معرفی کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری ها

طبق ماده 100 قانون شهرداری مالکین اراضی و املاک واقع در محدودی شهر یا حریم آن باید از قبل از هر اقدام عمرانی یا تفکیک اراضی و شروع ساختمان از شهرداری پروانه ساخت اخذ نمایند. در صورتی که عملیات ساختمانی بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه انجام گیرد مامورین شهرداری می توانند مانع ساخت شوند.

در چنین مواردی به تخلفات افراد به تقاضای شهرداری در طبق ماده 100 قانون شهرداری رسیدگی می شود. در مواردی که شهرداری از ادامه ساختمان بدون پروانه یا مخالف مفاد پروانه جلوگیری می کند مکلف است حداکثر ظرف یک هفته از تاریخ جلوگیری موضوع را درکمیسیون ماده 100 قانون شهرداری مطرح کند در غیر این صورت کمیسیون ماده 100 به تقاضای ذینفع رسیدگی خواهد کرد.

تخلفات ساختمانی که کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری صلاحیت رسیدگی به آن را دارد.

ماده 100 قانون شهرداری ها صرفاً در مورد تخلفات ناشی از ساخت و سازهای درون شهری می باشد و به ساخت و سازهای حومه و برون شهری تخصیص نمی یابد. تخلفاتی که رسیدگی به آن ها در صلاحیت کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری می باشد عبارت است از:

  • احداث بنا بدون پروانه: ماده 100 قانون شهرداری مالکیت اراضی و املاک واقع در محدوده شهر یا حریم آن را ملزم به اخذ پروانه قبل از هر اقدام عمرانی یا تفکیک اراضی و شروع به ساختمان از شهرداری کرده است و ضمانت اجرای عدم چنین امری جلوگیری از عملیات ساختمانی توسط شهرداری و ارجاع امر به کمیسیون ماده 100 می باشد. کمیسیون بر اساس تبصره یک ماده 100 ممکن است با توجه به عدم رعایت معیار های موجود در این تبصره حکم بر تخریب دهد یا به ازای هرمتر مربع بنای بدون مجوز یک دهم ارزش معاملاتی ساختمان یا یک پنجم ارزش سرقفلی ساختمان در صورتی که ساختمان ارزش سرقفلی داشته باشد.
  • عدم احداث پارکینگ و یا غیر قابل استفاده بودن پارکینگ:

این تخلف زمانی رخ می دهد که احداث پارکینگ با توجه به مشخصات مندرج در پروانه و نقشه ها و ضوابط شهرداری محل الزامی باشد، ولی مالک ساختمان از احداث پارکینگ خودداری نموده و ابتدا به ساکن پارکینگ را احداث نکند و یا اینکه پارکینگ را به صورتی که امکان اصلاح چنین تخلفی وجود داشته باشد احداث ننماید. در این حالت کمیسیون ماده 100 حکم به اصلاح همراه اخذ جریمه می دهد و در صورتی که اصلاح آن ممکن نباشد کمیسیون ماده 100 می تواند با توجه به موقعیت محلی و نوع استفاده از فضای پارکینگ رای به اخذ جریمه ای که حداقل یک برابر و حداکثر دو برابر ارزش معاملاتی ساختمان برای هر متر مربع فضاز از بین نرفته پارکینگ باشد، صادر نماید.

  • تجاوز به معابر شهر: تخلف تجاوز به معابر شهر مذکور در تبصره 6 ماده 100 قانون شهرداری زمانی تحقق پیدا می کند که متخلف در ابتدا مالک می باشد و حقیقتاً تجاوزی به ملک دیگری انجام نمیدهد و فی الواقع تجاوز به ملک سابق خود انجام داده ولی در اثر گذشت زمان ملک مزبور تماماً یا بعضاً در طرح های مصوب شهرداری و مراجع مربوطه واقع گردیده که در برخی موارد چنین طرح هایی فوری و ضرب الاجلی می باشد که دولت با پرداخت ملک به مالک و خراب کردن آن طرح خود را اجرا می کند و یا اینکه چنین طرحی مهم و فوری نمی باشد ولی حتماً باید انجام گیرد حال اگر مالک ملک قصد نوسازی یا تجدید بنا کرد باید بر اساس چنین طرحی ساخت کند و اگر خلاف آن ساخت کند بدون علم به اینکه ملک مزبورتماماً یا بعضاً مشمول تخلف تجاوز به معابر می گردد که در این صورت شهرداری مکلف است از ادامه ی عملیات جلوگیری کرده و طرح دعوا در کمیسیون ماده 100 نماید.
  • تراکم اراضی: درصورتی که اضافه بنا زائد بر مساحت زیر بنای مندرج در پروانه ساختمانی از سوی مالک صورت گیرد رسیدگی به آن در صلاحیت کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری می باشد. در این مورد کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری در صورتی که رعایت اصول فنی شهرسازی و بهداشتی نشده باشد حکم به پرداخت جریمه و در صورت عدم پرداخت جریمه حکم به تخریب صادر می نماید.
  • عدم استحکام بنا : در صورتی که مالک رعایت اصول فنی و معماری را نکرده باشد و بنا از استحکام لازم برخوردار نباشد کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری حکم تخریب را صادر می نماید.
  • عدم رعایت اصول فنی و بهداشتی و شهرسازی: در صورت عدم رعایت اصول فنی و معماری همچنین عدم رعایت اصول بهداشتی و شهرسازی نیز کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری حکم تخریب صادر می نماید.

