تعریف حق شفعه

مطابق با ماده 808 قانون مدنی باید گفت که هر گاه مال غیرمنقول قابل تقسیم بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خود را به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و حصه مبیع را تملک کند این حق را حق شفعه و صاحب آن را شفیع می گویند.

شرایط اخذ به شفعه

برای آنکه اخذ به شفعه تحقق پیدا کند باید مال یا ملک موضوع حق شفعه شرایط ذیل را دارا باشد.

1- مال موضوعه شرکت غیرمنقول باشد.

2- مال موضوعه شرکت قابل تقسیم باشد.

3- فقط میان دو نفر مشترک باشد.

4- انتقال به قصد بیع باشد.

هدف از اخذ به شفعه جلوگیری از ضرر شخصی است در حقیقت نخواسته غیر از شریکش کس دیگری با او مشارکت داشته باشد.

با استناد به ماده 821 قانون مدنی باید گفت که اخذ به شفعه فوری است.

و با توجه به ماده 816 قانون مدنی باید اشاره کرد که اخذ به شفعه، هر معامله ای را که مشتری قبل از آن و بعد از عقد بیع نسبت به مورد شفعه نموده باشد باطل می نماید.

تأثیر اخذ به شفعه در مال وقفی

با توجه به ماده 811 قانون مدنی باید گفت اگر حصه ی یکی از دو شریک وقف باشد متولی یا موقوف علیهم حق شفعه ندارد.

دلیل این امر این است که ایجاد حق شفعه برخلاف اصل مالکیت است و برای حمایت مالک از ضرر شرکت می باشد.

ولی در مورد وقف عموماً موقوف علیهم بیش از یک نفر می باشد و نکته ی دیگر این است که وقف از شرکت با ملک متضرر نمی شود زیرا اختیار مالک مطلق است و اختیار متولی در اداره امور محدود به مندرجات وقف نامه باشد و هر زمان مالک می تواند برای اصلاح امور موقوفه آنگونه که منظور متولی است اقدام نماید برخلاف متولی که نمی تواند منظور مالک شریک را در اصلاح و نگهداری تأمین کند. این است که موقوفه از شرکت متضرر نمی شود.

با توجه به ماده 816 قانون مدنی که مقرر داشته بود اخذ به شفعه هر معامله ای را که مشتری قبل از آن و بعد از عقد بیع نسبت به مورد شفعه نموده باشد باطل می کند لذا باید گفت عقد وقف باطل خواهد بود.

همچنین لازم به ذکر است که اعمال حق شفعه را از آغاز باطل می دارد و هیچ اثری از آن باقی نمی گذارد بنابراین منافع زمان وقف بیع تا زمان تملک آن به وسیله شفیع به موقوف علیهم تعلق نمی گیرد و به تابعیت از عین به صحب حق شفعه می رسد.

موسسه حقوقی بین المللی دادپویان حامی با بهره گیری از وکلای پایه یک دادگستری که تخصص لازم و کافی در زمینه ی دعاوی وقفی را دارند آمادگی ارائه خدمات حقوقی تخصصی خویش که در بخش امور اموال اوقافی و اخذ به شفعه مال وقفی توضیح داده شده است می باشد جهت بهره مندی از این خدمات می توانید با موسسه تماس حاصل فرمائید.

فهرست