قرارداد توزیع انحصاری

مقالات و نکات کاربردی

قرارداد توزیع

قرارداد توزیع یک عقد عهدی است که نتیجه ی آن ایجاد مالکیت نمی باشد. طی این قرارداد توزیع کننده تاجری مستقل می باشد که قادر به تصمیم گیری آزادانه درباره ی شکل و نحوه ی فعالیت خود است و به استخدام طرف دیگر قرارداد که عرضه کننده است در نمی آید.

قرارداد توزیع

توزیع کننده محصولات را از عرضه کننده می خرد و پس از آن به توزیع محصول می پردازد و در عقد فروش بعد از مرحله ی توزیع است که مالکیت انتقال می یابد نه به صرف قرارداد توزیع.

در قرارداد توزیع منافع و ضررهای توزیع بر عهده ی خود توزیع کننده است و ماهیت آن با عقود نمایندگی حق العملکاری و شعب فرعی متفاوت می باشد.

قرارداد توزیع را نمی توان در قالب های شناخته شده ی سنتی درآورد بنابراین این قرارداد طبق ماده 10 قانون مدنی تنظیم می شود.

در حقوق ایران قرارداد توزیع به طور مستقل مورد توجه قرار نگرفته و صرفاً در چند آیین نامه به برخی از مسئولیت های توزیع کننده اشاره شده.

قرارداد توزیع به دو صورت انحصاری و انتخابی منعقد می گردد.

در توزیع انحصاری تأمین کننده سعی دارد حقوق توزیع کننده را محدود کند. مخصوصاً با ممنوع کردن فروش کالای رقابتی، به این معنا که یک توافق انحصاری میان طرفین صورت می گیرد و در طی آن عرضه کننده متعهد می شود که محصولات خود را فقط برای توزیع کننده ی طرف قرارداد خود ارائه دهد و توزیع کننده حق انحصاری پیدا می کند که تنها فروشنده ی مجاز برای کالاهای عرضه کننده باشد.

از شروطی که در قرارداد توزیع انحصاری درج می شوند می توان به شروط زیر اشاره کرد

  • تعهد مبنی بر عدم فروش و یا حتی تولید کالاهایی که انحصار مورد نظر را نقض می کند.
  • ممنوعیت فروش خارج از منطقه ی انحصاری
  • محدودیت های لازم در انتخاب مشتری
  • محدودیت های عمومی قیمت

در قرارداد توزیع بهترین روش برای طرفین این است که حقوق دقیقی را که برای توزیع کننده در نظر دارند به صراحت بیان کنند.

در توزیع انفرادی نیز دلالت ضمنی بر این است که اصیل حق ندارد که توزیع کننده یا نماینده ی دیگری را برای قلمرو توزیع کننده ی طرف قرارداد خود منصوب کند.

اگر توزیع انفرادی باشد، برخلاف توزیع انحصاری اصیل می تواند به شخصه فروش در قلمرو نماینده را به حساب خودش و بدون هیچگونه مسئولیتی برای توزیع کننده بر عهده بگیرد.

توزیع کننده انفرادی نماینده ی تولید کننده یا تاجر نیست و به نمایندگی از او عمل نمی کند و در مورد سودهای حاصل از فروش کالا در قلمرو خود در مقابل اصیل پاسخگو نیست.

آنچه در قرارداد توزیع چه انحصاری و چه انفرادی باید به طور دقیق مشخص شود قلمرو جغرافیایی مربوط به عملکرد توزیع کننده ارائه ی تعریف دقیق از قیمت و تعریف دقیق از کالا و اقلام فروشنده می باشد.


موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای متخصص و متبحر در زمینه امور قراردادهای داخلی و بین المللی آماده ی ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش اعم از مشاوره و تهیه قرارداد پیمانکاری و تنظیم قرارداد و وکالت ناشی از دعاوی قراردادی می باشد. جهت بهره مندی از این خدمات می توانید با موسسه تماس حاصل فرمائید.