وکالت دادگستری

وکالت ( وکالت دادگستری ) عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین، دیگری را برای انجام کاری نایب خود می کند.
مراد از وکالت دعاوی، تفویض اختیار به شخص برای رجوع به دادگاه و دفاع از حق با تمامی مقدمات و مستلزمات آن است.
تحقق وکالت منوط به قبول وکیل است و موکل می تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل و یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد.

وکالت دادگستری

در همه دادگاهها طرفین دعوا حق دارند برای خود وکیل انتخاب نمایند و اگر توانایی انتخاب وکیل نداشته باشند باید برای آنها امکانات تعیین وکیل فراهم گردد. اصحاب دعوا حق انتخاب وکیل دارند و دادگاهها مکلف به پذیرش وی هستند و طبق ماده 31 قانون آئین دادرسی مدنی هر یک از متداعین می تواند برای خود حداکثر تا دو نفر وکیل انتخاب و معرفی نمایند. اگر هر یک از طرفین، بیش از دو وکیل انتخاب کند چنانچه بتوان از قرارداد وکالت ترتیب وکلای انتخابی را ملاحظه کرد براساس ترتیب، دو نفر اول به عنوان وکیل شناخته خواهند شد و در غیر این صورت، چنانچه با اخطاریه دادگاه موکل دو نفر وکیل مورد نظر خود را مشخص نکند هیچ یک از وکلای او به رسمیت شناخته نخواهند شد.( وکالت دادگستری )

اعطای وکالت دادگستری به چهار طریق امکان پذیر است

  1. با سند رسمی : در دفتر اسناد رسمی تنظیم می شود
  2. با سند غیر رسمی : اگر در ایران تنظیم شود وکیل می تواند تائید کند وکالتنامه در حضور وی امضاء یا مهر وی انگشت زده شده در صورتی که خارج از ایران تنظیم شود باید مأمور سیاسی یا کنسولی ایران آن را گواهی کند.
  3. در جلسه دادرسی : در این صورت باید در صورتجلسه قید شده و موکل امضاء نماید.
  4. در زندان : باید رئیس یا معاون زندان امضاء یا اثر انگشت موکل در ذیل وکالتنامه را گواهی کند.

در وکالت اعطایی در جلسه دادرسی، چنانچه موکل بخواهد اختیارات مندرج در ماده 35 قانون آئین دادرسی مدنی را به وکیل بدهد باید از دادگاه تقاضا نماید که در صورتجلسه نوشته شود.

در صورتی که وکیل بخواهد وکالت دادگستری را در زندان از موکل اخذ نماید لازم نیست امضای موکل را گواهی کند و فقط گواهی رئیس زندان یا معاون کافی می باشد.

برای اینکه وکیل بتواند وارد پرونده شود می بایست وکالتنامه تنظیم شود و یک نسخه ی آن ضمیمه پرونده شود.

اختیارات وکیل در ماده 35 آئین دادرسی مدنی در 14 بند آمده است که در هر کدام که وکیل اختیار دارد می بایست در وکالتنامه تصریح شود و در وکالت نامه باید موضوع مورد وکالت صریحاً قید شود. سوگند، شهادت، اقرار، لعان و ایلاء قابل توکیل نمی باشد ولی تقاضای قسم قابل توکیل است و وکیل در دعوا می تواند طرف را قسم دهد.

وکیل در دادرسی، درصورتی حق درخواست صدور برگ اجرایی و تعقیب عملیات آن و اخذ محکوم به و وجوه ایداعی به نام موکل را خواهد داشت که در وکالت نامه تصریح شده باشد.

وکالت دادگستری

وکالت دادگستری به طرق ذیل مرتفع می شود:

  1. به عزل موکل
  2. به استعفای وکیل
  3. به مدت یا جنون وکیل یا موکل

عزل وکیل ممکن است به موجب سند رسمی یا عادی یا اعلام کتبی مراتب عزل به دادگاه انجام شود وکیلی که حق توکیل داشته باشد ولی حق عزل وکیل را نداشته باشد نمی تواند وکیل دوم را عزل کند موکل باید عزل وکیل را به دادگاه اطلاع دهد و یا خود وکیل دادگاه را از عزل خویش مطلع سازد و تا زمانی که عزل وکیل به اطلاع او نرسیده است اقدامات وی در حدود وکالت صحیح خواهد بود و عزل وکیل موجب به تعویق افتادن جلسه دادرسی نخواهد شد.

وکیل می تواند از سمت وکالت استعفا کند و استعفای خویش می بایست به موکل و دادگاه اطلاع دهد. اگر دادخواست را موکل داده وکیل در اثنای دادرسی وکالت خواهان را پذیرفته و سپس استعفا دهد دادگاه تکلیف به اعلام استعفا به موکل ندارد.

در صورتی که وکیل قبل از جلسه دادرسی اعلام استعفا نماید باید بین استعفای وکیل و زمان دادگاه مدت زمان مناسبی وجود داشته باشد یا امکان اطلاع به موکل رای حضور در دادگاه فراهم باشد و الا دادگاه وکیل را مسئول خواهند شناخت. ( وکالت دادگستری )

فهرست