تعریف شهادت

شهادت به مفهوم اعم اخبار دادن (خبر دادن) فرد نزد مراجع قضاوتی از دیده ها یا شنیده ها یا سایر آگاهی هایی است که به صورت اتفاقی یا به درخواست یکی از اصحاب دعوا از موضوعی پیدا کرده است.

بنابراین گواهی با اقرار این تفاوت اساسی را دارد که اقرار به زیان خود و به سود دیگری است و با ادعا که اخبار به سود خود و به زیان دیگری است نیز تفاوت دارد.

همچنین باید اشاره کرد که گواهی با کارشناسی نیز این تفاوت را دارد که کارشناس محسوسات خود را با دخالت دادن تخصص خود و نتیجه گیری از آن ها ارائه می نماید در حالی که در گواه این چنین نیست.

شرایطی که باید شاهد داشته باشد

1- بلوغ: مگر در شهادت بر جراحت تا زمانی که به حد قتل نفس نرسد به شرط رسیدن به ده سالگی و اینکه بر او مباحی گرد. آمده و بعد از انجم عملی که شاهد آن بوده اند تا زمان ادای شهادت پراکنده نشده باشند. مراد این است که در شهادت بر جراحت تنها شرط بلوغ منتفی است و سایر شرایط به قوت خود باقی است.

2- عقل: بنابراین شهادت دیوانه در زمان جنونش پذیرفته نیست اگر جنون او ادواری باشد شهادت وی در حال افاقه پذیرفته است به شرط آنکه در زمان تحمل شهادت و نیز ادای آن در هوشیاری کامل است.

3- اسلام: شهادت کافر اگر چه ذمی می باشد پذیرفته نیست و به بیان بهتر حتی اگر کسی بر ضد او شهادت داده می شود کافر باشد باز اسلام شرط است زیرا انصاف او به فسق و ظلم مانع قبول شهادت او می باشد.

بیشتر بخوانید :  وظایف موسسه حقوقی

شرایطی که ضامن راستگویی گواه است

1- ایمان: منظور در این جا پیروی از اهل بیت(ع) است بنابراین شهادت غیرامامی از هر فرقه ای که باشد پذیرفته نیست خواه مقلد باشد یا مجتهد

2- عدالت: به دلالت تبصره 3 ماده 155 قانون جدید آئین دادرسی کیفری کسی عادل شمرده می شود که (سابقه ی فسق و اشتهار به فساد نداشته باشد) بنابراین در تشخیص عدالت گواه نه تنها لازم نیست نسبت به انجام تکلیف دینی او تحقیق شود که معمولاً از دید عموم مخفی مانده و به آن تظاهر نمی شود. بلکه حتی شغل و پیشه و معلومات گواه نیز معیارهای دقیقی برای تشخیص عدالت او نمی باشد؟ تنها نبودن سابقه ی فسق در گواه و عدم اشتهار او به فساد کافی است در تشخیص فسق و فساد نیز مفاهیم عرفی آن ها با توجه به شرایط زمانی و مکانی و حتی موقعیت اجتماعی گواه مورد نظر قرار می گیرد سپس کسی که چک صادر کرده به این علت شرط عدالت را از دست نمی دهد عدالت گواه باید احراز شود.

شرایطی که ضامن دور ماندن از اتهام است

1- نداشتن نفع شخصی در دعوا: گواهی کسی که نفع شخصی به صورت عین یا منفعت یا حق در دعوا داشته باشد پذیرفته نمی شود.

2- نداشتن دشمنی دنیوی بین گواه و طرف مربوط

3- اشتغال نداشتن به تکدی و ولگردی

سایر شرایط

1- طهارت مولد: شهادت زنازاده حتی اگر در اموال ناچیزی باشد مردود است البته لازم به ذکر است که شهادت چنین فردی تنها زمانی رد می شود که از نظر شرع حلال زاده نبودن او ثابت شود بنابراین به آن چه که بر سر زبان هاست اگر چه زیاد باشد تا وقتی که علم حاصل نگردد اعتناء نمی شود.

