مقالات و نکات کاربردی

شرایط فروش ملک اوقافی در قانون مدنی

مقالات و نکات کاربردی

تعریف وقف

وقف عبارت است از اینکه عین مال به طور دائم حبس و منافع آن تسبیل شود به بیان ساده تر اصل یک مال و منافع حاصل از آن را که شخصی برای خدمات عمومی یا اختصاصی در جهت خیر و رضای الهی هدیه کند را وقف گویند.

شروط فروش ملک اوقافی

قانون مدنی ایران فروش مال موقوفه را جایز نمی داند مگر در مواردی که در ماده 88 این قانون اشاره شده است از این ماده این چنین استنباط می شود که هر گاه بین موقوف علیهم اختلاف به وجود آید به نحوی که منجر به خون ریزی شود و یا منجر به خرابی مال وقفی گردد و یا اینکه مال موقوفه در معرض خرابی باشد و بقاء آن ممکن نباشد. در این قبیل موارد فروش مال وقفی بلامانع می باشد.

دلیل این امر آن است که چون نیت واقف از وقف مال نگهداری از عین مال و آزاد گذاشتن از بهره بردای از منفعت آن است در مواردی که به دلیل خرابی مال وقفی امکان استیفای منافع از آن وجود ندارد تنها راه حل منطقی فروش مال وقفی می باشد. و فروش مال موقوفه به شرطی تحقق پیدا می کند که امکان بهره برداری از مال موقوفه تحت هیچ شرایطی محقق نشود و تعمیر کردن موقوفه در صورت به وجود آمدن نقص و خرابی امکان پذیر نباشد. در صورت بیم خرابی باید گفت که شرط تحقق فروش محصول اطمینان کامل از بیم خرابی است و این کار با جلب نظر کارشناس تحقق پیدا می کند و ماده 80 قانون مدنی مقرر می دارد هر گاه بعض موقوفه خراب باشد همان بعض فروخته می شود مگر اینکه همان بعض سلب انتفاع قسمت باقیمانده بشود در این صورت تمام فروخته می شود.

و همچنین لازم به ذکر است چنانچه امکان مرمت و بازسازی وجود داشته باشد ولی انتفاع از آن امکان پذیر نباشد فروش مال وقفی بلا مانع است و مطابق ماده 90 قانون مدنی تبدیل مال وقفی بلامانع است و این تبدیل مال وقفی باید در صورتی باشد که نزدیک به مقصود واقف باشد.

فروش وقف منفعت و وقف انتفاع

عده ای از حقوقدانان بین فروش وقف منفعت و وقف انتفاع قائل به تفکیک شده اند بدین نحو که فروش وقف منفعت را پذیرفته ولی فروش وقف انتفاع را نپذیرفته اند.

لازم به توضیح است اگر نظر واقف در وقف تحصیل درآمد نباشد آن وقف را وقف انتفاع می گویند. مانند احداث مسجد در زمین ملکی واقف و اگر نظر واقف از وقف تحصیل درآمد باشد تا به مصرف معینی برسد آن را وقف منفعت گویند مانند وقف دکان برای حفظ و اداره، مسجد، مدرسه و…بنابراین با توجه به توضیحات فوق الذکر زمینی که وقف بر مسجد یا حسینیه شده و در اثر مرور زمان بهره برداری از آن منتفی شده باشد باید به کمترین بهره برداری از هدفی که موقوفه بر آن تحقق یافته اکتفاء کرد و فروش موقوفه را مجاز ندانست.

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری که تخصص لازم و کافی در زمینه ی دعاوی وقفی را دارند آمادگی ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش که در بخش اوقاف و امور وقفی توضیح داده شده است می باشد جهت بهره مندی از این خدمات می توانید با موسسه تماس حاصل فرمائید.