طرح صنعتی چیست ؟

با توجه به گسترش فعالیت بنگاه ها ، واحدها و شرکت های صنعتی و نیز همچنین تولید و عرضه محصولی که توسط شخص طراح ، و یا گروه طراحان و یا حتی خود کارفرما ( که ممکن است ناشی از قرارداد و یا استخدام شخص طراح باشد ) ، طراحی گردیده است و توسط شرکت ها و بنگاه ها و واحد های صنعتی گوناگون به صورت مشابه در بازار عرضه میگردد ، یکی از عوامل مهمی که می تواند موجب افزایش فروش و شناخته شدن و یا به اصطلاح ( برند شدن ) محصول یا کالا یا فرآورده های صنعتی یا صنایع دستی شرکت ها و بنگاه های صنعتی گردد ، طراحی یک طرح صنعتی می باشد . که به موجب آن مشتریان آن محصول صنعتی را شناخته و سایر محصولات مشابه در بازار تمیز قرار می دهند .

لذا همانگونه که اهمیت مطالب فوق و نیز اهمیت صنعت در هر کشوری ، واضح و آشکار است ، طرح صنعتی ، طراح صنتی ، شرکت و بنگاه ها و واحد های صنعتی و نیز کلیه اشخاص ذینفع ، همواره مورد حمایت قوانین داخلی و بین المللی از جمله قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 و آیین نامه مربوطه به آن مصوب 1387 و معاهده کنوانسیون پاریس برای حمایت از طرح صنعتی و موافقتنامه تریپس و … نیز بوده اند .

از دلایلی که طرح صنعتی مورد حمایت و توجه قوانین داخلی و بین المللی قرار گرفته است می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1- حمایت از طرح صنعتی توسط قوانین و ضمانت اجراهای مدنی و کیفری که وجود دارد این حق را برای صاحب طرح ایجاد می کند تا از کپی و تقلید و نقض حقوقی که قانون برای او در نظر گرفته ، توسط اشخاص ثالث ، جلوگیری نماید .

بیشتر بخوانید :  دعوی صدور حکم بر منع استفاده از امتیازات قانونی طرح صنعتی ثبت شده

2- موجب بروز خلاقیت  و نوآوری طرح های جدید و منحصر به فرد توسط شخص طراح می گردد .

3- هنگامی که شرکت ها و بنگاه ها و واحد های صنعتی ، حمایت از جانب قانون را احساس کنند ، با اطمینان خاطر بیشتری می توانند فعالیت خود را به توسعه صادرات و واردات متمرکز کنند که مسلماً تأثیر بسزایی در گسترش اقتصادی هر کشوری خواهد داشت .

تعریف طرح صنعتی

واژه طرح صنعتی به لحاظ لغوی ، یعنی طرح یا نقشه یا نقاشی که منسوب به صنعت و امور صنعتی که مربوط به ساخت یا تغییر ظاهری یک محصول یا کالا یا فرآورده صنعتی می باشند ، بیان شده است .

آنچه که به لحاظ حقوقی می توان از مفاد موادی که در قوانین داخلی و بین المللی از تعریف طرح صنعتی ، بیان شده ، متوجه شد این است که ؛ طرح صنعتی عبارتند از : کلیه ویژگی ها و خصوصیاتی که مربوط به شکل، ساختار ، طرح ، نقش و نگار ، امور تزئینی یا ترکیبی ، رنگ ها ، خطوط ، شکل های دوبعدی و سه بعدی ، بافت یا پیچ و خم های ظاهری و یا مواد و جنس یک محصول و نحوه به کارگیری آنها و نیز هم چنین هرگونه طراحی نمای درونی یا بیرونی یک محصول ، ویژگی های مربوط به بسته بندی ، پوشش ، طرح های چاپی و گرافیکی که به محصول شکل ظاهری خاص ببخشد و … را می توان جزئی از طرح های صنعتی به شمار آورد . با این شرایط که طرح صنعتی می بایستی اثر بصری و اصیلی را بوجود بیاورد ، به این ترتیب که تمام ویژگی هایی که ذکر شد می بایستی بر روی کالا و یا محصول یا محصول فرآورده صنعتی قابلیت نمایان شدن و متبلور شدن را داشته باشد و به آن خصوصیتی را ببخشد که از سایر محصولات مشابه متمایز سازد .