 

  • تغییر کاربری: هنگامی که بر خلاف مندرجات پروانه ساختمانی، در منطقه تجاری محل کسب و یا پیشه یا تجارت دائر شود تخلف تغییر کاربری می باشد. در صورت تخلف تغییر کاربری موضوع در کمیسیون ماده 100 طرح می شود و کمیسیون حکم به تعطیلی محل کسب یا پیشه و یا تجارت ظرف مدت یک ماه خواهد داد.

 

چه کسانی می توانند در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری اقامه دعوا نمایند:

طرح دعوا در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری، اختصاص به خود شهرداری دارد و شخصی هم که از تخلفات شهرداری متضرر گردیده است باید ابتدا به شهرداری اعتراض خود را اعلام نماید و شهرداری در صورتی که آن موضوع در صلاحیت کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری باشد آن را به کمیسیون ارجاع می دهد. البته طبق قسمت اخیر تبصره ماده 100 قانون شهرداری رسیدگی به تقاضای دینفع را نیز پذیرفته یعنی می توان مستقیماً دعوای خود را در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری مطرح نمود.

  • اعضای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری چه کسانی هستند؟ :

اعضای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری شامل نماینده وزارت کشور به انتخاب وزیر کشور، یکی از قضات دادگستری به انتخاب  وزیر دادگستری و یکی از اعضای انجمن (شورای اسلامی) شهر به انتخاب انجمن (شورا) می باشد.

  • مراحل رسیدگی در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری:

در صورتی که جلسات کمیسیون در خود شهرداری منطقه تشکیل شود به وسیله واحد شهرسازی و فنی یا شخص مسئول اقدام، پرونده به کمیسیون ارجاع می شود  در صورتی که شهرداری دارای مناطق چندگانه باشد و کمیسیون در شهرداری مرکزی تشکیل گردد پرونده منطقه شهرداری نخست به دبیرخانه کمیسیون ماده 100 ارجاع و به وسیله دبیرخانه، به کمیسیون ارسال و مورد رسیدگی قرار می گیرد.

چنانچه کمیسیون ماده 100 صلاحیت محلی برای رسیدگی نداشته باشد می بایست قرار عدم صلاحیت خود را صادر نماید. بعد از طرح موضوع در کمیسیون ماده 100 به ذینفع اعلام میگردد تا ظرف 10 روز توضیحات خود را کتباً اعلام نماید.

بعد از تقاضای مدت مزبور چنانچه صدور رای در جلسه اول رسیدگی ممکن نباشد کمیسیون ظرف مدت یک ماه اقدام به اتخاذ تصمیم می نماید.

تجدید نظر از آراء کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری:

پس از صدور رای ظرف مدت 10 روز میتوان اعتراض نمود. براساس تبصره 10 ماده 100 قانون شهرداری، مالک و قائم مقام مالک، اشخاصی هستند که  حق اعتراض به رای کمیسیون اولی را دارند. مرجع رسیدگی به این اعتراض کمیسیون دیگر ماده 100 خواهد بود که اعضای آن غیر از افرادی می باشند که در صدور رای قبلی شرکت داشته اند، رای این  کمیسیون قطعی است. در مرحله بدوی با اعلام شهرداری،کمیسیون شروع به بررسی و رسیدگی می نمایدولی در مرحله تجدید نظر با اعتراض هر کدام از طرفین مرحله بدوی یا هر ذینفع دیگری که مفاد رای مرحله اول حقوق او را در معرض تضییع  قرار میدهد ممکن می گردد.

