مقالات و نکات کاربردی

نحوه ی انتقال سهام شرکت ها

مقالات و نکات کاربردی

سهام شرکت

بحث نقل و انتقال سهام، اختصاص به سهام شرکت هایی دارد که سرمایه در آنها به شکل اوراق سهام در می آید و مشمول محدودیت های مربوط به انتقال سهم الشرکه نیست. اما انتقال سهم الشرکه در سایر شرکت های تجاری به شرح زیر است:

در شرکت با مسئولیت محدود سهم الشرکه قابل تبدیل به اوراق تجاری قابل انتقال نیست. همچنین سهم الشرکه تنها با رضایت عده ای از شرکاء که حداقل سه چهارم سرمایه متعلق به آنهاست قابل انتقال می باشد و این انتقال باید به موجب  سند رسمی صورت پذیرد.

در شرکت تضامنی نیز سهم الشرکه قابل تبدیل به اوراق تجاری و سهام نیست و تنها با رضایت تمام شرکاء قابل انتقال می باشد. این قاعده در مورد شرکت نسبی نیز حاکم است. این انتقال می تواند به صورت سند رسمی یا عادی باشد.

در شرکت مختلط غیرسهامی هم شریک با مسئولیت محدود و هم شریک ضامن، حق انتقال تمام یا قسمتی از سهم الشرکه ی خود را بدون رضایت سایر شرکاء ندارند. هر چند که این محدودیت در مورد انتقال به شخص ثالث می باشد و قانون در مورد انتقال سهم به سایر شرکاء ساکت است. اما با توجه به محدودیت ذکر شده و قوانین مربوط به شرکت تضامنی و شرکت با مسئولیت محدود انتقال سهم به سایر شرکاء اعم از ضامن و مسئولیت محدود را نیز باید مشروط به این شرط دانست.

در شرکت مختلط غیرسهامی طبیعتاً این سهم الشرکه ی شریک ضامن است که به صورت ورقه ی سهم درنیامده و مشمول محدودیت های مربوط به انتقال است. اما سرمایه ی شرکای سهامی، به صورت سهام یا قطعات سهام در آمده و قابل نقل و انتقال بدون محدودیت هستند.

سهام شرکت

در شرکت تعاونی سرمایه به صورت سهم و اوراق سهام درمی آید اما امکان انتقال سهام شرکت تعاونی به غیر عضو وجود ندارد (ماده 9 قانون شرکت های تعاونی)

اما در شرکت های سهامی نقل و انتقال سهم الشرکه و آورده ی شرکاء که به صورت ورقه سهم درآمده آزادانه صورت می گیرد و هر شریک می تواند با انتقال سهم خود از شرکت خارج شود هر چند در شرکت سهامی خاص همچنان محدودیت انتقال وجود دارد و مجمع عمومی یا مدیران شرکت می توانند این آزادی را محدود کنند.

انتقال سهام مستلزم تنظیم سند رسمی نیست اما تشریفات قانونی باید رعایت شود.

انتقال سهام با نام باید در دفتر ثبت سهام شرکت به ثبت برسد و انتقال دهنده یا وکیل او این انتقال را در دفتر امضاء کند. (ماده 40 لایحه قانون تجارت)

 سهام بی نام به صورت سند در وجه حامل تنظیم شده و با قبض و اقباض انتقال می یابد و تشریفات خاصی ندارد.

سهام شرکت سهامی در بورس اوراق بهادار و توسط کارگزاران بورس خرید و فروش می شود، بنابراین محدودیتی در مورد انتقال گیرنده نیست و هر شخص حقیقی یا حقوقی می تواند خریدار سهم شرکت سهامی باشد.

براساس مقررات، انجام معامله ی سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس در خارج از سیستم بورس ممنوع است.

سرمایه گذاران برای فروش سهام در بورس باید به یک شرکت کارگزاری رسمی عضو بورس اوراق بهادار مراجعه کنند و پس از انتخاب کارگزار، کارگزار به عنوان نماینده ی فروشنده ایفای نقش می کند.

فرآیند فروش سهام

1- تکمیل فرم درخواست فروش: فروشنده ی سهام در قسمتی از این فرم، به کارگزار برای فروش سهام خود و انجام مراحل و تشریفات ثبت و انتقال سهام وکالت می دهد که اعطای این وکالت برای فروش از طریق بورس ضروری است.

2- ورود سفارش به سامانه ی معاملاتی: در این مرحله کارگزار سفارش های دریافتی را با حفظ نوبت وارد سامانه ی معاملات کند.

3- انجام معامله: کارگزار باید سه روز کاری بعد از فروش، وجه سهام فروخته شده را به صاحب فروشنده واریز کند.

خرید سهام شرکت سهامی توسط خود شرکت به موجب ماده 198 لایحه ی قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت ممنوع شده اما با تصویب قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، مصوب 1394 این خصوصیت کلی برداشته شده و در مواردی اجازه ی خرید سهام شرکت سهامی توسط همان شرکت داده شده.

تا سقف 10% از سهام در مورد شرکت های پذیرفته شده در بورس و بازارهای خارج از بورس، براساس میزان سهام شناور خود در این بازارها و نگهداری آن در شرکت به عنوان سهام خزانه که این سهم فاقد حق رأی می باشد.

در کنار انتقال قراردادی سهم، انتقال قهری نیز وجود دارد که ناشی از اراده ی طرفین نیست و موجب انتقال قهری سهم به ورثه می گردد.


موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای متخصص در امور شرکت ها آماده ی ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش اعم از مشاوره و وکالت دعاوی مربوط به امور شرکت ها می باشد. جهت بهره مندی از این خدمات می توانید با موسسه تماس حاصل فرمائید.