بیشتر بخوانید :  انواع طرح صنعتی

قانونگذار در ماده 20 ، قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 ، در رابطه با تعریف طرح صنعتی چنین بیان می دارد ؛ ( هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه‌بعدی با
خطوط‌، رنگها و یا بدون آن‌، به‌گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا
محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد ، طرح صنعتی است ‌. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی
به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی‌باشد. (

– با توجه به مفاد ماده فوق به بررسی و توضیح آن می پردازیم :

1- می بایستی توجه داشت که آنچه که مورد حمایت قانون می باشد ، طرح صنعتی است ، کالا و یا محصول یا محصول فرآورده صنعتی که طرح درآن گنجانده شده است .

2- همانگونه که در قسمت اخیر ماده 84 آیین نامه مصوب 1387 به آن اشاره شده ، چنانچه طرحی بخواهد مورد حمایت قانون قرار بگیرد می بایستی از دید مخاطب و مشتری متفاوت از سایر طرح های مشابه باشد .

3- چنانچه طرحی بخواهد مشمول حمایت و مفاد ماده فوق قرار گیرد ، می بایستی طرح صنعتی طراحی شده بر روی کالا نمایان و تبلور یافته باشد و آشکار گردد تا توسط چشم دیده شود .

4- طرح موجود می بایستی موجب پیدایش و ابداع یک طرح جدید و اصیل گردد و یا موجب تغییر در شکل ظاهری کالا و یا محصول و یا محصول فرآورده صنعتی گردد اما الزاماً به معنای زیبا شدن آن محصول نمی باشد.

5- همانگونه که در ماده فوق به آن اشاره شده است ، چنانچه طرح صنعتی نیز در صنایع دستی بکار رفته باشد هم مورد حمایت فوق قرار می گیرد و لازم نیست حتماً روی محصول و یا کالای طرح صنعتی گنجانده شده باشد .

بیشتر بخوانید :  دعوای استرداد حق مالکیت صنعتی

6- بند 3 ماده 1 کنوانسیون پاریس ، تعریف جامعی در رابطه با عبارت فرآورده صنعتی که در ماده فوق به آن اشاره شده و مالکیت صنعتی داشته است که عبارتند از :

( غرض از مالکیت صنعتی مفهوم عام آن است و این مفهوم نه تنها در صنعت و بازرگانی به معنی اخص اطلاق می شود بلکه بر رشته های صنایع کشاورزی و استخراجی و کلیه محصولات مصنوعی یا طبیعی از قبیل انواع شراب و برگ توتون و میوه و دام و گل و مواد معدنی و آب های معدنی و آب جو و آرد و دانه نیز شمول دارد . )

7- در بعضی از کالاها فقط جنبه کارکرد فنی طرح مورد نظر بوده که در مطابق با آن مشکل فنی برای مخاطب برطرف می کند ، باید توجه داشت که این کالاها و طرحی که روی آن اجرا شده مورد حمایت قوانین اختراعات و یا مدل های مفید می باشد نه قانون مذکور در رابطه با طرح صنعتی ، اما بعضی از کالاها ، هم جنبه کارکرد فنی آن مورد توجه بوده و هم طرح صنعتی قابل رویتی که در آن گنجانده شده ، که کالای مذکور مورد حمایت قانون فوق باشد .

8- با توجه به اینکه در تعریف از عنوان شکل های سه بعدی نام برده شده این چنین برداشت می شود که تعریف یاد شده علاوه بر طرح های صنعتی شامل مدل های صنعتی که مطابق با شرایط مندرج در قانون است هم می باشد .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست