از منظر حقوق، سند نوشته ای است که در مقام دعوا قابل استناد باشد و به زبان ساده تر سند نوشته ای است که هم شخص خواهان و همشخص خوانده برای اثبات ادعای خود در محکمه استفاده می کنند.

اسناد به طور کلی به دو نوع تقسیم می شوند: اسناد عادی و اسناد رسمی

تعریف اسناد عادی:

سند رسمی سندی است که توسط مأموران رسمی و در حدود صلاحیت آنان و مطابق قانون تنظیم می شوند مانند اسنادی که توسط مأموران اداره ثبت اسناد و املاک تنظیم می شود یا توسط دفاتر اسناد رسمی.

مأمور رسمی کیست:

مأمور رسمی کسی است که از سوی دولت بر انجام کاری مأمور شده است. البته لازم نیست حتماً مأمور و دولت رابطه ی استخدامی داشته باشند مثل دفاتر اسناد رسمی. زیرا سردفتر کارمند دولت نیست گرچه سردفتری شغلی غیردولتی محسوب می شود ولی از آنجایی که سردفتر از سوی دولت مأمور به تنظیم معاملات است، سردفتر مأمور رسمی به حساب می آید.

دعاوی مربوط به اسناد رسمی و قبوض اقساطی لازم الاجرا

منظور از این گونه دعاوی، دعاوی است که در جریان اجرای اسناد رسمی لازم الاجرا ممکن است حادث گردد. در جریان اجرای اسناد رسمی لازم الاجرا دو نوع دعوی ممکن است حادث شود که ممکن است ناظر به دستور اجرای سند رسمی باشد یا عملیات اجرایی و اقدامات اجرائی مأمورین ثبت، از آنجائیکه شکایت از عملیات اجرائی و مقدمات مأمورین ثبت براساس ماده 229 آئین نامه اجرای اسناد رسمی لازم الاجرا، رسیدگی در آن در صلاحیت رئیس اداره ثبت و هیأت نظارت قرار گرفته، منصرف از موضوع بحث حاضر می باشد اما در خصوص شکایت از دستور اجرای سند رسمی با توجه به ماده99 قانون ثبت و ماده 1 قانون اصلاحی بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی 27/6/1322 به دو شکل قابل تصور است.

1- دعوای مربوط به دستو اجراء سند رسمی به ادعای جعل با معرفی جاعل

2- دعوی مربوط به دستور اجراء سند رسمی به ادعای جعل بدون معرفی جاعل

در اینجا اگر عملیات اجرائی خاتمه نیافته باشد و یا در بدو شروع باشد بدوآً توقیف عملیات اجرائی و سپس ابطال اجرائیه را می خواهیم.

ولی اگر اجرا تمام شده باشد باید ابطال اجرائیه و ابطال عملیات اجرایی را بخواهیم.

دادگاه صالح جهت طرح این دعوی دادگاه محل وقوع ملک و هزینه دادرسی آن نیز مطابق هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی است.

اشخاص حقیقی یا حقوقی می توانند در مورد ابطال اسناد رسمی که در مورد آنها اجرائیه صادر شده و مخالف حقوق آنهاست به دادگاه مراجعه کرده و طرح دعوا کنند.

فهرست