داوری حقوقی

مقالات و نکات کاربردی

داوری حقوقی یک نوع حل و فصل الزام آوری دعاوی خارج از دادگاه در سطح داخلی و بین المللی می باشد و معمولاً طرفین دعوی به یک یا سه داور یا دیوان داوری مراجعه می کنند و خواهان صدور رأی داوری می شوند. این تصمیم داور یا داوران یا دیوان داوری برای طرفین الزام آور است.داوری حقوقی بیش از هر روند رسیدگی دیگری، در دعاوی مالی و تجاری کاربرد دارد.

download-12
داوری حقوقی

تمامی اشخاصی که از نظر قانونی می توانند در دادگاه طرح دعوی کنند حق دارند با توافق و تراضی یکدیگر،دعاوی و اختلافات و منازعات خود را،خواه در دادگاه طرح شده یا نشده باشد به داوری یک یا چند نفر ارجاع دهند. برخی افراد به طور مطلق و برخی به طور نسبی حق انجام امر داوری را ندارند.

طرفین معامله هم می توانند ضمن معامله ملزم شوند یا به موجب قرارداد جداگانه تراضی کنند که در صورت بروز اختلاف بین آنها به داوری مراجعه کنند و می توانند داوران خود را قبل یا بعد از اختلاف مشخص نمایند یا حتی انتخاب داور را به شخص ثالث یا دادگاه واگذار کنند.

اگر مرجع نصب داور، اشخاصی غیر از طرفین باشند طرفین حق دارند آنها را جرح و تعدیل کنند. کسانی که حق و صلاحیت داوری حقوقی ندارند (کسانی که در دعوا ذینفع هستند) نباید به داوری مبادرت ورزند و برخی از دعاوی اصولاً قابل ارجاع به داور نیستند.

تا زمانی که طرفین داور را منصوب نکنند و داور قبولی خود را اعلام ننماید داوری به جریان نمی افتد.

اهمیت داوری حقوقی و فواید آن

داوری حقوقی شیوه ی حل اختلاف قانونی یا قراردادی الزام آوری است که برای طرفینی که داوطلب داوری شده اند قطعی و الزام آور است.

download-13

فواید ارجاع اختلافات به داوری به شرح ذیل است:

1- اگر موضوع داوری خیلی تخصصی باشد داور متخصص راجع به موضوع اظهارنظر می کند.

2- زمان داوری معمولاً کوتاه تر از دوره های رسیدگی قضایی است.

3- داوری می تواند ارزان تر و انعطاف پذیرتر باشد.

4- داوری معمولاً علنی نیست لذا می توان آن را به صورت محرمانه برگزار کرد.

5- در کشورهایی که عضو کنوانسیون 1958 شناسایی و اجرای رأی داوری هستند امور به رسمیت شناسایی و اجرای رأی داوری با سهولت بیشتری نسبت به احکام قضایی صورت می پذیرد.

6- معمولاً رأی داور، قطعی و نهایی است و جز در موارد نادر نقض نمی شود که از این جهت برتر از احکام قضایی است.

مضرات مراجعه به داوری حقوقی

با توجه به اینکه غالباً به رأی داوری در دادگاه اعتراض می شود و گاهی هم برخی قضات به جای رسیدگی شکلی برای احراز رعایت آداب داوری وارد مسائل ماهوی شده و رأی داوری را نقض می کنند که مراحل واخواهی و تجدیدنظر را به دنبال خواهد داشت و این خود موجب ایجاد مشکل در احقاق حق می گردد.

علاوه بر این مواردی را به شرح ذیل در خصوص مضرات داوری حقوقی اشاره می نمائیم:

1- در مسائلی مانند استخدام و مصرف کنندگان، داوری مناسب نمی باشد.

2- عملاً با قراردادن شرط داوری، دسترسی به قاضی ناممکن می شود.

3- اگر داور به اشتباه تصمیمی اتخاذ کند به آسانی نمی توان رأی وی را نادیده گرفت.

4- اگر داورها از کشورهای مختلف باشند و محل داوری در جای دیگری باشد ممکن است بیش از دادگاه موجب اطاله ی رسیدگی شود.

5- گاهی ضمانت اجرای آراء داوری، کمتر از احکام قضایی است و این از ارزش آراء داوری می کاهد.

6- اقدامات تأمینی معمولاً در داوری وجود ندارد که کار خواهان را مشکل می سازد.

7- گاهی مقدار وجوه و اموالی که از طریق داوری به دست می آید کمتر از مقادیر مذکور در احکام دادگاهها  می باشد.

8- معمولاً حق الزحمه وکلا در داوری به آسانی از طرف مقابل قابل مطالبه نیست در حالی که در دادگاهها حداقل طبق تعرفه قانونی قابل وصول است.