بیشتر بخوانید :  نکات مهم تنظیم قرارداد بین المللی

2- نداشتن رابطه ی خویشاوندی گواه با یکی از اصحاب دعوا

3- بررسی لزوم نبودن سمت خادم و مخدومی

دعاوی حقوقی قابل اثبات با شهادت

1- دعاوی قابل اثبات با شهادت دو مرد: با عنایت به ماده 230 قانون آئین دادرسی مدنی اصل طلاق و اقسام آن و رجوع در طلاق و نیز دعاوی غیرمالی از قبیل مسلمان بودن، بلوغ، جرح و تعدیل، عفو از قصاص، وکالت، وصیت با شهادت دو مرد اثبات می شود البته بلوغ در دختران علیرغم اطلاق نص مزبور به دلالت بند ج همان ماده با شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن اثبات می شود.

2- دعاوی درخور اثبات با شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن:

الف- اصل نکاح: اصل نکاح با شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن اثبات می شود

ب- دعاوی مالی: مستنداً به بخش نخست از بند ب ماده 235 قانون آئین دادرسی مدن دعاوی مالی یا آنچه که مقصود از آن مال است نظیر دین، ثمن، مبیع، معاملات، وقف، اجاره، وصیت به نفع مدعی، غصب، جنایات خطایی و شبه عمد که موجب دیه است با گواهی دو مرد یا یک مرد و دو زن اثبات می شود. ماده 277 قانون آئین دادرسی مدنی این گونه از دعاوی را با جزئیات بیشتری توضیح داده است.

3- دعاوی درخور اثبات شهادت چهار زن- دو مرد- یا یک مرد و دو زن: دعاوی که اطلاع از آن ها معمولاً در اختیار زنان است از قبیل ولادت، رضاع، بکارت، عیوب درونی زنان با گواهی چهار زن- دو مرد- یا یک مرد و دو زن اثبات می شود.(بند ج ماده 230 قانون آئین دادرسی مدنی)

بیشتر بخوانید :  نکات مهم و کلیدی در بیمه قراردادهای بین المللی

4- دعاوی درخور اثبات با ترکیبی از شهادت و سوگند: با توجه به بند ب ماده 230 قانون آئین دادرسی مدنی که آمده است ادعاهایی را که با گواهی دو مرد و ترکیبی از گواهان زن و مرد و همچنین ترکیبی از گواه و سوگند اثبات می شود پیش بینی کرده است در ماده 277 همین قانون که در مبحث سوگند جای گرفته نیز ادعاهایی تصریح شده که در بند ب مزبور نیامده است اما عموم و اطلاق این نص آن ها را نیز در بر می گیرد.

با توجه به ماده 277 قانون آئین دادرسی مدنی که مقرر داشته است: در کلیه ی دعاوی مالی که به هر علت و سببی به ذمه تعلق می گیرد از قبیل قرض، ثمن معامله، مال الاجاره، دیه ی جنایات، مهریه، نفقه ضمان به تلف و یا اتلاف همچنین دعاوی که مقصود از آن مال است از قبیل بیع، صلح، اجاره، هبه، وصیت به نفع مدعی جنایات خطایی و شبه عمد موجب دیه، چنانچه برای خواهان امکان اقامه ی بینه ی شرعی نباشد می توان با معرفی یک گواه مرد یا دو گواه زن ضمیمه سوگند ادعاهای خود را اثبات کند.

تبصره: در موارد مذکور در این ماده ابتدا گواه واجد شرایط شهادت می دهد سپس سوگند توسط خواهان ادا می شود. بنابراین در این دعاوی مدعی می تواند گواهان دارای شرایط به تعداد جنسیت مقرر دو مرد یا یک مرد و دو زن معرفی کند یا به ترکیبی از گواهی و سوگند روی آورد.

به این مقاله چه امتیازی می دهید؟
(رای: امتیاز: )
فهرست