مقالات و نکات کاربردی

قراردادهای تجاری بین المللی

مقالات و نکات کاربردی

مقدمه

قانون مدنی اصول کلی مربوط به عقد قراردادها را تعریف نموده است و در ماده 10 قانون مدنی با نص صریح «قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند و در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.» به اصل آزادی و حکومت اراده ها در معاملات و قراردادها اشاره نموده است ولی در قانون تجارت تعریفی از قراردادها به ویژه قراردادهای تجاری بین المللی دیده نمی شود اما مواردی درباره دلالی، حق العمل کاری، حمل و نقل و نمایندگان تجارتی در قانون تجارت پیش بینی شده است و نیز قوانینی در خصوص امور بانکی، بیمه و بورس به تصویب رسیده است. با توجه به ماده 10 قانون مدنی، عرف و عادت تجارتی و اصول مربوط به بعضی از قراردادهای تجاری نمی توانیم قراردادها را به طور کلی به قراردادهای مدنی و تجارتی تفکیک کنیم چه، هر قراردادی با توجه به این که بین تجار منعقد شده باشد یا بین غیرتجار ممکن است تجارتی یا مدنی محسوب شود و در صورتی که قراردادی تجارتی محسوب گردد کلیه اصول و مقرراتی که درحقوق تجارت برای صلاحیت دادگاهها و چگونگی رسیدگی و دلایل اثباتی و ضمانت تضامنی و مانند آنها پیش بینی شده است به کار گرفته خواهد شد.

download-11
قراردادهای تجاری بین المللی

مبحث اول- تعریف قراردادهای تجاری

در قانون تجارت ایران تحت عنوان قراردادهای تجارتی اصطلاحی پیش بینی نشده است اما با توجه به مقررات، اصول و عرف و عادت تجارتی می توان گفت: قراردادهای تجارتی به قراردادهایی گفته می شود که بین بازرگانان و شرکت های بازرگانی در امور گوناگون بازرگانی بسته می شوند و مورد قبول آنها می باشند و طبق مفاد و مقرره های قرارداد با یکدیگر کالا یا وجوهی را داد و ستد و مبدله می کنند و یا دارای حق و تکلیف می شوند.

مبحث دوم- قراردادهای تجاری داخلی

در قراردادهای تجاری داخلی چون تجار و شرکت های تجاری طرفین معامله در داخل محدوده مرزی یک کشور واقع شده اند براساس اصل درون مرزی بودن قانون، قانون تجارت همان کشور در سراسر کشور حاکم و لازم الاجراست و دادگاههای رسیدگی کننده داخل یک مملکت از اصول و مقررات واحدی پیروی می کند و تحت نظارت و انجام سامانه قضایی واحد، یعنی قوه قضائیه کشور خود اداره می شوند و در صورت بروز اختلاف به قانون واحد رجوع می کنند و در نتیجه مسئله تعارض قوانین به وجود نمی آید.و به دلیل ویزگی های همسان زبان تجاری همدیگر را بهتر می فهمند و این ویژگی ها در مبادلات اجناس تأثیر و نقش ارزنده ای ایفا می کند.

مبحث سوم- قراردادهای تجاری بین المللی

قراردادهای تجاری بین المللی قراردادهایی هستند که میان یک کشور با کشورهای دیگر یا میان تجار و شرکت های تجاری یک کشور با کشور دیگر، در موارد مختلف بازرگانی از جمله داد و ستد کالاها و خدمات و نقل و انتقالات پولی منعقد می شود و مورد قبول آن ها می باشد.

download-12
قراردادهای تجاری بین المللی

در یک قرارداد تجاری بین المللی کالا، خریدار و فروشنده یا به عبارت دیگر واردکننده و صادرکننده هر دو تمایل دارند که قرارداد منعقده به نحو احسن اجرا شود اما در عین حال ارسال کالا از یک کشور به کشور دیگر به عنوان بخشی از معامله تجاری می تواند با خطراتی همراه باشد اگر کالا از بین برود یا خسارت ببیند یا تحویل و پرداخت قیمت آن، به دلایلی انجام نشود رابطه متعاملین ممکن است آن چنان تیره گردد که راهی جز اقامه دعوا وجود نداشته باشد.

در این صورت هر کدام از طرفین دعوا به قانون یا به محاکم کشور متبوع خود استناد می کند و در نتیجه مسأله تعارض قوانین به وجود می آید و اختلاف فی ما بین لاینحل باقی می ماند.برای رفع این مشکل در اختیار داشتن مجموعه ای استاندارد در مورد تعهدات فروشنده و خریدار می تواند به متعاملین در تنظیم قراردادهای فروش بین المللی کالا و تعیین مسئولیت در هر یک از طرفین کمک شایانی بکند و بدین ترتیب مانع بروز اختلاف بعدی شود.

در ماده 22-1-2 اصول قراردادهای تجاری بین المللی آمده است «در موردی که هر دو طرف از شروط استاندارد بهره می گیرند و جز در مورد شروط استاندارد در بقیه موارد به توافق می رسند قراردادی بر مبنای شروط توافق شده و هر شرط استانداردی که از نظر ماهیت بین طرفین یکسان باشد منعقد می گردد مگر اینکه یکی از طرفین پیشاپیش به وضوح بیان کند یا بعداً و بدون تأخیر غیرموجه به طرف دیگر اطلاع دهد که قصد ندارد به چنین قراردادی مستلزم باشد.»

کنوانسیون های مختلفی که درصدد تدوین شروط استاندارد متحدالشکل برای امر تجارت می باشند که بسیاری از این اختلافات و تفاوت های شروط استاندارد در قراردادهای تجاری را کاهش داده است در واقع وقتی این نوع شروط استاندارد (مانند FOB،CIF) در قراردادی گنجانده می شود به عنوان شروط ضمن عقد دیگر فرقی نمی کند که کدام طرف، قرارداد استاندارد را ارائه کند زیرا طرفین چنین قراردادهایی آشنایی کافی با شروط آن دارند و آن را قبول می کنند.