اجرای آرای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری:

  • در مورد رای مبنی بر توقف ساخت و ساز به مالک اخطار می شود جهت اخذ پروانه ساختمانی به شهرداری مراجعه و پس از اخذ پروانه، مالک می تواند عملیات ساختمانی خود را بر اساس مفادپروانه صادره انجام دهد. در صورت عدم اجراء توسط مالک، شهرداری باید طبق قانون اقدام نماید.
  • د موردرای مبنی بر قلع و قمع کل بنا به مالک ابلاغ می شود که قوانین و مقررات ساخت و ساز را در ظرف مهلت مقرر شده رعایت نماید در صورت عدم رعایت دستور شهرداری با استفاده از ماموران اجرایی خود و در صورت لزوم با همکاری ماموران انتظامی رای اقدام و بنای مذکور را تخریب می کند.
  • در صورت رای مبنی بر قلع قسمتی از بنا یا ایجاد اصلاحات و تغییرات در بنا احداثی مالک باید در مهلت مقرر که از سوی شهرداری به وی ابلاغ شده نسبت به اجرای رای اقدام نماید.
  • در صورت رای مبنی بر پرداخت جریمه، مالک باید در مهلت مقرر جریمه را به حساب شهرداری واریز نماید؛ درصورت امنتاع از پرداخت، شهرداری پرونده را به همان کمیسیون ارجاع و تقاضای صدور رای تخریب را می نماید. و کمیسیون نسبت به صدور رای تخریب اقدام می نماید.

 

دعوای اعتراض به آرای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری در دیوان عدالت اداری:

کمیسیون ماده 100 مکلف است در رای یا تصمیم خود تصریح نماید که رای یا تصمیم آن ها  ظرف مدت مزبور در دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. مهلت تقدیم دادخواست راجع به آرای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری، برای اشخاص داخل کشور سه ماه و برای اشخاص مقیم خارج از کشور 6 ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی کمیسیون مذکور مطابق قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی است.

در مواردی که ابلاغ واقعی نبوده و ذی نفع اعلام نماید از رای صادره بی اطلاع بوده، شعبه دیوان عدالت اداری ابتدا به موضوع ابلاغ رسیدگی و در مواردی که به موجب قانون سابق اشخاص قبلاً حق شکایت در مهلت بیشتری را داشته اند مهلت مذکور ملاک محاسبه است. دعوای اعتراض به آرای کمیسیون ماده 100 در دیوان عدالت اداری می بایست از طریق تقدیم دادخواست باشد و پس از تنظیم دادخواست برگ دادخواست و ضمایم می بایست به دبیر خانه دیوان عدالت اداری با دفاتر نمایندگی دیوان مستقر در دادگستری مراکز استان ها تحویل شود.

طرفین دعوای شکایت از آرای کمیسیون ماده 100 در دیوان عدالت اداری:

صرفاً طرفی که تخلف ساختمانی دارد می تواند به رای کمیسیون ماده 100 در نزد دیوان عدالت اداری اعتراض نماید و شهرداری نمی تواند از رای کمیسیون به دیوان عدالت اداری شکایت نماید. در مرحله تجدید نظر دیوان عدالت اداری هم متخلف ساختمانی و هم شهرداری می توانند اعتراض نمایند.

هزینه دادرسی شکایت از آرای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری در دیوان عدالت اداری:

هزینه دادرسی در شعب بدوی دیوان عدالت اداری یکصد هزار ریال و در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری دویست هزار ریال می باشد. هزینه دادرسی به تناسب نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مرکزی هر سه سال یکبار به پیشنهاد رئیس دیوان و تایید رئیس قوه قضائیه و تصویب هیئت وزیران به موجب قانون صورت می گیرد.

روند رسیدگی اعتراض به آرای کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری در دیوان عدالت اداری:

رسیدگی در شعب دیوان عدالت اداری مانند شعب بدوی دادگاه های حقوقی می باشد. رسیدگی به شکایات با شکایات طرف پرونده تخلف ساختمانی به جریان می افتد. اما رسیدگی در مرحله تجدید نظر به وسیله هیئت تجدید نظر دیوان عدالت اداری  صرفاً با شکایت و اعتراض شهرداری نسبت به رای شعبه دیوان ممکن می گردد. دیوان عدالت اداری می تواند هر یک از طرفین را برای ادای توضیح دعوت نمایداگر شخص مدعو حاضر شود با ادای توضیح و اگر حاضر نشود با بررسی اوراق پرونده رای صادر می شود. اگر امکان صدور رای بدوی اخذ توضیح نباشد شعبه دیوان قرار ابطال دادخواست صادر می نماید.

معافیت از شمول کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری:

طبق تبصره 9 ماده 100 قانون شهرداری ساختمان هایی که پروانه ساخت آن ها قبل از تاریخ تصویب نقشه جامع شهر ایجاد شده باشد در صورتی که اضافه بنای جدیدی حادث نگردیده باشد و مدارک و اسناد نشان دهنده ایجاد بنا قبل از سال تصویب طرح جامع شهر باشد از مشمول تبصره یک ماده 100 قانون شهرداری معاف می باشند.

 


 

موسسه حقوقی بین المللی داپویان حامی در کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری ها با بهره گیری از وکیل پایه یک دادگستری که متخصص در دعاوی شهرداری هستند آمادگی ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش که در بخش دعاوی وقفی به طور مفصل شرح داده شده است می باشد جهت بهره مندی از این خدمات می توانید با موسسه تماس حاصل فرمائید.

 

 

فهرست