای محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از تاریخ سررسید چک تا زمان وصول آن، پس از مطالبه آن از سوی طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی تعیین می گرددآن را محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد.

بیشتر بخوانید :  اسناد در وجه حامل

بنابراین مبدا محاسبه از تاریخ سررسید چک تا زمان وصول آن می باشد. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت تاخیر، بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد خصوصی عمل می گردد.

در این خصوص دو دیدگاه وجود دارد:دیدگاه اول اینکه منطقا می توان شرط وجه التزام بیش از تغییر شاخص بانک مرکزی را مجاز دانست کما اینکه در مورد وام های بانکی نیز معمول است که در قرارداد برای تاخیر در پرداخت وام، وجه التزام تعیین می گردد و این وجه التزام معمولا بیشتر از تغییر شاخص بانک مرکزی است.

دیدگاه دیگر این است که منظور از مصالحه طرفین که در ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی هم ذکر شده است مصالحه بعد از تحقق تاخیر است و نمی توان قبل از تاخیر در پرداخت دین ، وجه التزامی بیش از تغییر شاخص بانک مرکزی در قرارداد پیش بینی نمود چرا که نظر آن ها براین است این امر شبهه در ربا دارد. هرچند اصطلاح ربا برای قرض بهره دار بکار می رود و خسارت تاخیر تادیه وجه نقد مفهوما با ربا تفاوت دارد .

نحوه اقدام برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه در چک

برای مطالبه خسارت تاخیر در تادیه در چک، به دو طریق می توان اقدام نمود.

  1. طرح دعوای مطالبه خسارت تاخیر تادیه همزمان با اقامه دعوای مطالبه وجه چک علیه صادر کننده : در صورت عدم پرداخت وجه چک از سوی صادرکننده در تاریخ مندرج در چک در اینجا دارنده به عنوان خواهان باید دادخواست خود مبنی بر مطالبه اصل طلب و خسارت تاخیر تادیه وجه و هزینه های دادرسی و حق الوکاله به همراه دلائلی مانند نوشته عادی یا سندی رسمی در قالب چک ،سفته و … که وجود رابطه حقوقی مابین خود و صادرکننده و ثبوت دین و بدهی صادرکننده را مشخص می کند به دادگاه ارائه دهد.
  2. طرح دعوای مطالبه خسارت تاخیر در تادیه پس از اقامه دعوا برای مطالبه وجه چک علیه صادر کننده :هرگاه دارنده چک نسبت به مطالبه وجه چک اقدام نماید پس از صدور رای و دریافت طلب خویش می تواند دعوای خسارت تاخیر تادیه را نیز مطرح نماید در این جا دارنده باید درخواست خود را به همان دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید.
بیشتر بخوانید :  مطالبه وجه چک

لازم به ذکر است که دعوای مذکور صرفا به طرفیت شخص صادرکننده اقامه می شود نسبت به ظهرنویس چک و ضامن مسموع نیست.

نکات اساسی در خصوص مطالبه خسارت تاخیر تادیه چک

  1. خسارت تاخیر تادیه نیازی به اثبات ندارد و صرف تأخیر در پرداخت برای مطالبه و حکم کافی است. اثبات اینکه طلبکار هیچ خسارتی، از تأخیر متحمل نشده است، امکان ندارد و بدهکار را از دادن خسارت معاف نمی نماید
  2. چنانچه به سبب ورود خسارتی که مورد مطالبه قرار می گیرد تقصیری اضافه بر تأخیر تأدیه باشد مانع از مطالبه آن نیست.
  3. خسارت از خسارت قابل مطالبه نیست. ولی خسارتی که بعنوان تضرر از توقیف در زندان و عدم استفاده از شغل مطالبه می شود دعوای اصلی محسوب است.خسارت دادرسی و حق الوکاله و هزینه ی واخواست و کارشناس ضررهای ناشی ازاقامه ی دعوا، خسارت از خسارت محسوب نمی شود و قابل مطالبه است هر چند که خواسته اصلی نیز خسارت باشد.
  4. شرط مطالبه خسارت تأخیر تأدیه ، مطالبه اصل مبلغ چک از دادگستری نمی باشد و مراجعه به اداره ثبت و مطالبه وجه چک از طریق و صدور اجرائیه چک نیز جهت تعلق خسارت مذکور کافی به نظر می رسد.

خسارت تاخیر تادیه چک صادر شده از سوی تاجر ورشکسته

آیا خسارت تاخیر تادیه از چک های صادره از سوی تاجر ورشکسته و از ضامنین وی قابل مطالبه است؟

دراین رابطه استناد می کنیم به رای وحدت شماره 155 و رای وحدت رویه شماره 788

رای وحدت رویه 155_14/12/1347 هیات عمومی دیوان عالی کشور

بنا به رای وحدت رویه مذکور خسارت تاخیر تادیه از تاریخ توقف ورشکسته قابل مطالبه نیست براین اساس تعهدی بر عهده مدیون اصلی راجع به خسارت تاخیر تادیه بعد از توقف ایجاد نمی شود تا به تبع آن ضامن متعهد پرداخت آن گردد چرا که به موجب ماده 408 قانون تجارت همین که دین اصلی به نحوی از انحاء ساقط گردد ضامن نیز بری می گردد.

بیشتر بخوانید :  مطالبه وجه سفته

بنابراین ضامنین تعهدات تاجر ورشکسته، نسبت به پرداخت خسارت تاخیر تادیه بعد از توقف وی مسول نیستند نتیجه بحث اینکه مسئولیت ضامن نمی تواند بیش از میزان مسئولیت مضمون عنه، باشد بنابراین خسارت تاخیر تادیه از ضامن تاجر ورشکست شده، نیز قابل مطالبه نیست.

رای وحدت رویه شماره788_27/3/1399 هیات عمومی دیوان عالی کشور

بنا به رای وحدت رویه مذکور و مستفاد از مواد418،419 و 421 قانون تجارت و سایر مقررات مربوط، طلبکاران ورشکسته حق مطالبه خسارت تاخیر تادیه ایام توقف را از ورشکسته ندارند و حکم مقرر در ماده561 و 562 قانون تجارت (مطالبه متفرعات و خسارت از سوی طلبکاران) ناظر بر زمانی است که تاجر بخواهد اعاده اعتبار نماید.

چنانچه در این زمینه نیاز به دریافت مشاوره داشته باشید می توانید با موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی تماس حاصل فرمایید.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: 7 امتیاز: 5)

2 دیدگاه. ارسال دیدگاه جدید

  • سلام بنده برای خرید یک آپارتمان سال 91 سه فقره چک دادم که نقص مورد معامله به علت کم بودن متراژ ساختمان، عدم انجام برخی تعهدات و برگشت زدن یک فقره از آن ها با اینکه مبلغ را به حسابش واریز کرده بودم، جای یکی از چک هام را خالی گذاشتم و برگشت خورد. طرف بعد از گذشت 6 سال دادخواست داده.آیا خسارت تاخیر تادیه چک می تونه بگیره؟

    پاسخ
    • بله از تاریخ سر رسید چک تا زمان وصول وجه می تواند خسارت تاخیر تادیه را مطالبه نماید.

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست